Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 10 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 663/12

Uzasadnienie

1. 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona, następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne.
2. 2) G. D., dalej jako skarżący lub strona, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i w formularzu PPF z 4 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał na bardzo trudną sytuację finansową. Poinformował, że:
3. - jest osobą bezrobotna i nie stać go na uiszczenie wpisu w wysokości 967 zł;
4. - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami (ur 2003 r i 2007 r);
5. - posiada 5- % udział w 1,9 ha w K. oraz w 1.1 ha w K.
6. - ojciec strony jest doradcą podatkowym i z tego względu wniosek o prawo pomocy ogranicza do zwolnienia od kosztów sądowych.

Do formularza załączył decyzję o uznaniu za osobę bezrobotna i odmowie przyznania zasiłku

W wykonaniu wezwania referendarza sądowego 12 kwietnia 2012 r. o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji życiowej strony, strona poinformowała:

1. - dochody osiągnięte w 2011 r zostały wykazane w formularzu PIT, natomiast w 2012 r nie osiągnęła innych dochodów;
2. - posiadane nieruchomości rolne nie przynoszą korzyści;
3. - strona próbowała podejmować się prac dorywczych, natomiast nie skorzystano z jego ofert – m.in. nie przyjęto go na pomocnika murarza;
4. - strona przez ostatnie miesiące nie dokonywała wydatków, ponieważ mieszka w mieszkaniu żony, która go utrzymuje;
5. - z żoną strona ma rozdzielność majątkową, natomiast w utrzymaniu dzieci pomagają stronie rodzice;
6. - okolicznością uzasadniająca przyznanie prawa pomocy jest brak pracy i środków;
7. - odmowa zwolnienia od kosztów sądowych oznacza pozbawienie strony konstytucyjnego prawa do sądu.

Do pisma z 7 maja 2012 strona dołączyła historie operacji na rachunku bankowym, zeznanie PIT 36L

3) Referendarz sądowy wskazuje, że skarżący nie przedstawił informacji z których wynikałaby jego sytuacja finansowa umożliwiające korzystną dla skarżącego ocenę zdolności ponoszenia kosztów sądowych w sprawie.

Dla potrzeb postępowania o prawo pomocy referendarz sądowy przyjmuje za gospodarstwo domowe taki stan, kiedy jedna osoba lub ich zespół, razem zamieszkują i wspólnie się utrzymują. W sprawie dodatkowym elementem scalającym (gospodarstwo) jest to, ze strona jest połączona ze współzamieszkującymi więzami biologicznymi i jest częścią rodziny. Dlatego referendarz sądowy stwierdza, ze do akt sprawy powinny zostać nadesłane dane dotyczące dochodów małżonki, tak by ocena sytuacji majątkowej strony nie nosiła znamion dowolności.

Z utrwalonego orzecznictwa sądowego wynika, że z obowiązku tego nie zwalnia strony fakt pozostawania w rozdzielności majątkowej z małżonką.

Podobnie, nawet fakt nie zakwalifikowania strony jako pomocnika murarza – co podnosi w piśmie z 7 maja 2012 r. – nie zwalnia strony od wykazania przychodów z innych źródeł. W szczególności, w aktach sprawy istnieją śladowe informacje o dokonywanym przez stronę obrocie nieruchomościami, mające potwierdzenie – z uwagi na zgodność danych adresowych – w informacjach dostępnych powszechnie w Internecie. Dane o aktywności strony w branży nieruchomości można znaleźć także na stronie [...], a ze struktury siatki treningowej wynika fakt prowadzenia odpłatnych treningów, według stawek oznaczonych na tej stronie, przynajmniej w dwóch miejscach.

4) Wobec niepełnego nadesłania informacji w zakresie kondycji majątkowej strony, referendarz sądowy uznał, że do czasu wyjaśnienia wzmiankowanych wątpliwości – na przykład w drodze sprzeciwu od tego postanowienia - strona nie zostanie pozbawiona "konstytucyjnego prawa do sądu" w wyniku odmowy przyznania prawa pomocy. Natomiast mając na uwadze ochronę interesu finansów publicznych referendarz sądowy, z uwagi na niepełne nadesłane dane, był zobowiązany, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., zadecydować jak w sentencji.