Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2023 r. (sygn. akt III SAB/Gd 212/23) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę G. K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Postanowieniem z dnia 26 września 2023 r. (sygn. akt III SPP/Gd 144/23) przyznano stronie prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika będącego adwokatem. Okręgowa Rada Adwokacka w G. wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego adwokat A. K.. Pełnomocnik skarżącego o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem została powiadomiona pismem z dnia 10 października 2023 r. Odpis wyroku z dnia 16 listopada 2023 r. (sygn. akt III SAB/Gd 205/23) wraz z uzasadnieniem doręczono adwokat A. K. w dniu 14 grudnia 2023 r. (vide: k. 64 akt sądowych).
Pismem z dnia 22 stycznia 2023 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 23 stycznia 2023 r. (vide: koperta wraz z pieczęcią pocztową - k. 78 akt sądowych) pełnomocnik złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia opinii w przedmiocie braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z przedmiotową opinią.
Uzasadniając złożony wniosek pełnomocnik podała, że z uwagi na ciężkie zachorowanie i kilkukrotne zabiegi operacyjne nie wykonywała obowiązków zawodowych od dnia 13 października 2023 r. do dnia 12 stycznia 2024 r. Podjęcie obowiązków zawodowych miało nastąpić w dniu 15 stycznia 2024 r., jednakże nieoczekiwany udział tego dnia w kolizji pojazdu uniemożliwił jej powrót do pracy. Ostatecznie obowiązki zawodowe podjęła w dniu 16 stycznia 2023 r., co skutkowało uchybieniem terminu do złożenia opinii. Do wniosku załączono dokumentację medyczną oraz formularz zgłoszenia szkody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.- dalej zwanej "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. (art. 86 § 1, 2 i 3 p.p.s.a.).
Ponadto zgodnie z art. 46 i art. 47 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu powinien spełniać wymogi formalne dla pism w postępowaniu sądowym.
Dodatkowo w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Z powyższego wynika, że konieczną i jednocześnie zasadniczą przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego (czy też zamierzającego dokonać) określonej czynności procesowej. W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt II GZ 448/23). Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, natomiast zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 594/20). Jednocześnie też należy podkreślić, że uprawdopodobnienie braku winy nie oznacza udowodnienia, wymaga natomiast wiarygodnej argumentacji wskazującej na fakt istnienia nienadającej się usunąć przeszkody w uchybieniu terminu, i to trwającej w sposób ciągły aż do dnia dokonania czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II FZ 604/11).
W ocenie Sądu, wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej zawierał uzasadnienie uprawdopodobniające okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi, które to okoliczności stanowią zasadniczą przesłankę przywrócenia terminu.
W szczególności wskazać należy, że składając wniosek, adwokat A. K. wyjaśniła, że w okresie od dnia 13 października 2023 r. do dnia 12 stycznia 2024 r. nie wykonywała obowiązków zawodowych z uwagi na ciężkie zachorowanie i kilkukrotne zabiegi operacyjne. Na dowód tego przedłożyła do akt kserokopie kart informacyjnych z wypisów ze szpitala oraz zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy do dnia 12 stycznia 2024 r. (vide: k. 67-70 akt sądowych). Jednocześnie też skarżąca wyjaśniła, że w poniedziałek 15 stycznia 2024 r., tj. w dniu, w którym po zakończeniu zwolnienia lekarskiego rozpocząłby się bieg 7-dniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., uczestniczyła w kolizji drogowej, która uniemożliwiła jej dotarcie do pracy i wykonywanie obowiązków zawodowych. Na dowód tego przedłożyła kserokopię formularza zgłoszenia szkody ze wskazaniem daty szkody na dzień 15 stycznia 2024 r. (vide: k. 71 akt sądowych).
Przyjąć zatem też należało, że w przedstawionych okolicznościach sprawy bieg 7-dniowego terminu od czasu ustania przyczyny uniemożliwiającej ustanowionemu w niniejszej sprawie w ramach prawa pomocy adwokatowi złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, rozpoczął się w dniu 16 stycznia 2024 r.
W związku z powyższym - w ocenie Sądu - adwokat A. K. uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu na złożenie zgodnie z art. 177 § 4 p.p.s.a. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, i w konsekwencji, na podstawie art. 86 § 1 i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).