Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1520/07

Uzasadnienie

1. 1. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł, [...] "V." sp. z o.o. w Warszawie – dalej jako "Skarżąca" zwróciło się o zwolnienie z obowiązku jej zapłaty, argumentując, iż kondycja finansowa i majątkowa spółki poddana już została szczegółowej procedurze wyjaśniającej. W rezultacie Skarżącą zwolniono od wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Podkreśliła, że jej sytuacja finansowa jest katastrofalna, a żądanie wpłaty kwoty 100 zł faktycznie pozbawia Skarżącą dalszego udziału w sprawie.
2. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca nadesłała formularz PPPr, w uzasadnieniu którego podniosła, że od lipca 2003 r. nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Nie posiada jakichkolwiek środków finansowych, ani majątku. Kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł. Nie posiada rachunków bankowych. W dołączonym do formularza piśmie z dnia 31 marca 2008 r. Skarżąca wyjaśniła, że od 2003 r. nie sporządzała bilansu, ani też rachunku zysków i strat. W dalszym ciągu nie prowadzi działalności gospodarczej, na dowód czego przedłożyła "zerowe" zeznanie CIT-8 za 2007 r. W ostatnim czasie nie regulowała zobowiązań względem urzędu skarbowego. Wobec spółki nie zastosowano ostatnio jakichkolwiek środków egzekucyjnych.
3. 3. Skarżąca przesłała również drugi formularz PPPr, w którym zaznaczyła, że domaga się dodatkowo ustanowienia adwokata celem złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

1. 4. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
2. 5. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a.

Zgodnie z § 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków za poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

6. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.).

7. Słuszna jest uwaga Skarżącej, iż jej sytuacja finansowa była już wcześniej przedmiotem analizy, w efekcie której zwolniono ją - w niniejszej sprawie - od wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł. Dodatkowo z urzędu znany jest referendarzowi sądowemu fakt przyznania Skarżącej w okresie styczeń-kwiecień br. prawa pomocy także w sprawach III SA/Wa 1521 i 1946/07.

8. Z oświadczeń Skarżącej składanych w toku postępowań o przyznanie prawa pomocy wynika, że od 2003 r. nie prowadzi ona żadnej działalności gospodarczej, w związku z czym nie posiada jakichkolwiek środków finansowych (dowód: "zerowe" zeznanie CIT-8 za 2007 r.). Nadto nie posiada żadnego majątku. Nie sporządza również bilansu oraz rachunku zysków i strat. Na Skarżącej ciążą natomiast zobowiązania względem urzędu skarbowego w kwocie 48.872,40 zł (bez odsetek).

9. W tej sytuacji referendarz sądowy doszedł do przekonania, że zasadne jest zwolnienie Skarżącej od opłat sądowych, obejmujących - zgodnie z art. 212 § 1 p.p.s.a. – wpis (na obecnym etapie postępowania wpis od skargi kasacyjnej, którą – jak wskazuje treść pisma z dnia 31 marca 2008 r. - Skarżąca zamierza wnieść) i opłatę kancelaryjną.

10. Jednocześnie referendarz sądowy uznał, że nie jest możliwe uczynienie zadość żądaniu ustanowienia dla Skarżącej adwokata. Ustanowienie w ramach prawa pomocy zawodowego pełnomocnika jest bowiem dopuszczalne jedynie wtedy, gdy strona nie zatrudnia takiego pełnomocnika lub nie pozostaje z nim w innym stosunku prawnym, o czym stanowi art. 246 § 3 p.p.s.a.

Tymczasem, jak wynika z akt sprawy III SA/Wa 1521/07 Skarżąca (w jej imieniu prezes zarządu – Z. D.) ustanowiła swoim pełnomocnikiem adwokata P.P.. Na mocy udzielonego mu pełnomocnictwa jest on uprawniony do działania w sprawie w przedmiocie podatku od towarów i usług przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w W.. Powyższe oznacza, iż Skarżącą łączy z tymże pełnomocnikiem stosunek prawny, wykluczający możliwość ustanowienia dla niej pełnomocnika z urzędu.

Na marginesie należy zauważyć, iż skargę kasacyjną we wspomnianej wyżej sprawie III SA/Wa 1521/07 sporządził i wniósł adwokat P.P..

1. 11. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.