Uzasadnienie
T. sp. z o.o. w formularzu PPPr z 2.02.2014 r załączonym do skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na: - brak środków na zapłatę opłat z uwagi na nieprowadzenie działalności; - brak przychodów; - chociaż skarżąca była świadoma obowiązku gromadzenia kosztów na poczet kosztów postępowania to wysokość kosztów przekracza jej możliwości; - prowadzone postepowania doprowadziły do zablokowania posiadanych środków finansowych; - w ocenie strony "nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny" (s 18 akt sądowych);
Nadto załączyła ok 160 stron materiałów, które – wg niej – dokumentują jej sytuację finansową.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 10/4/2015 r (m.in., przykładowo: o wskazanie pokrywania kosztów obsługi księgowej i prawnej, korespondencji, określenie zadłużenia, nadesłanie elementów sprawozdania finansowego za 2013 r, odpisów z wyciągów rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy prowadzenia spółki, zestawienia faktur VAT, zestawienie aktualnych należności i zobowiązań i in...) spółka wskazała – w piśmie z 21.04.2015 r, - że: - brak jest faktur za ostatnie 6 miesięcy; - strona nie posiada informacji dodatkowych do bilansu; - nie posiada żadnych zobowiązań i należności wobec osób trzecich za wyjątkiem spornej; - umowa spółki nie przewiduje możliwości dokonania dopłat; - spółka nie prowadzi działalności od 2012 r zatem nie posiada lokalu i nie ponosi kosztów obsługi księgowej; - nie posiada nieruchomości; - spółka jest stałym klientem Kancelarii W., a zapłata wynagrodzenia nastąpi po zakończeniu postepowania.
Spółka załączyła wyciąg z rachunku bankowego oraz akt notarialny [...].
Wartość przedmiotu zaskarżenia (sporu) wynosi ponad 145 tys., zatem wpis wynosi nie mniej niż 2 tys. w sprawie. Wartość ta nie zmieniała się w sprawie, zatem strona, dysponując, jak wskazała - stałą profesjonalną pomocą prawną – powinna liczyć się z obowiązkiem poniesienia tych kosztów, a licząc się (jak zadeklarowała) – zabezpieczyć środki na poczet wpisu od skargi.
Zdaniem referendarza sądowego wyjaśnienia spółki są niespójne i nie przedstawiają jej sytuacji finansowej.
Niezrozumiała jest dla referendarza sądowego taktyka procesowa strony, w ramach której, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, opiera swe żądania, m.in. na deklaracji braku wykonania obowiązków sprawozdawczości, co zostało uznane przez ustawodawcę za czyn zabroniony. Strona zdaje się oczekiwać, że czyn potępiany i penalizowany przez ustawodawcę może wywrzeć korzystne dla niej skutki w zakresie preferencji w ponoszeniu ciężarów publicznych, do których zaliczają się należności z tytułu kosztów sądowych.
Przede wszystkim, obowiązek sporządzenia i złożenia sprawozdania finansowego spoczywa na spółkach, które są związane regulacjami ustawy o rachunkowości (np. por. art. 4 ust. 3 ustawy o rachunkowości). Nawet w sytuacji, gdy nie doszło do zatwierdzenia sprawozdania finansowego do 30 czerwca, to należy je złożyć w KRS. Za nieprowadzenie ksiąg rachunkowych grożą stosowne sankcje (grzywna, kara pozbawienie wolności). Do zaistnienia powyższego przestępstwa nie jest wymagane, aby nastąpił określony skutek. Wobec tego niezrozumiała jest niechęć strony do złożenia dokumentów, które powinna posiadać. W każdym natomiast razie nikt, w tym skarżąca, nie powinna wywodzić pozytywnych skutków z nieprzestrzegania prawa - w tym wypadku, przede wszystkim, przepisów ustawy o rachunkowości.
Referendarz sądowy przywołuje regulacje z ustawy z 1994 r o rachunkowości, ponieważ dokumenty finansowe strony, które strona ma obowiązek sporządzać, są jednym z podstawowych źródeł oceny jej sytuacji.
Nie znajdują także zrozumienia u urzędnika sądowego wyjaśnienia strony w zakresie braku obowiązku poczynienia przez wspólników dopłat (art. 177–179 ksh). Ów brak obowiązku dopłat wynikający z umowy spółki nie wyklucza jednak podjęcia stosownej uchwały zmieniającej, zwłaszcza wobec sygnalizowanej w treści formularza PPPr zabezpieczenia i przewidywania środków na poczet kosztów postępowania.
Z utrwalonego już orzecznictwa wynika, ze dopłata, jako forma wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, może być wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Należy wykazać, ze spółka podjęła niezbędne kroki w celu zdobycia funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby spółka zwróciła się do swojego wspólnika o pomoc finansową konieczną do prowadzenia niniejszego postępowania (np. postanowienie z 17.12.2014 r I FZ 459/14, CBOSA). Niezależnie od powyższego, gotowość do uiszczenia kosztów pełnomocnika przez spółkę wynika z pkt 9 pisma z 21/4/2015 r, w którym spółka wprost stwierdza, że "(...) zapłata wynagrodzenia za świadczone usługi nastąpi po prawomocnym zakończeniu przedmiotowego postępowania (...)." Niezrozumiałe dla referendarza sądowego jest zatem pomijanie w tej gotowości uczestnictwa w kosztach – kosztów sądowych ściśle.
Z tych powodów brak jest jakichkolwiek powodów umożliwiających referendarzowi przyznanie spółce prawa pomocy. Decyzja o odmiennej treści byłaby wyrazem nieposzanowania dorobku sądów administracyjnych w zakresie badania zdolności strony do uiszczenia kosztów postepowania w sprawie.
Zdaniem referendarza sądowego, skoro spółka nie wykazała zaistnienia którejkolwiek przesłanki z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), to należało odmówić przyznania prawa pomocy.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.