Uzasadnienie
Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 ustawy). Wnosi się ją przy tym do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie w terminie trzydziestu dni od doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 §1 ustawy). Wynika stąd, iż koniecznym warunkiem do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej jest uprzednie złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę, a termin do złożenia tego środka zaskarżenia zaczyna biec od momentu doręczenia uzasadnienia.
Wyrokiem z dnia 06 marca 2008 r. tutejszy Sąd oddalił skargę M. D. i R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [... ] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości (sygn. akt III SA/Po 851/07). Skarżąca R. D. wniosła w ustawowym terminie o sporządzenie uzasadnienia wyroku, które otrzymała w dniu 14 kwietnia 2008 r. (k. 43 akt).
Pismem z dnia 13 maja 2008r. radca prawny Ł. K. wniósł skargę kasacyjną w imieniu obojga skarżących (działając na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez R. D. i M. D. w dniu 14 maja 2008 r.). Ponieważ skarżący M. D. nie wnosił uprzednio w swoim imieniu o sporządzenie uzasadnienia wyroku i nie zostało mu one doręczone, należało uznać, iż nie wyczerpał obligatoryjnego trybu zaskarżenia wyroku sądu administracyjnego, wobec czego postanowieniem z dnia 11 czerwca 2008 r. orzeczono o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej (k. 70).
Wnioskami złożonymi do Sądu w dniu 15 maja 2008 r. oboje skarżący wnieśli o przyznanie im prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego (k. 49-56). Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2008 r. Referendarz sądowy ustanowił dla M. D. radcę prawnego (k. 84-86).
Pismem z dnia 2 września 2008 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych ustanowiła jako pełnomocnika obojga skarżących radcę prawnego W. W. (k. 105), który otrzymał odpowiednie pełnomocnictwo od skarżącego M. D. w piśmie z dnia 24 września 2008 r. (k. 113).
Pismem z dnia 6 października 2008 r. radca prawny W. W. złożył wniosek o przywrócenie M. D. terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie wyroku Sądu z dnia 6 marca 2008 r. (k. 121-124). Przyczyną uchybienia terminu do dokonania tej czynności procesowej miała być nieznajomość prawa przez skarżących, przekonanych, iż wniosek o sporządzenie uzasadnienia złożony przez jednego z małżonków stanowi wniosek złożony w imieniu ich obojga.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z przepisem art. 86 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmian.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu do jej dokonania. Wniosek taki należy wnieść w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 ustawy). Wniosek złożony po upływie ustawowego 7 dniowego terminu lub niedopuszczalny podlega odrzuceniu (art. 88 ustawy).
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że w trakcie biegu terminu do dokonania danej czynności procesowej wymagającej udziału profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego czy adwokata) strona może wnieść wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia takiego pełnomocnika. Złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia danego środka zaskarżenia, a niemożność wniesienia w ustawowym terminie tego środka z przyczyn niezawinionych przez wyznaczonego pełnomocnika lub samą stronę może stanowić jedynie podstawę do żądania przywrócenia terminu (patrz: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2001r., sygn. akt II UZ 51/01, OSNP 2003/13/324).
Należy przy tym zaznaczyć, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia przez pełnomocnika ustanowionego przez Sąd ustaje w dniu, w którym dowiedział się on o wyznaczeniu go pełnomocnikiem (patrz m. in.: postanowienie SN z dnia 17 listopada 1998r., sygn. akt II UZ 122/98, OSNP 1999/22/736 oraz postanowienie SN z dnia 10 września 1971r., I CZ 138/71, OSP 1972/3/50). Od tego momentu winno się zatem liczyć bieg 7 dniowego terminu do złożenia przez takiego pełnomocnika środka zaskarżenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia (art. 87 § 1 powyżej cytowanej ustawy).
Powyższe rozważania dotyczące możliwości faktycznego przekroczenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej (ze względu na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy) dotyczą jednak wyłącznie czynności, do dokonania których ustawa przewiduje obligatoryjny udział profesjonalnego pełnomocnika procesowego. W niniejszej sprawie chodziło natomiast o czynność polegającą na złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, która może być dokonywana w toku postępowania przez samą stronę skarżącą. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący M. D. w przepisanym terminie nie złożył wniosku o sporządzenie takiego uzasadnienia, ani też nie wnosił w tym terminie o ustanowienie radcy prawnego.
Z tego względu należało stwierdzić, iż jego wniosek o przywrócenie terminu podlegał odrzuceniu, albowiem złożenie wniosku o ustanowienie radcy prawnego po upływie 7 dniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie mogło mieć wpływu na ewentualną możliwość późniejszego wniesienia żądania dotyczącego przywrócenia terminu. W przypadku czynności procesowych, które mogą być dokonywane przez same strony nie można bowiem uznać, iż wniesienie w ustawowym terminie do dokonania tych czynności (czy tym bardziej po jego upływie) wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika stanowi podstawę do ewentualnego domagania się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności, na skutek późniejszego ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Wobec powyższego wniosek skarżącego jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dlatego Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
/-/ Beata Sokołowska
T.M.d