Uzasadnienie
W rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2009 r. (sygn. akt III SA/Wr 581/08) Sąd Administracyjny oddalił skargę [...] sp. z o.o. w O Ś na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W z dnia [...] r. Nr [...], w której określono kwotę długu celnego i kwotę podatku od towarów i usług.
Strona skarżąca została pouczona o terminie i o sposobie zaskarżenia zapadłego rozstrzygnięcia, między innymi ze wskazaniem, że środkiem zaskarżenia – z powodu niezgodności wyroku z prawem- jest skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która powinna być sporządzona - pod rygorem odrzucenia - przez radcę prawnego lub adwokata. Stosowne pouczenie zawarte zostało w piśmie z dnia [...] r. przy którym doręczono skarżącej spółce w dniu [...] r. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem.
W piśmie z dnia [...] r., nadanym w placówce pocztowej w tym samym dniu (data stempla pocztowego na kopercie) zatytułowanym "Skarga", sporządzonym i podpisanym przez stronę skarżącą wniesiono o wyznaczenie radcy prawnego, adwokata oraz o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu wezwał stronę skarżącą do złożenia wniosku o wyznaczenie radcy prawnego (adwokata) i zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w wymaganej formie to jest na urzędowym formularzu zgodnie z wzorem podanym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. Nadto referendarz wskazał (na podstawie art. 225 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 4 powołanego rozporządzenia) jakie dokumenty należy dołączyć do formularza. Powyższe pismo zostało doręczone stronie skarżącej w dniu [...] r.
Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pozostawił wniosek skarżącej spółki o zwolnienie jej od ponoszenia kosztów sądowych i wyznaczenie adwokata, radcy prawnego bez rozpoznania. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że strona skarżąca nie przesłała do Sądu na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w formie innej niż przewidziana przepisami nie wywołuje skutków prawnych i stosownie do treści art. 257 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy pozostawić taki wniosek bez rozpoznania.
Strona skarżąca została pouczona o terminie i o sposobie zaskarżenia zapadłego rozstrzygnięcia, pismem z dnia [...] r., które zostało dołączone do odpisu zarządzenia wraz z uzasadnieniem. Odpis przedmiotowego rozstrzygnięcia z uzasadnieniem i stosownym pouczeniem został doręczony stronie skarżącej w dniu [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tym przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Pismem z dnia [...] r., sporządzonym osobiście, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] w O Ś zaskarżyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2009 r. (sygn. akt III SA/Wr 581/08). Jednakże pismo to nie czyni zadość przepisom określającym warunki do skutecznego zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Skarga kasacyjna może być bowiem skutecznie wniesiona, jeżeli odpowiada wymaganiom skargi kasacyjnej. Wskazać przy tym należy, że skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem zaskarżenia i dla skutecznego wniesienia wymaga uprzedniego wypełnienia określonych warunków prawnych. Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. powinna być sporządzona (napisana i podpisana) przez podmioty posiadające odpowiednie kwalifikacje o czym strona skarżąca została prawidłowo poinformowana i była tego wymogu świadoma zaznaczyła bowiem we własnoręcznie napisanej skardze o przyznanie jej radcy prawnego (adwokata).
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że warunek określony w art. 175 § 1 p.p.s.a. nie został spełniony, gdyż strona skarżąca sporządziła i podpisała skargę osobiście. Z akt sprawy nie wynika również aby strona spełniała wymagania zwalniające z obowiązku zastosowania się do tzw. przymusu adwokackiego, o których mowa 175 § 2 p..p.s.a. Należy również wskazać, że strona skarżąca nie wniosła sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, tym samym zarządzenie z dnia 7 sierpnia 2009 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 p.p.s.a.).
Sporządzenie skargi kasacyjnej bez zachowania tzw. przymusu adwokackiego, jest wadą prawną, która nie podlega uzupełnieniu na skutek dodatkowych czynności wykonanych na wezwanie sądu, przez występującego ze skargą kasacyjną (por. też NSA w postanowieniu z dnia 8 września 2004 r., sygn. akt FSK 371/05; z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OZ 349/06; J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". LexisNexis Warszawa 2006, s.392).
Skarga kasacyjna dotknięta wskazanym wyżej uchybieniem jest więc niedopuszczalna, a to- na mocy art. 178 p.p.s.a.- obliguje Sąd do jej odrzucenia..
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - na podstawie art. 178 w związku z art. 175 p.p.s.a. - postanowił jak w sentencji