Uzasadnienie
W piśmie z dnia 16 czerwca 2026 r. (data wpływu do Sądu 21 lipca 2026 r.) N. sp. z o.o. w Ś. Ś. (dalej jako: "skarżący, "strona skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Naczelnika Urzędu w Środzie Śląskiej (dalej jako: "organ") z dnia 16 czerwca 2026 r., nr 0219-SEE.7113.384.2026 w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.
W piśmie tym strona skarżąca nie sprecyzowała jednoznacznie zakresu przedmiotowego skargi, wskazując jedynie, że dotyczy ona nieprawidłowości w zajęciu egzekucyjnym środków za wynagrodzenia ze świadczenia usług medycznych. W treści tego pisma strona skarżąca wskazała również, że przesyła do Sądu pismo z dnia 13 lipca 2026 r., będące zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które wskazuję błędne wykonanie zajęcia egzekucyjnego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi, a z ostrożności procesowej o oddalenie skargi. Organ w uzasadnieniu podniósł, że strona skarżąca nie wyczerpała trybu odwoławczego. Organ wskazał, że w dniu 16 czerwca 2026 r. postanowieniem nr 0219-SEE.7113.384.2026 oddalił skargę na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności uznając ją za niezasadną, jednakże strona skarżąca nie złożyła na to postanowienie przysługującego jej zażalenia, w związku z czym stało się ono ostateczne.
Pismem z dnia 23 września 2026 r. strona skarżąca, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, oświadczyła, że w całości podtrzymuję "skargę na bezczynność organu" wraz ze wszystkimi zawartymi w niej wnioskami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026, poz. 143 dalej jako – "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Z zestawienia powyższych przepisów wynika, że dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie administracyjnej wypowiedziały się organy obu instancji.
Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez organy administracyjne różnych instancji.
W sytuacji zaś, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn wystąpi w szczególności, gdy skarga zostanie wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia. Odrzucenie skargi jest następstwem jej niedopuszczalności, czyli niemożliwości przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia na skutek niespełnienia określonych przez ustawodawcę wymagań, to jest przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności organu administracyjnego do sądu administracyjnego.
Z treści art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 268 z późn. zm., dalej: "u.p.e.a.") wynika, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej:
- 1) do czynności wierzyciela podejmowanych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie niniejszej ustawy,
- 2) w postępowaniu egzekucyjnym - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Z art. 17 § 1 u.p.e.a. wynika, że o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.
Art. 54 § 5 u.p.e.a. dodatkowo wskazuje, że na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy wskazania wymaga, iż od zaskarżonego postanowienia organu z dnia 16 czerwca 2026 r. w postaci oddalenia skargi na czynność egzekucyjną przysługiwał środek zaskarżenia w postaci prawa do wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, o czym skarżący został pouczony przez organ w treści kwestionowanego postanowienia.
Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący skorzystał z tego uprawnienia i wniósł zażalenie w ustawowym terminie. Sąd podziela zdanie organu, że skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie organu pierwszej instancji bezpośrednio do Sądu. Natomiast z akt administracyjnych sprawy wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które skarżący załączył do skargi, wniósł równocześnie do organu, które organ zakwalifikował jako kolejną skargę na czynność egzekucyjną.
W konsekwencji powyższego stwierdzić należało, że skarga wniesiona na obecnym etapie jest przedwczesna. Dopiero rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia otwiera możliwość wniesienia skargi do tut. Sądu w omawianym przedmiocie.
Na marginesie odnosząc się do pisma skarżącego z dnia 23 września 2026 r., w którym wskazał, że pismo z dnia 16 czerwca 2026 r. stanowiło skargę na bezczynność organu, Sąd zauważa, że argumentacja ta nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Należy bowiem podkreślić, że nawet przy hipotetycznym uznaniu stanowiska skarżącego za prawidłowe i potraktowaniu wspomnianego pisma jako skargi na bezczynność, podlegałaby ona odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a, warunkiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest uprzednie wyczerpanie przewidzianych prawem środków zaskarżenia, co oznacza bezwzględny wymóg wcześniejszego wniesienia ponaglenia do właściwego organu. Tymczasem skarżący nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego, że przed wniesieniem skargi wyczerpał możliwość załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Również z akt sprawy nie wynika, aby jakikolwiek ponaglenie zostało przez skarżącego wniesione.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.