Uzasadnienie
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, J. S. wniosła pismo zatytułowane "zażaleniem", zwracając się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że jest chorą, samotna matką, od wielu lat na rencie i nie stać jej na uiszczenie wpisu sądowego.
W nawiązaniu do powyższego pisma, które zgodnie z jego treścią zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia wniosku na urzędowym formularzu oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy J. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca szczegółowo opisała swoją trudną sytuację rodzinną i zdrowotną. Jej jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 688,60 zł brutto. Wnioskodawczyni podniosła, iż kwota ta nie wystarcza jej na utrzymanie i leczenie. Wskazała, iż mieszka razem z córką i wnuczką. Jej córka samotnie wychowuje dziecko, nie ma pracy i ze względu na stan zdrowia nie może jej podjąć oraz nie posiada prawa do zasiłku. Do swojego majątku skarżąca zaliczyła mieszkanie własnościowe o powierzchni 45,51 m² oraz około 40 hektarów ziemi rolnej, o niejasnej sytuacji prawnej.
Do wniosku skarżąca złączyła kopię odcinka renty, zeznanie PIT-40A za 2007 i 2008 r. oraz kopie faktur na zakup lekarstw oraz faktury za opłaty eksploatacyjne.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek oraz stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest renta w wysokości około 600 złotych. Mieszkanie zapewnia jej potrzeby mieszkaniowe i nie przynosi dochodów. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika również, iż jej córka H. pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie pracuje i nie ma prawa do zasiłku, a jej mąż uchyla się od obowiązków alimentacyjnych wobec córki. Wykazana we wniosku nieruchomość rolna nie przynosi skarżącej dochodu i jest przedmiotem sporu między członkami rodziny.
W związku powyższym stwierdzić należy, iż sytuacja finansowa wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Zestawienie wysokości dochodu, którym skarżąca dysponuje na zaspokojenie potrzeb życiowych dwóch osób, z wysokością cen artykułów pierwszej potrzeby i wielkością przeciętnych potrzeb życiowych jednej osoby prowadzi do wniosku, że podanie skarżącej należy uwzględnić, ponieważ nie jest ona w stanie z posiadanych środków pieniężnych ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.