Uzasadnienie
1. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Skarżącej J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009.
2. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz PPF, w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podniosła, że utrzymuje się wyłącznie z renty w kwocie 628,42 zł. Podała, że jest chorą i samotną matką, a renta nie wystarcza na jej leczenie i utrzymanie. Została pobita przez zięcia L. Z. Dodała, że mieszka razem z córką i wnuczką, przy czym nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Udziela schronienia córce i wnuczce które uciekły w dniu 4 stycznia 2001 r. od usiłującego pozbawić je życia L. Z. Do swojego majątku zaliczyła mieszkanie własnościowe (45,51 m²) oraz nieruchomości rolne w Z. (31,92 ha) i Z. (8,20 ha). Powtórzyła że nieruchomości te nie przynoszą dochodu od wielu lat oraz, że nie otrzymuje środków z Unii Europejskiej. Skarżąca. Wyjaśniła że korzysta ze świadczeń rzeczowych w postaci produktów żywnościowych oraz otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie 152,90 zł. Przedstawiła zestawienie wydatków, do których zaliczyła czynsz (292,17 zł), wodę (51,58 zł), energię elektryczną (62,40 zł), leki.
3. Na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedstawiła odcinek renty, oświadczyła, że nie posiada kont bankowych. Przedłożyła roczne obliczenie podatku przez organ rentowy (PIT-40A), z którego wynika, że Skarżąca uzyskała z tytułu renty dochód kwocie 7.709,02 zł w 2008 r. oraz dochód w kwocie 8.184,04 zł w 2009 r. Przedstawiła fakturę na zakup leków w lipcu 2010 r. na kwotę 15,58 zł. Przedstawiła również pismo [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, z którego wynika, że podwyższeniu uległ czynsz za mieszkanie do kwoty 299,45 zł.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
- 4. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
- 5. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. art. 245 § i 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu.
6. Na wstępie przypomnieć należy, że sytuacja materialna Skarżącej była już wielokrotnie przedmiotem analizy, w związku ze składanymi przez nią wnioskami o przyznanie prawa pomocy w sprawach III SA 2785/03, III SA/Wa 1116 i 1117/04, III SA/Wa 371/06, III SA/Wa 2585/06, III SA/Wa 3850/06, III SA/Wa 1717/07, III SA/Wa 2737/08, III SA/Wa 313/09. Wszystkie te wnioski zostały rozpoznane pozytywnie. Ostatnio sytuację Skarżącej w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika analizowano we wrześniu 2009 r. (sprawa III SA/Wa 2737/08). Ustanowiono wówczas na jej rzecz adwokata, uznając, iż dochody Skarżącej, stan jej zdrowia oraz sytuacja rodzinna powodują, że z posiadanych środków nie jest ona w stanie opłacić kosztów pomocy prawnej we własnym zakresie.
Ocenę powyższą referendarz sądowy w pełni podziela.
Z nadesłanych dokumentów wynika bowiem, iż jedynym źródłem dochodu Skarżącej jest renta w wysokości 628,42 zł. Z kolei wydatki związane z opłatami (czynsz, woda, energia elektryczna) oraz z zakupem leków kształtują się na poziomie ok. 450 zł.
Zestawiając te wielkości z kosztem jakie Skarżąca musiałaby ponieść chcąc skorzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżąca wykazała, iż nie jest obecnie w stanie ich ponieść. W tej sytuacji zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
W tym miejscu należy zauważyć, iż co prawda Skarżąca posiada nieruchomość rolną jednakże, jak wyjaśniła, stan prawny tej nieruchomości nie jest uregulowany, a nadto – według jej oświadczenia - nieruchomość ta nie przynosi żadnych dochodów. Stąd też okoliczności tej nie uwzględniono przy ocenie możliwości płatniczych Skarżącej.
7. Wniosek natomiast Skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy bowiem Skarżąca, w niniejszej sprawie, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2009 r. została zwolniona od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Tym samym obecny wniosek Skarżącej – którego zakres oznaczyła jako zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata – należy traktować jedynie jako żądanie ustanowienia zawodowego pełnomocnika tj. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Mimo jednak tak zakreślonych granic wniosku do jego oceny zastosowanie będą miały przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Skoro bowiem w toku niniejszego postępowania Skarżącej przyznano prawa pomocy w zakresie częściowym, to jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika, jest w istocie – zgłoszonym niejako na "raty" – żądaniem przyznania w toku tegoż postępowania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.