Uzasadnienie
1. Wnioskiem z dnia 29 lutego 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu PPPr, Skarżąca "E." sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, iż od wielu miesięcy nie generuje zysków z uwagi na bardzo poważne kłopoty finansowe. W chwili obecnej Skarżąca zatrudnia 19 pracowników, którzy otrzymują regularnie wynagrodzenie. Przychody za ostatnie 3 miesiące wyniosły 184.000 zł, co – przy uwzględnieniu kosztów, nie wystarcza na uzyskanie jakiejkolwiek płynności finansowej.
Kapitał zakładowy Skarżącej wynosi 50.000 zł. Wartość środków trwałych określiła na kwotę 6.629,70 zł. Za ubiegły rok Skarżąca poniosła stratę w wysokości 3.613,30 zł. Nie posiada środków na trzech należących do niej rachunkach bankowych.
2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała w dniu 17 kwietnia 2008 r. wyciągi z rachunków bankowych, zestawienie przychodów i kosztów za 6 miesięcy (przychody 816.385,57 zł, koszty 1.374.344,81 zł, wynik: - 561.248,28 zł), informację o posiadanych udziałach (w dwóch spółkach o wartości 30.000 zł i 35.000 zł), kserokopię tabeli amortyzacyjnej środków trwałych, zeznania podatkowe za lata 2006-2007, deklaracje VAT-7 za 6 miesięcy, bilans i rachunek zysków i strat za lata 2006-2007.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
- 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
- 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a.
Zgodnie z § 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
- 5. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy wynika z wzajemnej oceny dwóch elementów: wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., II FZ 781/05). Pojęcia środków nie można przy tym ograniczać wyłącznie do środków pieniężnych.
- 6. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.).
- 7. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Jedynymi kosztami sądowymi, do uiszczenia których jest ona zobowiązana na obecnym etapie postępowania są wpisy od skarg w sprawach III SA/Wa 744 i 745/08 w łącznej wysokości 13.739 zł (odpowiednio 4.025 zł i 9.714 zł) i w zakresie zwolnienia od tego właśnie obciążenia należy rozpoznać wniosek Skarżącej.
- 8. Skarżąca mimo wezwania nie nadesłała wyciągów z trzeciego należącego do niej – jak wskazuje treść formularza – rachunku bankowego w [...]Bank P. SA. Uchyliła się także od wskazania wysokości i terminów wypłat wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika oraz źródeł ich finansowania. Nie przesłała ponadto informacji o czynnościach podjętych w celu uzyskania dopłat od wspólników oraz o posiadanych wierzytelnościach i zobowiązaniach, w tym informacji o ich spłatach.
- 9. W tej sytuacji - przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku - referendarz sądowy oparł się na danych zawartych w formularzu oraz dokumentach źródłowych przesłanych w dniu 17 kwietnia 2008 r.
Z danych tych nie wynika, by Skarżąca nie dysponowała dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
- 10. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów.
W latach 2006-2007 osiągnęła z tego tytułu przychód w wysokości odpowiednio 10.883.921,84 zł (koszty: 12.671.947,21 zł) i 3.606.302,02 zł (koszty: 6.908.358,23 zł). Przychód za dwa miesiące 2008 r. wyniósł z kolei 90.500 zł, zaś koszty 102.535,17 zł.
Skarżąca posiada środki trwałe (w tym grunty) o wartości 6.629.753,95 zł. Posiada również udziały w innych jednostkach (o łącznej wartości 65.000 zł).
Z bilansu za 2007 r. wynika ponadto, że na dzień 31 grudnia 2007 r. stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach wynosił 70.105,05 zł.
11. W świetle tych danych uprawniona jest teza, iż Skarżąca ma możliwość zabezpieczenia odpowiednich kwot na pokrycie kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowego, w tym na opłacenie wpisów od dwóch skarg.
Oceny tej nie podważa powoływany przez nią brak jakiegokolwiek zysku (dochodu).
W przypadku przedsiębiorców kategoria "dochodu" nie jest bowiem miarodajna dla oceny ich zdolności płatniczych (dochodem jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania). Znacznie istotniejsze jest to, że Skarżąca w dalszym ciągu uzyskuje przychody oraz to, iż tak posiadanymi środkami może swobodnie gospodarować.
Nie jest zaś rzeczą referendarza sądowego ocena sposobu, w jaki Skarżąca to czyni. Wyłącznie do niej należy decyzja na jaki cel środki te przeznaczy.
Na marginesie jedynie podkreślić należy, że niewygenerowanie zysku za 2006 r. nie uniemożliwiło Skarżącej uiszczenia w tymże roku kosztów sądowych w sprawach III SA/Wa 972 i 973/05 oraz III SA/Wa 1431 i 1432/05 na łączną kwotę ponad 25.000 zł.
12. Zdaniem referendarza sądowego sytuacja majątkowa Skarżącej oceniana z perspektywy nie tylko uzyskiwanych przychodów, ale też posiadanego majątku (aktywów) umożliwia jej uiszczenie wpisów od skarg w sprawach III SA/Wa 744 i 745/08 w łącznej wysokości 13.739 zł.
Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.