Uzasadnienie
Skarżąca, C. [...] Sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła – na etapie skargi kasacyjnej - o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że:
- - jest stroną wielu toczących się postępowań;
- - nie jest w stanie prowadzić bieżącej działalności, przeznaczając wszystkie możliwe środki na obronę swoich racji;
- - zostały wobec niej wydane decyzje zabezpieczające;
- - rachunki zostały pozajmowane;
- - zobowiązania spółki kilkukrotnie przekraczają jej należności;
- - w następstwie uiszczenia stosownej opłaty spółka nie będzie w stanie utrzymać płynności finansowej;
- - obciążają ją stałe opłaty, takie koszty jak usługi księgowe, należności za media itp.
W toku postępowania spółka złożyła m.in. wprowadzenie do sprawozdania finansowego; rachunek zysków i strat, zestawienie przychodów netto i in.
Zadeklarowała nieuzyskiwanie środków ze źródeł zewnętrznych, wyprzedawanie zapasów, nieuzyskiwanie wynagrodzeń przez członków zarządu. Odnośnie kosztów obsługi księgowej prawnej powołała się na klauzulę poufności.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W niniejszej sprawie skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej – "P.p.s.a.").
Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Należny w niniejszej sprawie wpis od skargi kasacyjnej wynosi ½ z kwoty 317 zł.
Urzędnik sądowy ma na względzie to, że Strona uczestniczyła w pełni w kosztach postępowania przed Sądem I instancji, z czym musiały wiązać się liczne utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej, sygnalizowane przez Sąd w postanowieniach o prawie pomocy. Dlatego dopuszczalne jest rozważanie, z uwagi na niezmienione a nawet – jak wynika z nadesłanych deklaracji i dokumentów – pogłębiające się trudności finansowe, rozważanie zastosowania przyznania prawa pomocy w pewnym zakresie. Zrozumienie znajduje pogląd, że pozostająca w obrocie spółka prawa handlowego, z uwagi na problemy finansowe, nie jest w stanie uiścić pełnej opłaty w sprawie.
Chociaż spółka pozostaje w obrocie gospodarczym, uzyskuje przychody, to jednak nie są to przychody, jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego powyżej, z głównej działalności gospodarczej. Przy tym nawet członkowie organu zarządzającego, na tym etapie "rozkwitu" działalności gospodarczej, nie pobierają wynagrodzenia. Przy czym także kategoria bilansowa, którą "szczyci" się Spółka, tzn. utrwalony fakt uzyskiwania straty, nie jest okolicznością, co do zasady, umożliwiająca takie przedstawienie jej kondycji finansowej, by uzyskać środki finansowe poprzez instrumenty dłużne. Skoro Strona nie znajdzie pełnego zaufania u kredytodawców, nadużyciem zasad racjonalnego myślenia może wydawać się oczekiwanie innej oceny jej sytuacji finansowej przez urzędnika specjalizującego się w ocenie jej możliwości płatniczych.
Z drugiej strony, w ocenie referendarza sądowego, w sprawie nie wykazano – a taki obowiązek wynika z dorobku prawnego, do przestrzegania którego urzędnik sądowy jest powołany - aby jedyny udziałowiec spółki nie mógł ponieść kosztu wpisu sądowego. Fakt, że umowa spółki nie przewiduje dopłat nie oznacza, że umowy tej nie można zmienić: tym bardziej wobec zasygnalizowania tej możliwości. Przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie nie umożliwia również niewyjawienie szczegółów (wysokości) finasowania obsługi prawnej i księgowej (por. pismo z 10/10/2018 r.), tym bardziej, że wezwanie było skierowane do Skarżącej, zaś do wypełnienia wezwania wystarczyło wskazać konkretne wartości liczbowe. Rzetelne przedstawienie wydatków przez Skarżącą (a nie przez pełnomocnika) jest warunkiem zaistnienia możliwości oceny jej sytuacji finansowej i – w konsekwencji – przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie: nie jest zaś kryterium, z uwagi na adresata pisma – dochowania "poufności zawodowej".
Miarkując powyżej zasygnalizowane okoliczności świadczące o możliwości – ale też o braku możliwości - wygospodarowania środków na poczet postępowania kasacyjnego, etap sporu sądowego, jak też mając na uwadze treść uprzednio wydanych względem Skarżącej rozstrzygnięć w prawie pomocy, urzędnik sądowy zadecydował o zwolnieniu Skarżącej od kosztów skargi kasacyjnej powyżej 100,- zł. Pozostałe występujące w sprawie koszty (działania pełnomocnika, czy potencjalnych opłat kancelaryjnych) Skarżąca zobowiązana będzie zapłacić.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.