Uzasadnienie
Skarżący L. L. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jest osobą bezrobotną. Dodał, iż rachunki bankowe zostały zamknięte, zaś składniki majątku zajęte. Skarżący utrzymuje się z wynajmu mieszkania, które także zostało zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Mieszka natomiast w mieszkaniu, do którego nie posiada tytułu prawnego. Jego właściciel – spółka K. S.A. żąda, by je opuścił. Skarżący wyjaśnił, że ma [...] synów, którzy mieszkają z matką. Z żoną posiada rozdzielność majątkową, a nadto pozostaje z nią w separacji faktycznej. Sporadycznie daje mu ona pieniądze na utrzymanie.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przedłożył aktualny formularz PPF, w którym powtórzył przytoczoną wyżej argumentację.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyższego wynika zatem, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zasadniczo, od tego jak sąd oceni to, co zostanie przez stronę wykazane. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.), który ma na celu ogólne zobrazowanie jej sytuacji materialnej. W razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych w tym formularzu danych sąd może wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W niniejszej sprawie referendarz sądowy wykorzystał prawo nadane mu art. 255 p.p.s.a. i wezwał Skarżącego o nadesłanie dodatkowych dokumentów, a także wskazał jakie to mają być dokumenty.
Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wezwany do uzupełnienia oświadczenia powinien więc z należytą starannością wypełnić treść wezwania. W interesie strony leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane tylko takiej osobie, która rzeczywiście jest w trudnej sytuacji materialnej, a nie tylko twierdzi, że w takiej sytuacji się znajduje. Sądy przyznając prawo pomocy dysponują bowiem środkami budżetowymi i nie mogą uwzględniać wniosków pochopnie, bez weryfikacji twierdzeń zawartych w tych wnioskach.
Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżący w żaden sposób nie próbował potwierdzić stosownymi dokumentami, że jego sytuacja materialna jest trudna. Tym bardziej, że większością danych mogących wskazywać na tę sytuację powinien dysponować na co dzień – chociażby kopią zeznania podatkowego, rachunkami dotyczącymi bieżących wydatków, dokumentami potwierdzającymi fakt zajęcia całego majątku, informacją o zawieszeniu działalności gospodarczej. Skarżący w żaden zatem sposób nie dążył do kompleksowego przedstawienia swojej sytuacji materialnej.
Tym samym nie budzi wątpliwości, iż Skarżący nie sprostał wymogowi wykazania, że spełnia przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Okoliczności, na których oparł swój wniosek zostały bowiem opisane, a nie wykazane. Wykazać oznacza zaś bardziej dowieść, udokumentować czy udowodnić niż jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie NSA z 7 lipca 2015 r., II FZ 517/15).
W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.