Uzasadnienie
Skarżący – Z.B., w skardze z 4 października 2012 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 5 listopada 2012 r. Skarżący nadesłał wypełniony formularz PPF i wyjaśnił, że że: - ma [...] lat; - jego stan zdrowia jest bardzo zły; - utrzymuje się ze skromnej renty; - nie posiada rachunku bankowego; - dorabia sobie [...]; - żyje w skrajnym ubóstwie; - prosi Sad o pomoc w wyjściu z trudnej sytuacji życiowej; - posiada kawalerkę o pow. 28 m. kw.; - uzyskuje miesięcznie 414 zł netto. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego przedłożył nadto zaświadczenie lekarskie o pozostawaniu od 1995 r. pod opieką szpitalna; zaświadczenie z ZUS o wysokości pobieranej emerytury.
Postanowieniem z 15 listopada 2012 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącemu częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, w pozostały zakresie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Skarżący złożył w ustawowym terminie sprzeciw. Podniósł w nim, ze postępowaniach cywilnych zawsze ustanawiano mu pełnomocnika z urzędu. Do Sprzeciwu załączył także zeznanie CIT-8 za 2011 r. Przedsiębiorstwa Budowlano-Handlowo-Usługowego B. Sp. z o.o. w W., a także rachunek zysków i strat oraz bilans ww. przedsiębiorstwa.
Na wezwanie do uzupełnienia informacji dotyczących stanu majątkowego doręczone 10 grudnia 2012 r., Skarżący nadesłał ponownie zeznanie podatkowe CIT-8 za 2011 r., wraz z bilansem i rachunkiem zysków i strat. Wyjaśnił także, że całe życie mieszka sam, nie posiada, żadnych kont bankowych, w utrzymaniu pomaga mu rodzina. Utrzymuje się z renty i [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm.), - dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia, co niemożliwym czyni wypowiedzenie się Sądu co do jego treści.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez tę osobę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. przepisu).
Przyznanie prawa pomocy należy traktować jako odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez tego, kto wnosi do sądu pismo, podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji stronie, która ze względu na stan finansowy, majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Podkreślić należy, iż dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Dlatego też zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach, uwzględniając z jednej strony wysokość obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu sądowym, z drugiej zaś strony - wysokość środków, którymi dysponuje.
Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącego oraz przedstawionych przez niego danych o sytuacji finansowej Sąd stwierdza, że jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi. Do tego wymagalnego kosztu sądowego należy odnosić wniosek skarżącego, ponieważ powstały każdorazowo obowiązek zapłaty zależności należy rozważać z uwzględnieniem aktualnej (z daty zapłaty należności) sytuacji finansowej strony, która może się zmieniać.
Mając na uwadze zestawienie wysokości wpisu od skargi w wysokości 500 zł, który jest jedynym kosztem sądowym wymagalnym w sprawie na obecnym jej etapie, wysokość uzyskiwanych miesięcznie przez stronę dochodów netto w wysokości ok. 400 zł, rodzaj dorywczej aktywności zarobkowej strony ([...]), stan zdrowia strony począwszy od 1995 r oraz wiek strony (ok. [...] lat) Sąd uznał, że zwolnienie strony od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi zapewni jej pełnię realizacji prawa dostępu do Sądu.
Należy na marginesie zauważyć, że pomimo wezwań, zarówno referendarza jak i Sądu, Skarżący nie nadesłał pełnej dokumentacji sytuacji finansowej strony, tj, w szczególności odpisów zeznań podatkowych oraz kalkulacji kosztów życia. Nadsyłane przez Skarżącego zeznania podatkowe dotyczyły Przedsiębiorstwa Budowlano-Handlowo-Usługowego B. Sp. z o.o. w W., nie zaś Skarżącego, który jest wnioskodawcą w sprawie o przyznanie prawa pomocy.
Ze względu na powyższe w ocenie Sądu przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest zasadne.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.