Uzasadnienie
Pismem z 20 czerwca 2026 r. A. D. (dalej: skarżąca, strona skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 maja 2026 r. nr 470000.71.15-4.2026.RED-2.EG.ORZ.PB w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Po wpłynięciu skargi, sąd bada swoją właściwość miejscową ustalając, czy jest właściwy do jej rozpoznania. Właściwość miejscową i rzeczową wojewódzkich sądów administracyjnych reguluje art. 13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) –dalej: p.p.s.a., który stanowi, że wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
W myśl art. 13 § 3 p.p.s.a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może w drodze rozporządzenia przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Na tej podstawie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wydał rozporządzenie z 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2024 r. poz. 777 ze zm.) – dalej: rozporządzenie. Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa ZUS dotyczących: a) umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ((Dz. U. z 2021 r. poz. 423), b) zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze. zm.) - przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę.
Stosownie do treści art. 83c ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350) – dalej: u.s.u.s., do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez Zakład jako wierzyciela na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis art. 83 ust. 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 83 ust. 4 u.s.u.s., od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W cytowanym wyżej rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 22 lutego 2017 r. nie zostały ujęte sprawy z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące postępowania egzekucyjnego w administracji.
Wobec powyższego w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis ogólny, art. 13 § 2 p.p.s.a. dotyczący właściwości miejscowej sądu. Skoro przedmiot sprawy nie dotyczy umorzenia, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty należności z tytułu składek określonych w art. 28 i art. 29 u.s.u.s. ani zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, zaś – zgodnie z art. 66 ust. 1 u.s.u.s. – Prezes ZUS ma swoją siedzibę w Warszawie, to na podstawie art. 13 § 2 p.p.s.a., w sprawie właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Według art. 59 § 1 p.p.s.a., jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.