Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 października 2009 r. B. Z. (dalej "Wnioskodawczyni") reprezentowana przez adw. M. K. na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") wniosła o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług zlikwidowanej spółce jawnej za grudzień 2001r. i za poszczególne miesiące 2002r. oraz orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej byłego wspólnika za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki jawnej w podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wyjaśnił, że w postępowaniu podatkowym zakończonym ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2007r. w stosunku do Wnioskodawczyni były podejmowane analogiczne czynności co do K. B., przez ten sam organ podatkowy, w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania P. K. B. spółka jawna. Postępowania te były jednak prowadzone pod odrębnymi sygnaturami.
Zdaniem Wnioskodawczyni, postępowanie w sprawie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe wyżej wskazanej Spółki winno być prowadzone z udziałem wszystkich osób, których dotyczy wynik tego postępowania, a zatem wszystkich byłych wspólników zlikwidowanej obecnie Spółki. W związku z tym, że postępowanie w stosunku do K. B. i uczestniczki prowadzono odrębnie, nie była ona informowana o czynnościach w ramach postępowania zakończonego wyżej powołaną decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. i w związku z tym nie brała udziału w postępowaniu.
Ze względu na wadliwość doręczeń, podnoszoną przez Wnioskodawczynię w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności Decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2007 r., uczestniczka nie brała także udziału w postępowaniu podatkowym dotyczącym jej osoby.
W ocenie Wnioskodawczyni, w postępowaniu zakończonym decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r., błędnie uznano, że brała ona udział w postępowaniu dotyczącym jej osoby, w tym w szczególności przyjęto całkowicie niezasadnie, że w tej sprawie działał pełnomocnik w osobie G. Z. - matki uczestniczki, jakkolwiek uczestniczce przebywającej za granicą nie były skutecznie doręczane powiadomienia o podejmowanych czynnościach, natomiast pełnomocnictwo na jakie powołał się w tym zakresie Dyrektor Izby Skarbowej zostało G. Z. udzielone wyłącznie do czynności w Urzędzie Skarbowym w G. w sprawach związanych z wykonywaniem przez uczestniczkę obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem Wnioskodawczyni, posiada ona interes prawny w przystąpieniu do niniejszego postępowania, bowiem orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydane w sprawie, będzie jej zdaniem miało bezpośredni wpływ na jej zobowiązania, wynikające z uznawanej nadal za ostateczną, decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2007 r. Stwierdziła, że ewentualne uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 2009r., zaskarżonej przez K. B., niezależnie od już podjętych przez nią działań, uprawniałoby ją do skorzystania z instytucji wznowienia postępowania uregulowanej w art. 240 § 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) – dalej "O.p." albo do stosownego rozszerzenia wniosku o stwierdzenie nieważności powołanej wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającej o jej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe P. K. B., Spółka Jawna.
Wnioskodawczyni podzieliła w całości stanowisko wyrażone w skardze wniesionej przez K. B. oraz wyjaśniła, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2007 r. wyraziła stanowisko, że podziela poglądy wyrażone przez K. B. w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2007 r., wydanej w sprawie odpowiedzialności odwołującego się za zobowiązania podatkowe P. K. B., Spółka Jawna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowił co następuje:
Wniosek B. Z. o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na prawach strony nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie należało wziąć pod uwagę treść art. 33 § 2 w związku z art. 12 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", ze względu na to, że wnioskodawczyni nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, które było prowadzone wobec K. B., w wyniku, którego została wydana decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2009r. określająca zobowiązanie podatkowe oraz określenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług zlikwidowanej spółce jawnej oraz orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej byłego wspólnika za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki jawnej w podatku od towarów i usług. Stroną w toczącym się postępowaniu podatkowym był, więc wyłącznie K. B. i do niego zostały skierowane decyzje. Tym samym w sprawie nie mógł być zastosowany przepis art. 33 § 1 p.p.s.a., który dotyczy jedynie osób biorących udział w postępowaniu administracyjnym.
Sąd zauważa, że stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która po pierwsze nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, po drugie wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Wnioskodawczyni powinna zatem wylegitymować się interesem prawnym. Interes prawny istnieje wtedy, gdy w systemie prawa funkcjonuje norma prawa odnosząca się do podmiotu występującego z żądaniem, stanu faktycznego i prawnego, uzasadniająca prowadzenie wobec tego podmiotu postępowania oraz wydanie orzeczenia.
O tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie decyduje - jak podkreśla się w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie - norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993r., sygn. akt I SA 1719/92, OSP 1994/10/199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, s. 86).
Tym samym status strony wynika z przepisów prawa materialnego ustanawiających prawa lub obowiązki, a nie z uznania danego podmiotu za stronę, bądź też przekonania wewnętrznego strony. Osoba trzecia może brać udział w charakterze strony przed sądem administracyjnym jedynie w takich sprawach, w których przepisy prawa dopuszczają jej udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją.
W przedmiotowej sprawie brak jest przepisu prawa materialnego, który uzasadniałby uczestnictwo Wnioskodawczyni w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wszczętym skargą K. B.. Orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydane w sprawie ze skargi K. B. nie będzie miało bezpośredniego wpływu na zobowiązania wnioskodawczyni wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2007r., która to decyzja jest decyzją ostateczną, czy też na ewentualne wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją. Wydane w sprawie orzeczenie będzie dotyczyło wyłącznie K. B. i będzie miało wpływ tylko na jego zobowiązania podatkowe określone w zaskarżonej przez niego decyzji, bowiem zarówno w zaskarżonej decyzji, jak również w poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2007r., na Wnioskodawczynię nie został nałożony obowiązek. Z wyżej wymienionych decyzji nie płyną też dla Wnioskodawczyni uprawnienia. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, B. Z. posiada jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny, który uprawniałby ją do uczestnictwa w postępowaniu przed sądem administracyjnym
Sąd, w świetle art. 33 § 2 p.p.s.a. ma możność ustalić krąg uczestników postępowania, co oznacza również kompetencję do odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie, w sytuacji, gdy z wnioskiem występuje osoba, która nie może wylegitymować się interesem prawnym, który rzutowałby na wynik postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe na względzie zasadne było wydanie postanowienia zawartego w sentencji, na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a.