Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. G. (dalej: strona skarżąca, skarżący), jest czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu (dalej: Komendant, organ) z 3 lutego 2026 r. nr R-I-5380E-5569/25/AG w sprawie odmowy usunięcia z centralnej ewidencji kierowców wpisu z 29 maja 1998 r. dotyczącego wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Pismem z 23 stycznia 2025 r. doręczonym do organu 26 stycznia 2026 r. skarżący zwrócił się o usunięcie z centralnej ewidencji kierowców wpisów ostatecznych o przyznanych punktach karnych i danych o wpisanych tam naruszeniach: z 4 grudnia 1997 r. – 3 punkty karne, z 23 grudnia 1997 r. – 4 punkty karne, z 7 lutego 1998 r. – 6 punktów karnych, z 7 marca 1998 r. – 6 punktów karnych oraz z 9 kwietnia 1998 r. – 6 punktów karnych. W tym samym piśmie wniósł o usuniecie informacji o wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami (kat. B). Jako podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 98 ust. 5 pkt 1 i art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2024 r. poz. 1210 ze zm.) – dalej: u.k.p. w związku z § 5 ust. 3 i § 6 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2023 r. poz. 1897 ze zm.) – dalej: rozporządzenie z 2023 r. Podał, że od uprawomocnienia się rozstrzygnięcia jakimi były wystawione i zaakceptowane przez niego mandaty karne minęło ponad pięć lat.
Ponadto od dwudziestu ośmiu lat nie mieszka w Polsce, posiada obywatelstwo polskie i niemieckie, nie mógł zatem zdać ponownego egzaminu kwalifikacyjnego w Polsce. Nie będzie ubiegać się o ponowne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, a jego polskie prawo jazdy kat. B nr [...]/[...] straciło ważność i nie zamierza się o nie ponownie ubiegać. Poinformował również, że stale zamieszkując w N., uzyskał prawo jazdy kat. A, B, C1, BE i (seria i numer: [...] [...] wydane U.) i wyłącznie tym dokumentem zamierza się posługiwać.
Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu czynnością organ poinformował skarżącego (pismo z 3 lutego 2026 r. nr R-I-5380E-5569/25/AG), że naruszenia wraz z przypisanymi do nich punktami zostaną usunięte z ewidencji na podstawie § 5 ust. 3 rozporządzenia z 2023 r., jednakże wniosek o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami nie może zostać usunięty, gdyż jest wciąż aktualny. Komendant podkreślił, że podstawę wniosku o sprawdzenie kwalifikacji z 29 maja 1998 r. stanowią zarejestrowane w ewidencji w czasie od grudnia 1997 r. do kwietnia 1998 r. naruszenia, za które przypisana liczba punktów ostatecznych przekroczyła 24. Z tego względu jako organ prowadzący ewidencję nie znalazł podstaw prawnych do wycofania spornego wniosku. Podniósł, że nie ma również podstaw do zastosowania aktualizacji wpisu dotyczącego wniosku na podstawie § 8 pkt 2 rozporządzenia z 2023 r., gdyż nie otrzymał informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
W zaskarżonym piśmie organ odniósł się również do wniosku strony skarżącej z 2 stycznia 2026 r. o zwrot prawa jazdy kat. A, B, C1, BE i (seria i numer: [...] [...] wydane U.) zatrzymanego w dniu [...] r. podczas kontroli drogowej, na podstawie art. 16a w związku z art. 135a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zaznaczył, że w tym stanie faktycznym i prawnym zatrzymanie prawa jazdy było konieczne.
W skardze na odmowę usunięcia z centralnej ewidencji kierowców wpisu dotyczącego wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – jako czynności Komendanta z 3 lutego 2026 r., pełnomocnik skarżącego zarzucił rażące naruszenie § 7 rozporządzenia z 2023 r. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i nieusunięcie wpisu, tym samym utrzymanie zasadności wniosku z 29 maja 1998 r., mimo iż z ewidencji tej usunięto punkty karne przyznane za naruszenie przepisów ruchu drogowego i dane dotyczące tych naruszeń, a skarżący od dwudziestu ośmiu lat mieszka poza terytorium Polski i nie będzie ubiegać się o ponowne sprawdzenie kwalifikacji w formie polskiego egzaminu państwowego, bo taki egzamin zdał w państwie trzecim, co skutkowało wydaniem dokumentu zagranicznego prawa jazdy serii [...] [...] U. Wniósł o orzeczenie obowiązku usunięcia przez Komendanta z centralnej ewidencji kierowców wpisu dotyczącego wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z 29 maja 1998 r.
W uzasadnieniu skargi poinformował, że jest obywatelem Polski i N., od 1998 r. stale przebywa poza terytorium Polski. Podczas czasowego pobytu na terenie U. wyrobił w tamtejszych organach prawo jazdy kat. A, B, C1 i BE. Od 23 do 26 grudnia 2025 r. przebywał na terenie Polski i [...] r. został zatrzymany do kontroli drogowej. Jak wskazał, było to standardowe badanie stanu trzeźwości i nie popełnił żadnego wykroczenia drogowego. Kontrolujący zatrzymał jego prawo jazdy serii [...] [...] U., gdyż w ewidencji kierowców widnieje wniosek z 1998 r. o skierowaniu go na kontrolny egzamin kwalifikacyjny. Podkreślił, że decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie odebrał, gdyż przebywał za granicą przez 25 lat. Dlatego nie mógł się również poddać kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Dodał, że zamieszkując poza granicami Polski, wyrobił prawo jazdy na U. Do Polski przyjeżdża od dwóch lat na dwa, trzy dni.
Podczas tych wizyt był kontrolowany, nigdy nie naruszał przepisów ruchu drogowego. Podkreślił, że nie ubiega się i nie zamierza się ubiegać o polski dokument prawa jazdy, gdyż posługuje się wyłącznie ukraińskim dokumentem. Tymczasem wpis do ewidencji o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje przy każdej kolejnej kontroli będzie podstawą do zatrzymania jego prawa jazdy. Zwrócił uwagę, że Konwencja o ruchu drogowym sporządzona w Wiedniu w dniu 8 listopada 1968 r. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2b u.k.p. wskazują, że dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania m.in. pojazdem silnikowym jest wydane za granicą krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, a Polska i Ukraina są stronami tej Konwencji.
Powołując się na 135a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2024 r. poz. 1251 ze zm.) – dalej: p.r.d. w związku z art. 16a ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 r. poz. 957 ze zm.) – dalej: ustawa zmieniająca z 2018 r. podniósł, że zatrzymanie ukraińskiego prawa jazdy jest czynnością wadliwą, która nie powinna wywoływać skutków prawnych, ponieważ żadna przesłanka wymieniona w art. 135a p.r.d. nie zachodzi w jego sytuacji, a art. 16a ustawy zmieniającej z 2018 r. również nie ma zastosowania do niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał, że na podstawie art. 130 ust. 2 p.r.d. (Dz. U. 1997 r. Nr 98 poz. 602 ze zm. – w ówcześnie obowiązującym stanie prawnym) usunięciu z ewidencji podlegają punkty karne przyznane skarżącemu w okresie od grudnia 1997 r. do kwietnia 1998 r. Nie ma natomiast podstaw prawnych do usunięcia wpisu o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wpisu tego dokonano na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. (w ówczesnym stanie prawnym). Na wniosek ten Starosta Dzierżoniowski, po przeprowadzonym postępowaniu wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na kontrolny egzamin sprawdzający kwalifikacje. Decyzja stała się ostateczna i podlega wykonaniu, a fakt usunięcia punktów karnych z ewidencji nie niweluje skutków prawnych wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Dalej podniósł, że nałożony decyzją obowiązek nie uległ przedawnieniu, a brak jego realizacji skutkuje brakiem możliwości z korzystania z uprawnień do kierowania pojazdami na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2026 r. pełnomocnicy stron podtrzymali swoje stanowiska zawarte w skardze i odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności wymienionych w tym przepisie. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według zaś art. 146 § 1 tej ustawy, w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
Przed przejściem do oceny zasadności skargi złożonej w niniejszym postępowaniu wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie się przyjmuje, iż pismo właściwego komendanta wojewódzkiego Policji, będące odpowiedzią na wniosek o skorygowanie wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt.4 p.p.s.a., podlegającą kognicji sądu administracyjnego. (por. postanowienia NSA: z 3 września 2014 r., sygn. akt I OSK 1968/14 i z 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1413/11; wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2114/13 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Kierowca zainteresowany wykreśleniem punktów karnych z ewidencji może zatem zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko, skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego.
Podkreślenia wymaga, że w przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do ewidencji, w tym wpisu dotyczącego wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zagadnienie to nie może być rozpatrywane ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach (tak m.in. NSA w wyroku z 14 grudnia 2022 r. sygn. akt I OSK 2373/19, CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie skarżący dopuścił się czterokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od grudnia 1997 r. do kwietnia 1998 r. Komendant skierował wówczas wniosek do Starosty o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. W takiej sytuacji Starosta był zobligowany do wydania decyzji o skierowaniu na takie sprawdzenie, którą wobec skarżącego wydał. Wobec tego zastosowanie w sprawie ma art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. Zgodnie z treścią ust. 1 lit. b tego artykułu, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. Według art. 130 ust. p.r.d., policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji (ust. 1). Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie jednego roku od dnia naruszenia (ust. 2).
Argumentacja skarżącego, że wpis dotyczący skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji należy usunąć, nie znajduje uzasadnienia prawnego. Podstawy usunięcia spornego wpisu nie może stanowić czynność materialnotechniczna Komendanta polegająca na usunięciu z ewidencji punktów karnych, które były podstawą tego wpisu. Na dzień sporządzenia wniosku (29 maja 1998 r.) oraz w dniu wpływu wniosku do Starosty Dzierżoniowskiego (4 czerwca 1998 r.), stwierdzone naruszenia przepisów ruchu drogowego były prawomocne i aktualne, co było potwierdzone wpisem do ewidencji liczby punktów. Wpis ma jedynie charakter techniczny, będący konsekwencją naruszenia przez kierowcę przepisów ruchu drogowego (por.: wyrok z 15 lutego 2019 r. III SA/Łd 401/18, CBOSA) i usunięcie go nie likwiduje faktu naruszenia przepisów ruchu drogowego. Nie znosi również obowiązku nałożonego na skarżącego na podstawie art. 114 ust. 1 lit. b p.r.d.
Trzeba mieć na uwadze, że powtarzające się naruszenia przepisów mogące spowodować zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, świadczyły o uzasadnionych wątpliwościach co do posiadania przez osobę dopuszczającą się tych naruszeń, kwalifikacji do kierowania pojazdami.
W dniu dokonania wpisu o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji obowiązywało wydane na podstawie art. 130 ust. 4 p.r.d. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 kwietnia 1998 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. 1998 r. Nr 52 poz. 329) – dalej rozporządzenie 1998 r. Jak wynika z § 1 ust. 1 pkt 3, rozporządzenie to określa tryb występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji lub cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, jeżeli naruszenia zostaną stwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów, postanowieniami sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, orzeczeniami kolegiów do spraw wykroczeń, nakazami lub mandatami karnymi albo orzeczeniami organów orzekających w sprawach o wykroczenia w trybie dyscyplinarnym.
W sprawie dokonanie wpisu ostatecznego oznacza, że popełniono naruszenie, przyznano punkty karne i zostało to stwierdzone mandatami karnymi (prawomocnymi). W § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia 1998 r. wskazano, że Komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W świetle powyższych przepisów wniosek ten sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych.
Przepisy tego rozporządzenia jedynie w § 5 ust. 2 przewidują usunięcie wpisu ostatecznego. Zgodnie § 5 ust. 2, Komendant wojewódzki Policji usuwa z ewidencji wpis ostateczny dotyczący naruszeń, jeżeli nastąpiło zatarcie ukarania (skazania). Dotyczy to innej podstawy a mianowicie zatarcia ukarania (skazania). W sprawie skarżący został ukarany mandatami karnymi. Przepis § 6 ust. 1 pkt 2 przewiduje usuwanie jedynie punktów karnych przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego, zgodnie z którym Komendant wojewódzki Policji usuwa z ewidencji punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 pkt 1 lit b) ustawy prawo o ruchu drogowym w ówczesnym stanie prawnym.
W związku z powyższym żaden z przepisów rozporządzenia nie stanowi podstawy do usuwania wpisu o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Rozporządzenie z 1998 r. dawało możliwość usunięcia wpisu ostatecznego tylko w warunkach § 5 w ścisłym powiazaniu z orzeczeniami wydanymi w postępowaniu karnym.
Natomiast w rozporządzeniu z 2023 r. – obowiązującym w chwili złożenia przez skarżącego wniosku o wykreślenie wpisu o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – jedynie w § 5 ust. 3 przewidziano usuwanie wpisu ostatecznego. Zgodnie z tym przepisów organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji wpis ostateczny: 1) po upływie 5 lat od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia, a jeżeli w sprawie o naruszenie nałożono grzywnę, o której mowa w art. 17 ust. 3 ustawy - po upływie 5 lat od daty uiszczenia grzywny za to naruszenie;
- 2) po upływie 5 lat od daty wydania ostatecznego orzeczenia o umorzeniu należności z tytułu grzywny za naruszenie, o której mowa w art. 17 ust. 3 ustawy, o ile taka grzywna została nałożona;
- 3) jeżeli osoba wpisana do ewidencji zmarła lub gdy wydano postanowienie o uchyleniu prawomocnego mandatu karnego. W sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła. Z kolei § 6 dotyczy tylko usuwania punktów karnych przypisanych na podstawie wpisu ostatecznego. Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2, organ prowadzący ewidencję usuwa z niej punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego w przypadku otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w: a) art. 18 pkt 1 ustawy, b) art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, jeżeli sprawdzenie to obejmowało umiejętności praktyczne i wiedzę teoretyczną. Organ jest zatem uprawniony do usunięcia punktów karnych jedynie w ściśle określonych przypadkach określonych w § 6, a wpisu ostatecznego – w § 5 ust. 3 rozporządzenia z 2023 r. Jednak kwestia czy rozporządzenie bądź ustawa dawały podstawy do usunięcia punktów karnych jest poza zakresem rozstrzyganej sprawy.
W tym miejscu wskazać należy, że kwestie związane z gromadzeniem danych w centralnej ewidencji kierowców i usuwaniem regulują przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązujące w dacie wystąpienia z wnioskiem (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.).
Kluczowe znaczenie dla uznania, że należało odmówić wykreślenia wpisu, ma art. 100ab ust. 1 p.r.d. Zgodnie z tym przepisem danych zgromadzonych w centralnej ewidencji kierowców nie usuwa się, z wyjątkami wymienionymi w tym ustępie. Zatem danych zgromadzonych w centralnej ewidencji kierowców co do zasady nie usuwa się, z wyłączeniem danych, o których mowa w:
- 1) art. 100aa ust. 4 pkt 11 (o zastosowaniu zakazu prowadzenia pojazdów) oraz ust. 5 pkt 18 (dotyczące obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów), które podlegają usunięciu z ewidencji:
- a) jeżeli dane o zakazie prowadzenia pojazdów podlegają usunięciu z Krajowego Rejestru Karnego,
- b) po 5 latach od daty uprawomocnienia się orzeczenia o zastosowaniu zakazu prowadzenia pojazdów, jeżeli dane o tym zakazie nie podlegają gromadzeniu w Krajowym Rejestrze Karnym;
- 2) art. 100aa ust. 4 pkt 12-13 (o wykroczeniach lub przestępstwach stanowiących naruszenia przepisów ruchu drogowego i przypisanych im punktach oraz o kierowaniu pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu), które podlegają usunięciu z ewidencji na zasadach określonych w art. 98 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
W świetle powołanego przepisu art. 100ab ust. 1 p.r.d. nie można prowadzić postępowania w sprawie wykreślenia wniosku o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego na egzaminie kontrolnym. Z ogólnego zakazu usuwania danych zgromadzonych w centralnej ewidencji kierowców, zawartego w art. 100ab ust. 1 p.r.d. jasno wynika, że brak jest podstawy prawnej do usunięcia wnioskowanego wpisu.
Podkreślić ponownie należy, że usuwanie danych ewidencyjnych dozwolone jest jedynie w konkretnie określonych przypadkach stanowiących odzwierciedlenie zdarzeń prawnych takich jak np. zatarcie skazania. Właśnie takie mechanizmy jak zakaz usuwania danych poza określonymi ustawowo przypadkami, zapewniają prawidłowe spełnianie funkcji ewidencji.
Sąd zauważa zarazem, że jak wynika z notatki służbowej policji z [...] r. (k. 1 akt administracyjnych), skarżący nie został zatrzymany – wbrew temu, jak twierdzi w treści skargi – do rutynowej kontroli trzeźwości, a z powodu naruszenia art. 92a § 2 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. 2025 r. poz. 734 ze z.) – dalej: k.w.: "Kto, prowadząc pojazd mechaniczny, nie stosuje się do ograniczenia prędkości określonego ustawą lub znakiem drogowym, przekraczając je o ponad 30 km/h, podlega karze grzywny nie niższej niż 800 złotych". W wyniku stwierdzenia tego naruszenia kontrolujący zastosował art. 41 k.w.: "W stosunku do sprawcy czynu można poprzestać na zastosowaniu pouczenia, zwróceniu uwagi, ostrzeżeniu lub na zastosowaniu innych środków oddziaływania wychowawczego". Tym bardziej wydają się być uzasadnione wątpliwości co do posiadania kwalifikacji do kierowania pojazdami przez osobę dopuszczającą się powtarzających się naruszeń mogących spowodować zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Podniesiona w skardze kwestia, że uzyskanie przez skarżącego prawa jazdy w państwie trzecim jest równoznaczne z dopełnieniem obowiązku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji i powinno skutkować wykreśleniem wpisu z ewidencji nie zasługuje na akceptację Sądu. Przedmiotem kontroli Sądu nie jest prawidłowość wydania prawa jazdy na terenie państwa trzeciego. Jednocześnie w tym miejscu Sąd zaznacza, że w aktach sprawy znajduje się informacja Konsulatu Generalnego Ukrainy we Wrocławiu z 4 lutego 2026 r., która nie potwierdza faktu wydania skarżącemu ukraińskiego prawa jazdy.
Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 u.k.p. dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest prawo jazdy wydane w kraju (pkt 1 lit. a), jak również wydane za granicą krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (pkt 2 lit. c). Przy czym art. 4 ust. 2 u.k.p. stanowi, że kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Przepis ten nie dotyczy międzynarodowego prawa jazdy oraz krajowego prawa jazdy osoby, o której mowa w art. 10 ust. 3.
W niniejszej sprawie z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że skarżący posiada polskie prawo jazdy. Z prawa jazdy tego skarżący nie może jednak korzystać z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych i skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wykonał obowiązku administracyjnego poddania się kontroli sprawdzenia kwalifikacji.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że przez posiadanie prawa jazdy należy rozumieć takie sytuacje, w których prawo jazdy nie jest w danym momencie ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócona. Taka sytuacja zachodzi w przypadku skarżącego, który w dalszym ciągu posiada polskie prawo jazdy, lecz chcąc je odzyskać, musi spełnić przewidziane prawem przesłanki określone w art. 49 ustawy. Dopóki zatem skarżący powyższych wymogów nie spełni i nie uzyska pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego, to nie może prowadzić pojazdów samochodowych na terytorium Polski. (wyrok WSA w Opolu z dnia 16 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 517/21dostępny, jak wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu, na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Skarżący powołuje się również na Konwencję o ruchu drogowym sporządzoną w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz.U.1988 r. Nr 5 poz. 40), gdzie jej art. 41 mówi, że zasadą generalną jest wzajemne uznawanie przez jej strony prawa jazdy wydawanego na ich terytoriach, zgodnie natomiast z art. 5 ust. 4 p.r.d., prawo jazdy krajowe lub międzynarodowe (w rozumieniu Konwencji Wiedeńskiej) stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania odpowiednim pojazdem silnikowym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Biorąc pod uwagę fakt, że skarżący przeszedł kurs prawa jazdy na U. w czasie, gdy jak podaje, mieszkał w R., nie można pominąć, że art. 41 Konwencji Wiedeńskiej przewiduje również, iż umawiające się Strony Konwencji uznają każde krajowe prawo jazdy, jako uprawniające na ich terytoriach do kierowania pojazdem, który należy do kategorii wymienionych w prawie jazdy, pod warunkiem, że prawo jazdy jest nadal ważne oraz że zostało wydane przez inną Umawiającą się Stronę (ust. 1).
Jednakże postanowienia art. 41 nie zobowiązują Umawiających się Stron do uznawania ważności wyżej wymienionych praw jazdy wydanych kierującym, których stałe miejsce zamieszkania w czasie ich wydawania nie znajdowało się na terytorium, na którym te prawa jazdy zostały wydane, lub których miejsce zamieszkania po wydaniu tych praw jazdy zostało przeniesione na inne terytorium (ust. 6 pkt b). Zatem również z Konwencji Wiedeńskiej nie można wywodzić, iż na podstawie jej art. 41 należałoby uznać ukraińskie prawo jazdy skarżącego jako zadośćuczynienie obowiązkowi poddania się egzaminowi kontrolnemu na podstawie decyzji Starosty Dzierżoniowskiego.
Kwestia zwrotu zatrzymanego w dniu [...] r. prawa jazdy (seria i numer: [...] [...] wydane U.) nie podlega ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, jest bowiem poza granicami wniosku strony skarżącej z 23 stycznia 2026 r.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.