Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 26 sierpnia 2026 r., sygn. akt III SA/Wr 107/26

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, strona, Spółka) jest czynność Burmistrza Miasta Polanicy Zdrój (dalej: organ, Burmistrz, organ dotujący) dotycząca odmowy przyznania i wypłaty dotacji za styczeń 2026 r. na rzecz Niepublicznej Szkoły Podstawowej w Domu Wczasów Dziecięcych G. (dalej: Szkoła).

W skardze Spółka zarzuciła:

1. 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 1 i 2 w zw. z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 754, dalej: u.f.z.o.), poprzez ich błędne zastosowanie i nieprzyznanie oraz niewypłacenie przez Burmistrza na rzecz skarżącej dotacji za styczeń 2026 r., podczas gdy dotacja ta winna była zostać przyznana i wypłacona na wskazaną w informacji o liczbie uczniów w Szkole w styczniu 2026 r.;
2. 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 92 u.f.z.o. poprzez ich błędne zastosowanie i niewypłacenie dotacji za styczeń 2026 r. poprzez stwierdzenie przypisania uczniów do dwóch szkół, podczas gdy przywoływane regulacje stanowią przepisy techniczne i nie warunkują przyznania i wypłaty dotacji oświatowej;
3. 3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na ustalenie należnej skarżącej dotacji, a mianowicie art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez Burmistrza do starannego i zgodnego z przepisami prawa przeprowadzenia postępowania w przedmiocie przyznania Spółce dotacji za styczeń 2026 r., podważenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i naruszenie słusznego interesu skarżącej, bez uzasadnionej ku temu podstawy faktycznej oraz prawnej.

Strona wniosła o:

1. 1. stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności względem skarżącej w zakresie odmowy przyznania i wypłaty dotacji za styczeń 2026 r.;
2. 2. o uznanie uprawnienia skarżącej do wypłaty na jej rzecz nieprzyznanej w styczniu 2026 r. dotacji wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi zgodnie z art. 48 ust. 1 u.f.z.o. tj. do wypłaty dotacji w prawidłowej wysokości;
3. 3. zasądzenie na podstawie art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw.
4. 4. dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
5. a. wniosku o udzielenie dotacji na rok 2026;
6. b. wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzony przez Gminę

Polanica Zdrój;

1. c. informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów w styczniu 2026 r. oraz korekty tejże informacji;
2. d. uchwały nr lV/39/2025 Rady Miejskiej w Polanicy-Zdroju z dnia 23 kwietnia 2025 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania;
3. e. zgłoszenia do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez

Gminę Polanica Zdrój z dnia 24.09.2021 r.;

1. f. protokołu kontroli doraźnej nr [...];
2. g. stanowiska RIO Gdańsk - RlO Gdańsk 2024-01-09, sygn. RP.63/53/93/1/2023;
3. h. odpowiedzi na interpelacje nr 30674;
4. i. wyciąg z SlO - uczniowie w Szkole w dniu 30.09.2024r.;
5. j. pisma Burmistrza z 20 stycznia 2026 r.
6. k. wydruku z rejestru szkół i placówek oświatowych;
7. l. zaświadczenia i nadaniu numeru REGON;

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Szkoła posiada wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Polanica Zdrój. W ustawowym terminie tj. w dniu 8 września 2025 r. skarżąca złożyła do organu dotującego wniosek o udzielenie dotacji dla Szkoły na rok 2026. Dalej skarżąca wskazała, że prowadzona przez nią Szkoła otrzymuje dotację na podstawie art. 26 ust. 1 u.f.z.o., zgodnie z którym niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Na dzień 15 czerwca 2025 r. w Szkole przebywało 28 uczniów, a na dzień 30 września 2025 r. (roku bazowego) w Szkole przebywało 78 uczniów, co zostało wykazane w SIO.

Aktem prawa miejscowego dotyczącym wypłacania dotacji na rzecz szkoły prowadzonej przez skarżącą jest natomiast uchwała z dnia 23 kwietnia 2025 r. nr IV/39/2025 Rady Miejskiej w Polanicy Zdroju w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych szkół i przedszkoli oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (dalej: Uchwała). Na podstawie § 3 powyższej uchwały, dotacja dla niepublicznych szkół i przedszkoli obliczana jest w poszczególnych miesiącach w przeliczeniu na każdego ucznia wykazanego w informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów, składanej przez osobę prowadzącą w terminie do 10 dnia każdego miesiąca, według stanu na pierwszy dzień danego miesiąca. Pomimo złożenia informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów w styczniu 2026 r., organ dotujący nie wypłacił należnej dotacji na rzecz prowadzonej Szkoły.

Skarżąca podkreśliła, że organ w innych postępowaniach prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w zakresie m.in. dotacji za poszczególne miesiące 2025 r. powołał się na okoliczność, że prowadzonej przez skarżącą niepublicznej szkole nie należy się dotacja na uczniów oraz że prowadzona szkoła stanowi szkołę funkcjonującą w domu wczasów dziecięcych. Argumenty te organ oparł na stanowisku przedstawionym w piśmie Ministerstwa Edukacji Narodowej, z którego wynika, że dotacja przyznawana na wychowanka dla domu wczasów dziecięcych – którego także organem prowadzącym jest skarżąca – w zupełności wyczerpuje potrzeby do ponoszenia wydatków na uczniów szkoły. WSA we Wrocławiu m.in. w wyrokach w sprawach o sygn. akt III SA/Wr 197/24, III SA/Wr 283/24, III SA/Wr 317/24 i innych nie podzielił poglądu prezentowanego przez organ. W sprawie zakończonej wyrokiem z 17 lipca 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 415/24 organ dokonał wypłaty świadczenia wynikającego z przedmiotu sprawy.

Spółka podkreśliła, że jest organem prowadzącym Szkołę; Szkoła posiada odrębny numer REGON, jak również w rejestrze szkół i placówek oświatowych widnieje jako samodzielna niepubliczna szkoła podstawowa w Domu Wczasów Dziecięcych G. i nie działa w strukturach domu wczasów dziecięcych. Gdyby prowadzona przez Spółkę Szkoła nie spełniała wymagań i kryteriów dla szkół podstawowych, to Kurator Oświaty nakazałby jej wykreślenie z rejestru szkół niepublicznych.Skarżąca zaznaczyła, że organ dotujący bez żadnej wątpliwości dokonywał wypłaty dotacji dla prowadzonej przez nią Szkoły w 2023 r. Z uwagi na brak uczniów na dzień 30 września 2023 r. nie został wygenerowany raport SIO. Skutkowało to brakiem otrzymania subwencji na Szkołę i tym samym brakiem wypłaty dotacji w całym 2024 r., poza miesiącem styczniem.

Dodatkowo Spółka podniosła, że w wyniku działań organu od 31 października do 7 listopada 2025 r. Dolnośląski Kurator Oświaty przeprowadził w Szkole kontrolę doraźną, która zakończyła się wynikiem pozytywnym, a jedynym zaleceniem było uzupełnienie akt osobowych pracownika potwierdzających kwalifikacje zawodowe psychologa.

Powołując się na stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku 9 stycznia 2024 r., sygn. RP.63/53/93/1/2023 skarżąca wskazała, że nie można mówić o podwójny finansowaniu w sytuacji, gdy uczeń uczęszcza do dwóch placówek oświatowych, które dotowane są przez różne jednostki samorządu terytorialnego.

Skarżąca zauważyła, że na gruncie przepisów ustawy z 27 października 2017 r, o systemie informacji oświatowej (dalej również: u.s.i.o.) jej sytuacja jest specyficzna, a wręcz precedensowa, przy tym analogiczna do sytuacji szkół przyszpitalnych. Podobnie jak w tego rodzaju szkołach, uczeń jest przypisywany w Szkole skarżącej do oddziałów podstawowych zgodnie z informacja przekazaną przez rodziców dziecka, na okres pobierania w niej nauki (realizowania obowiązku szkolnego) – zazwyczaj od poniedziałku do piątku (6-7 dni), a po jej zakończeniu uczeń przestaje być przypisany do oddziału w szkole skarżącej. Chcąc przebywać w DWD dziecko musi już być uczniem czyli musi realizować obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, który kontynuuje w czasie pobytu w DWD, zaś DWD ma zapewnić spełnianie tego obowiązku. W związku z tym uczniowie wykazywani są w SIO w Szkole należącej do Spółki, ale tylko przez okres przebywanie w DWD i pobierania nauki w tej Szkole.

Zdaniem skarżącej Burmistrz bezpodstawnie opiera się na przepisach o charakterze technicznym i podejmuje czynności na wyrost po to, by nie wypłacić stronie dotacji. Spółka podkreśla, że przepisy u.s.i.o. nie wiążą skutku w postaci utraty prawa do dotacji z brakiem aktualizacji danych w SIO. Końcowo skarżąca podniosła, że ustawodawca w przepisach u.f.z.o. przewiduje dla organu negatywne konsekwencje w związku z nieprzekazaniem dotacji na rzecz danego podmiotu systemu oświaty w postaci odsetek naliczanych zgodnie z art. 48 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy w przypadku nieprzekazania dotacji.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu jako podstawy formalne odmowy, wskazał, że z § 3 ust. 1 Uchwały wynika zobowiązanie do złożenia w terminie do 10 dnia każdego miesiąca informacji o faktycznej liczbie uczniów w placówkach oświatowych, na których przysługuje dotacja udzielona w trybie u.f.z.o. wg. stanu na pierwszy dzień danego miesiąca. Niedochowanie zaś tego terminu lub formy przewidzianej uchwałą skutkuje brakiem podstaw do prawidłowego ustalenia wysokości należnej dotacji za dany miesiąc. Natomiast Spółka nie dochowała tego wymogu, bowiem nie złożyła informacji o miesięcznej aktualnej liczbie uczniów na wzorze określonym w drodze Załącznika nr 2 do Uchwały, bowiem dokument taki przedłożony został na nieaktualnym wzorze.

Ponadto informacja o faktycznej liczbie uczniów z dnia 8 stycznia 2026 r. oraz jej korekta z dnia 8 lutego 2026 r. (podająca liczbę uczniów: 47), zgodna z treścią Uchwały, została złożona po upływie miesiąca od upływu terminu pomimo braku zgody organu na złożenie korekty.

Podkreślił organ, że, analizując dopuszczalność wypłaty dotacji oświatowej za styczeń 2026 r., jak również w każdym miesiącu, nie można ograniczać się wyłącznie do weryfikacji dopełnienia przez podmiot wnioskujący o dotację warunków formalnych. Powołał się organ na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że organ na etapie każdorazowej co miesięcznej wypłaty dotacji oświatowej uprawniony jest do oceny merytorycznej spełniania przez Skarżącą obowiązków wynikających z przepisów prawa, którą stanowią podstawę do wypłaty dotacji oświatowej, albowiem wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania fizycznego środków finansowych, a finalnym rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu dokonanego na podstawie konkretnych regulacji. Organ dokonał zatem weryfikacji, czy uczniowie zgłoszeni przez skarżącą do SIO nie spełniali obowiązku szkolnego w innej szkole (na dzień 11 stycznia 2026 Szkoła nie wykazywała uczniów spełniających obowiązek szkolny).

W wyniku wystąpienia do Ministerstwa Edukacji Narodowej ustalono, że na dzień 1 stycznia 2026 r. 47 uczniów wykazanych przez Szkołę do SIO było równocześnie przypisanych do innych szkół. Organ zwrócił się w związku z tym z zapytaniami do ww. 20 szkół (wymienione na str. 7i 8 odpowiedzi na skargę). Z otrzymanych odpowiedzi wynikało, że wskazanie przez skarżącą w SIO uczniowie spełniali w nich obowiązek szkolny, przy tym w niektórych przypadkach wskazano, że uczniowie przebywali w DWD z opiekunami, w okresie wolnym od zajęć dydaktycznych, jak również, że wyjazd nie miał żadnego związku ze spełnianiem obowiązku szkolnego. (str. 9-10 odpowiedzi na skargę).

Odnosząc się do kwestii podwójnego wpisu do SIO, Burmistrz powołując się na przepisy ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. z 2024 r. poz. 152 ze zm.) - dalej: ustawa o SIO, wskazał, że dyrektor ma obowiązek prawidłowego wykazania danych ucznia, w tym rozpoczęcia i zakończenia okresu jego nauki, a funkcjonalność systemu SIO w przypadku przekazania danych identyfikacyjnych generuje komunikat informujący o tym, że uczeń o takich danych osobowych został już zgłoszony do systemu w innej szkole oraz wyświetla numer RSPO tej szkoły. Organ podkreślił, że powyższe oznacza, że Dyrektor Szkoły, dokonując zgłoszenia danych 47 uczniów, zignorował informację o podwójnym przypisaniu tych uczniów i pomimo stwierdzenia tej okoliczności skarżąca Spółka wystąpiła o udzielenie dotacji na tych uczniów.

Dalej Burmistrz odnosząc się do kontroli doraźnej przeprowadzonej przez Kuratorium Oświaty we Wrocławiu, Delegatura w Jeleniej Górze, w dniach 31 października - 7 listopada 2025 r., podkreślił, że jej celem było ustalenie w trybie nadzoru pedagogicznego czy działalność Szkoły jest zgodna z przepisami ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, w zakresie realizacji zobowiązań, o których mowa w art. 168 ust. 4 pkt 6 lit. a) tej ustawy. Organ wskazał, że w wyniku nadzoru przeprowadzonego przez MEN wszedł w posiadanie analizy materiału opracowanej przez Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z 23 października 2025 r., skierowanego do MEN, z którego wynika, iż:

1. - pobyt dzieci w analizowanym okresie miał charakter wypoczynkowy i nie została spełniona żadna z przesłanek pozwalających zakwalifikować ten czas jako okres realizacji procesu dydaktycznego w rozumieniu przepisów prawa oświatowego,
2. - dzieciom nie zapewniono ciągłości nauczania,
3. - nie prowadzono rzetelnej dokumentacji przebiegu nauczania,
4. - nie realizowano podstawy programowej kształcenia ogólnego,
5. - organizowane zajęcia mają w zdecydowanej większości charakter wypoczynkowy - obejmujący m.in. wycieczki, gry terenowe czy aktywności sportowe- mimo braku rzeczywistej realizacji procesu dydaktycznego, szkoła ta wykazuje uczniów do subwencji oświatowej, co prowadzi do nienależnego przyznawania środków publicznych i w efekcie do podwójnego finansowania tych samych uczniów - zarówno przez macierzyste placówki, jak i szkoły przy DWD,
6. - wielu przypadkach nie przeprowadzano ocen bieżących, nie dochodziło do formalnego przeniesienia uczniów ani przekazania dokumentacji między szkołami, co może świadczyć o istotnych nieprawidłowościach w zakresie ewidencjonowania i rozliczania obowiązku szkolnego,
7. - Skarżąca realizuje zajęcia edukacyjne w okresach ustawowo wolnych od zajęć dydaktyczno- wychowawczych - takich jak ferie zimowe lub letnie czy przerwy świąteczne - co stoi w sprzeczności z obowiązującym prawem oświatowym oraz z zasadami organizacji roku szkolnego obowiązującymi w szkołach publicznych. Praktyki te nie znajdują także uzasadnienia w przepisach wykonawczych, szczególności w rozporządzeniach Ministra Edukacji Narodowej dotyczących ramowych planów nauczania.

W świetle powyższego w ocenie Kuratorium Oświaty we Wrocławiu, skarżąca nie realizuje obowiązków opisanych w art. 14 ust. 3 u.p.o. Organ w tym miejscu powołał się na orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie o sygn. akt: III SA/G1 30/25, III SA/G1 725/25 i III SA/Gl 745/25, w których to Sąd uznał, iż brak realizacji spełniania przez szkołę podstawową warunków i obowiązków opisanych w art. 14 ust.3 u.p.o. uprawnia do odmowy wypłaty dotacji oświatowej.

Odnosząc się do powoływanej przez skarżącą na interpretacji nr 30674 omawiającej zagadnienie wykazywania w systemie informacji oświatowej (SIO) ucznia będącego jednocześnie uczniem szkoły macierzystej, jak również uczniem szkoły przyszpitalnej przez okres przebywania ucznia w szpitalu organ wskazał, że. interpretacja ta również nie znajdzie zastosowania do niniejszej sprawy, albowiem:

1. - kształcenie w podmiotach leczniczych i jednostkach pomocy społecznej zostały uregulowane w art. 128 u.p.o i akcie wykonawczym tj. Rozporządzeniu MEN z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji kształcenia oraz warunków i form realizowania specjalnych działań opiekuńczo-wychowawczych w przedszkolach i szkołach specjalnych, zorganizowanych w podmiotach leczniczych i jednostkach pomocy społecznej, podczas gdy ustawa - Prawo oświatowe "milczy" w zakresie kształcenia w szkołach podstawowych funkcjonujących w domach wczasów dziecięcych, zaś rozporządzenie MEN z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty nie reguluje kwestii organizacji i warunków takiego kształcenia,
2. - co więcej kwestie finansowania spełniania obowiązku szkolnego i nauki w szkołach podstawowych specjalnych i szkołach ponadpodstawowych specjalnych, zorganizowanych w podmiotach leczniczych uregulowana jest każdego roku w akcie wykonawczym Rozporządzeniu Ministra Edukacji wydawanym na podstawie art. 26 ust. 6 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, podczas gdy w zakresie spełniania obowiązku szkolnego w szkołach podstawowych funkcjonujących w domach wczasów dziecięcych nie znajdziemy analogicznych rozwiązań.

Zgodnie zaś z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 28 lipca 2025 r. sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2026 dla uczniów lub słuchaczy oddziałów specjalnych, szkół podstawowych specjalnych i szkół ponadpodstawowych specjalnych, zorganizowanych w podmiotach leczniczych przewidziano wagę P 47. Rozporządzenie nie przewiduje oddzielnej wagi dla ucznia szkoły podstawowej w domy wczasów dziecięcych, lecz jedynie wagę P81 dla wychowanków domów wczasów dziecięcych.

Przedstawiona przez skarżącą interpretacja dowodzi możliwości podwójnego przypisania uczniów do SIO, potwierdza kwestie finansowania edukacji uczniów w tych szkołach, która jest proporcjonalna do ilości dni hospitalizacji ucznia i która to została uregulowana na poziomie przepisów wykonawczych. W niniejszej sprawie zaś skarżąca żąda wypłaty miesięcznej transzy dotacji oświatowej na ucznia bez względu na ilości dni, podczas których był on rzekomo uczniem szkoły Skarżącej i wychowankiem domu wczasów dziecięcych, jak również w sytuacji, gdy ustawodawca nie przewiduje osobnej wagi na ucznia spełniającego obowiązek szkolny w szkole funkcjonującej w domu wczasów dziecięcych.

Na potwierdzenie swojego stanowiska organ wniósł o przeprowadzenie dowodów z wymienionych na str. 1-4 odpowiedzi na skargę 63 załączonych dokumentów.

Na rozprawie strona podtrzymała skargę. Pełnomocnik organu podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę i wniósł o jej oddalenie.

Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wnioski dowodowe wniesione w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd bierze zatem pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie natomiast do art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio

Jak wynika z treści skargi i dołączonych do niej dokumentów, skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udzielenie na 2026 r. dotacji dla niepublicznej szkoły podstawowej prowadzonej w DWD G. Strona złożyła informację o aktualnej liczbie uczniów w styczniu 2026 r. wskazując 47 uczniów na dzień 1 stycznia 2026 r. Organ odmówił udzielenia dotacji wskazując jako przyczynę ustalenie podwójnego dotowania uczniów wskazanych w informacji o faktycznej liczbie uczniów złożonej przez stronę. Wskazał organ, że ustalenie powyższe nastąpiło na podstawie raportu pobranego z SIO, z którego wynika, że uczniowie zgłoszeni przez stronę są przypisani do innych szkół. Organ powołał się na obowiązujące przepisy i stwierdził, że dyrektor szkoły ma obowiązek prawidłowego wykazania danych ucznia, w tym rozpoczęcia i zakończenia okresu nauki ucznia, a w przypadku stwierdzenia nieprawdziwych danych obowiązany jest przekazać zmodyfikowane dane odzwierciedlające stan faktyczny.

W przypadku wystąpienia sytuacji przypisania ucznia do więcej niż dwóch szkół, dyrektor szkoły dokonujący wpisu do SIO obowiązany jest dokonać ustalenia, czy uczeń zakończył naukę w poprzedniej szkole i na tej podstawie dokonać modyfikacji przekazanych danych w porozumieniu z rodzicami ucznia oraz dyrektorem szkoły wykazanej w raporcie dotyczącym podwójnego przypisania w SIO. Zaznaczył organ, że nie jest dopuszczalne udzielenie dotacji oświatowej dwóm szkołom na tego samego ucznia spełniającego obowiązek szkolny za ten sam okres.

W sprawie bezsporne jest, że strona skarżąca jest organem prowadzącym Niepubliczną Szkołę Podstawową w Domu Wczasów Dziecięcych G. o której mowa w art. 2 pkt 2 lit a ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1043 ze zm., dalej: pr.o., pr. oświatowe) i Szkoła posiada wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę Polanica Zdrój. Bezsporne jest również, że strona jest też organem prowadzącym Dom Wczasów Dziecięcych G. Obie jednostki działają pod tym samym adresem.

Dalej wskazać trzeba, że Sąd nie kwestionuje możliwości wyliczenia wysokości i przekazania dotacji w trakcie roku budżetowego (miesięcznie) i poza trybem decyzyjnym, o którym mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2025 r., poz. 1483 ze zm.; dalej: u.f.p.) w przypadku stwierdzenia innej liczby uczniów/wychowanków niż wykazana w informacji miesięcznej.

Zgodnie z art. 26 u.f.z.o.

1. Niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej przewidzianej kwocie potrzeb oświatowych na takiego ucznia dla jednostki samorządu terytorialnego.

Z kolei zgodnie z art. 34 u.f.z.o.

1. Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły, branżowego centrum umiejętności lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy.

2. Dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28, art. 29, art. 29a ust. 2, art. 30 oraz art. 31 ust. 1, są przekazywane na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, ucznia objętego branżowym szkoleniem zawodowym lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, będącego w danym miesiącu roku budżetowego odpowiednio dzieckiem objętym wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniem, wychowankiem, uczestnikiem zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, uczniem objętym branżowym szkoleniem zawodowym lub słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego odpowiednio w placówce wychowywania przedszkolnego, szkole, branżowym centrum umiejętności lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe.

Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że zastrzeżony przez ustawodawcę sposób wypłaty dotacji nie jest więc przypadkowy, a przyjęcie takiego modelu wypłaty ma na celu umożliwienie organowi samorządowemu bieżącą weryfikację rzeczywistych potrzeb finansowych poszczególnych placówek oświatowych. Przyjęcie, że organ pozbawiony jest w trakcie możliwości weryfikowania zasadności wielkości wypłacanej dotacji byłoby sprzeczne przede wszystkim z celem tej dotacji, a także ustaloną przez ustawodawcę formą wypłaty w miesięcznych ratach. Właściwa jednostka samorządu terytorialnego, z której budżetu wypłacane są dotacje ma prawo, a nawet obowiązek, bieżącego kontrolowania prawidłowości korzystania z dopłat przez uprawnione podmioty. Ustanowiony przez jednostkę samorządową system kontroli musi skutecznie realizować cel ustawy. Zasadą jest bowiem, że podstawą obliczania dotacji jest rzeczywista i aktualna, nie zaś deklarowana liczba uczniów. (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1147/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA).

Roczny charakter dotacji oświatowej i obowiązujące regulacje, w tym prawo kontrolowania prawidłowości wykorzystania dotacji przewidziane w art. 36 ust. 1 u.f.z.o., które może objąć zakończone roczne okresy dotacyjne – lata budżetowe (art. 36 ust. 4 u.f.z.o), przesłanka wstrzymania wypłaty dotacji lub aktualizacja kwoty dotacji (art. 37 ust. i art. 43 ust. 5 u.f.z.o.) - nie mogą jednak wyłączyć obowiązku organu dbałości o środki, którymi gospodaruje, a które są następnie przekazywane w formie dotacji.

Uzasadnieniem dla podjętych przez organ czynności zmierzających do weryfikacji kwoty wypłacanej części dotacji oświatowej w trakcie roku budżetowego i przed złożeniem rozliczenia – są przewidziane w ustawie o finansach publicznych zasady gospodarowania środkami publicznymi, jak również przepis art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 1484 ze zm.).

Jednocześnie jednak organ każdorazowo realizując swoje uprawnienia, które skutkować będą przyznaniem dotacji w innej wysokości bądź jej nieprzyznaniem, zobligowany jest do dochowania obowiązujących standardów postępowania, w tym zgromadzenia dowodów potwierdzających jego stanowisko i zapewnienia stronie prawa do wypowiedzenia się w sprawie.

Dochowanie powyższym wymogom jest również niezbędne dla umożliwienia Sądowi dokonania kontroli legalności działania organu.

Podkreślić trzeba, ze Sąd działając w granicach kompetencji przyznanych art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2020 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 § 2 p.p.s.a., które sprowadzają się do kontroli legalności działania organów, nie może zastąpić organu w zakresie prawidłowego przeprowadzenia postępowania, zgromadzenia niezbędnych dowodów, umożliwienia stronie zapoznania się z nimi oraz w uzasadnieniu zajętego stanowiska.

Specyfika postępowania przed sądem administracyjnym polega również na tym, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Wyjątek przewidziany w art. 106 § 3 p.p.s.a. nie podlega wykładni rozszerzającej. W zwrocie "dowody uzupełniające" chodzi o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie zasadnie się podnosi, że sąd administracyjny może w toku uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie ustaleń, które mają wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności. Nie mogą one natomiast prowadzić do nowego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy, gdyż w takim przypadku sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżony akt lub czynność (por. wyrok WSA w Krakowie z 25.11.2019 r., I SA/Kr 955/19, LEX nr 2751625).

Innymi słowy, celem wprowadzenia regulacji art. 106 § 3 p.p.s.a. nie było umożliwienie ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, co przejawia się w badaniu, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego, nie może zasadniczo wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (wyrok NSA z 9.07.2019 r., I GSK 1288/18, LEX nr 2706862). (por. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, LEX)

Z kolei w odpowiedzi na skargę składającej się z kilku części organ przedstawia argumentację, z której wynika kilka wątków: po pierwsze, organ wykazuje, że uczniowie zgłoszeniu przez Spółkę do SIO realizowali w tym czasie obowiązek szkolny w innych szkołach, po drugie organ w oparciu o zapisy w systemie SIO organ podnosi, że dyrektor prowadzonej przez skarżącą Szkoły nie dokonał ustaleń co do zakończenia przez uczniów nauki w poprzedniej szkole i świadomie zignorował informacje o podwójnym przypisaniu uczniów do różnych szkół występując o dotację na styczeń 2026 r. Jednocześnie, zdaniem organu, Szkoła nie realizuje swoich ustawowych obowiązków wynikających z art. 14 ust. 3 Pr. Oświatowego (w tym nie zapewnia ciągłości nauczania, nie prowadzi rzetelnej dokumentacji przebiegu nauczania i nie realizuje podstawy programowej kształcenia ogólnego), w kontekście czego organ wskazuje (odwołując się do analizy dokonanej przez Kuratorium Oświaty we Wrocławiu), że z informacji, jakie pozyskał wynika, że dzieci przebywały u strony w ramach organizacji przez publiczne i niepubliczne szkoły wypoczynku oraz krajoznawstwa i turystki dla uczniów spełniających u nich obowiązek szkolny, co jest wyłączone z dotowania.

W zestawieniu z powoływanymi przez stronę argumentami o prawidłowym działaniu Szkoły, potwierdzonym protokołem z kontroli doraźnej, przeprowadzonej przez Kuratorium w dniach 31 października- 7 listopada 2025 r., organ kwestionuje więc faktyczne działanie podmiotu, czyli zmierza do wykazania pozorności działania Szkoły pomimo formalnego jej zarejestrowania.

W ocenie Sądu przede wszystkim zakres wnioskowanego postępowania dowodowego, zdecydowanie wykracza poza przewidziane w art. 106 § 3 p.p.s.a. dowody uzupełniające dopuszczalne do przeprowadzenia przez Sąd. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Jak już Sąd wskazywał dowody uzupełniające nie mogą zmierzać do ustalenia nowego stanu faktycznego ani też stanowić kontynuacji postępowania dowodowego organu, natomiast w sprawie taka sytuacja wystąpiła. Cały ciężar postępowania dowodowego został przeniesiony do Sądu i na Sąd, który w tej sytuacji nie dokonywałby kontroli legalności działania organu, ale czyniłby własne ustalenia i oceny odnośnie tego jaki stan faktyczny legł u podstaw czynności organu. Takie działanie jest niedopuszczalne.

Z uwagi na powyższe – przekroczenie granic postępowania dowodowego wyznaczonych art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd oddalił wnioski dowodowe.

Skutkiem powyższego jest stwierdzenie przez Sąd, że w sprawie wystąpiły podstawy do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności.

Warunkiem nieprzyznania dotacji za styczeń 2026 r. jest dokonanie przez organ w sposób niebudzący wątpliwości i znajdujący odzwierciedlenie w materiale dowodowym niezbędnych ustaleń i zajęcie jednoznacznego stanowiska, co do przyczyn nieprzyznania dotacji w tym konkretnym miesiącu. W sprawie organ tego nie uczynił.

Przede wszystkim organ powinien ustalić czy uczniowie byli faktycznie uczniami Szkoły. Zauważa Sąd, że przedmiotem postępowania w sprawie jest kwestia przyznania dotacji za styczeń 2026 r.., a nie kwestia prawidłowości zarejestrowania Szkoły. Dopóki Niepubliczna Szkoła Podstawowa w DWD G. pozostaje odrębnie zarejestrowaną placówką o statusie szkoły niepublicznej, to w razie przyjęcia uczniów, ma prawo do wystąpienia o dotację. W konsekwencji ciążą na niej obowiązki związane m.in. z przekazaniem wymaganych danych do SIO.

Ponadto zgodnie z § 76 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 30 marca 2023 r., w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty (Dz.U. z 2023 r., poz. 651) wychowankowie przebywający w domu wczasów dziecięcych spełniają obowiązek szkolny lub obowiązek nauki przez uczęszczanie do szkoły funkcjonującej w domu wczasów dziecięcych lub do szkoły poza domem wczasów dziecięcych. Za wychowanków DWD - w myśl § 73 rozporządzenia - uznaje się dzieci i młodzież przebywające w domu wczasów dziecięcych w celu, o którym mowa w § 71 ust. 1, i niekorzystające z pobytu w domu wczasów dziecięcych w ramach: 1) wypoczynku, o którym mowa w art. 92a-92t ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230);

1. 2) krajoznawstwa i turystyki organizowanych przez publiczne i niepubliczne szkoły i placówki, do których uczęszczają, inne niż dom wczasów dziecięcych, w którym przebywają.

Odmowa przyznania dotacji może zatem nastąpić wówczas, gdy organ ustali, że w odniesieniu do wychowanków (w sprawie w styczniu 2026 r.) wystąpiło wyłączenie, o którym mowa w § 73 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, tj. pobyty wychowanków miały miejsce w celu zapewnienia wypoczynku, w rozumieniu art. 92a-92t u.s.o. lub w ramach krajoznawstwa i turystyki.

Rzeczą organu dotującego jest bezsporne ustalenie, czy przebywający w DWD w danym czasie wychowankowie są faktycznie uczniami Szkoły, czy też bezpodstawnie dochodzi do zgłoszenia ucznia w SIO, w sposób stwarzający zagrożenie nieuzasadnionego podwójnego finansowania. Niewątpliwie w ramach systemu finansowania z subwencji oświatowej realizacji zadań edukacyjnych przez szkoły niepubliczne nie powinno dochodzić do obejścia przepisów art. 27 u.f.z.o., ograniczających możliwość podwójnego dotowania ucznia w dwóch różnych szkołach jednocześnie. Szkoła podstawowa niepubliczna nie może zatem otrzymać dotacji na ucznia, który nie jest jej uczniem w tym sensie, że nie realizuje w niej obowiązku szkolnego. Po stronie organu dotującego leży kontrola, czy taka sytuacja nie ma miejsca, przy czym uniknięciu przypadków podwójnego finansowania służą m.in. właśnie regulacje ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1942, ze zm.: u.s.i.o), skorelowane z przywołanymi regulacjami art. 33 u.f.z.o oraz Prawa oświatowego.

W tym zakresie podkreślić należy, że przyjęcie ucznia do szkoły wymaga dopełnienia szeregu czynności, regulowanych m.in. przepisami ustawy Prawo oświatowe oraz ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o systemie informacji oświatowej (tekst jednolity Dz.U z 2022 roku poz. 2597 zwanej dalej u.s.i.o). Zgodnie z art. 10 u.s.i.o., w bazie danych SIO, w zbiorach danych uczniów, są gromadzone dane identyfikacyjne i dane dziedzinowe uczniów. Zgodnie natomiast z art. 30 u.s.i.o., podmiot zobowiązany do przekazywania danych do zbioru danych szkoły lub placówki oświatowej, zbioru danych jednostki, zbioru danych nauczyciela i zbioru danych ucznia przekazuje dane do bazy danych SIO, w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana w stanie faktycznym, z wyjątkiem danych, o których mowa w tym przepisie.

Z kolei jak stanowi art.14 pkt 5a u.s.i.o, dane dziedzinowe w związku z nauką w szkole obejmują uczestniczenie w kwalifikacyjnym kursie zawodowym z określeniem kwalifikacji. Przepisy ustawy o systemie informacji oświatowej nie wiążą jednak skutku w postaci utraty prawa do dotacji z brakiem aktualizacji danych w SIO. Jeśli jednak niezgodność dotyczyłaby danych w systemie informacji oświatowej, to należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 100 ust. 1 u.s.i.o., kto wbrew obowiązkowi nie przekazuje danych do bazy danych SIO lub przekazuje dane niezgodne z prawdą, podlega karze grzywny. W takiej sytuacji, zgodnie natomiast z art. 100 ust. 3 u.s.i.o. administrator bazy danych SIO (czyli Minister Edukacji i Nauki) oraz podmiot zobowiązany do przekazywania danych do RSPO, którym w tym przypadku jest jednostka samorządu terytorialnego jako podmiot zobowiązany do przekazywania danych do RSPO w związku z prowadzeniem ewidencji szkół niepublicznych (art. 33 pkt 1 lit. c u.s.i.o.) winien zawiadomić właściwe organy o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia czynów, o którym mowa w ust. 1.

Jeżeli organ kwestionuje zgodność z prawem działania Szkoły w istniejącym kształcie, prawidłowość jej zarejestrowania, czy wystąpienie przesłanek z art. 169 Prawa oświatowego, to winien uruchomić właściwe w tym zakresie postępowanie.

Zaznacza również Sąd, że obowiązek organu do zgromadzenia materiału dowodowego w żaden sposób nie zwalnia podmiotu ubiegającego się o dotację do udzielania niezbędnych w sprawie wyjaśnień i przedkładania stosownych dokumentów.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ic) p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.