Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 maja 2009 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu, działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), art. 23 ust. 1, ust. 3, ust. 4 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 200 4r. Nr 68 poz. 622 z późn. zm.), art. 20 ust. 1 i ust. 3 lit. a i c, ust. 6, art. 62, art. 67, art. 68 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r.) oraz na podstawie Zintegrowanej Taryfy Wspólnot Europejskich (TARIC) ustanowionej na podstawie art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23.07.1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z dnia 07.09.1987 r. z późn. zm.), zmienionego Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1031/2008 z dnia 19.09.2008 r. zmieniającym załącznik I do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 (Dz. Urz.
WE L 291 z dnia 31.10.2008 r.) w związku z zakwestionowaniem klasyfikacji taryfowej w odniesieniu do towaru ujętego w zgłoszeniu celnym SAD nr [...] z dnia 05.01.2009 r. określił R. B. kwotę długu celnego w wysokości [...] zł i powiadomił go o retrospektywnym zaksięgowaniu uzupełniającej kwoty cła w powyższej wysokości.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 05.01.2009 r. jednolitym dokumentem administracyjnym SAD nr [...] H. B. z Agencji Celnej A, działając w imieniu R. B., zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu towar w postaci samochodu osobowego marki [...], rok prod. [...] sprowadzonego ze Stanów Zjednoczonych Ameryki. Zgłoszenie odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (zwanego dalej WKC). Następnie zgodnie z art. 68 WKC organ przystąpił do weryfikacji zgłoszenia celnego, polegającej na kontroli zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów oraz rewizji celnej, w wyniku czego zakwestionował zasadność zaklasyfikowania ww. towaru do kodu HS 9705 obejmującego kolekcje i przedmioty kolekcjonerskie, a w jego obrębie do kodu TARIC 9705000090 ze stawką celną 0%.
Do zgłoszenia celnego zostały dołączone m.in.:
- - ocena techniczna z dnia 24.10.2008 r. dotycząca opisu pojazdu i ocena jego technicznej wartości kolekcjonerskiej, wydana przez rzeczoznawcę P. G.,
- - ocena techniczna z dnia 29.12.2008 r. dotycząca oceny stanowiskowej stanu technicznego, oryginalności i kompletności pojazdu i jego wyposażenia oraz wyceny jego wartości, wydana przez tego samego rzeczoznawcę,
- - zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 02.01.2009 r., wydane w oparciu o ocenę techniczną stanowiskową z dnia 29.12.2008 r. kwalifikujące przedmiotowy pojazd jako pojazd zabytkowy, kolekcjonerski.
Następnie w toku postępowania strona przedłożyła m.in.:
pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 13.01.2009 r. potwierdzające, iż karta ewidencyjna ruchomego zabytku techniki - osobowego samochodu [...] została włączona do wojewódzkiej kartoteki ewidencji zabytków Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków wraz z kserokopią karty ewidencyjnej zabytków ruchomych techniki, postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu zawierające indywidualną interpretację dotyczącą opodatkowania podatkiem akcyzowym wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu kolekcjonerskiego, kserokopie interpretacji Naczelników Urzędów Celnych dotyczące opodatkowania podatkiem akcyzowym wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu kolekcjonerskiego, kserokopię interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 23.04.2008 r. dotyczącej opodatkowania podatkiem akcyzowym wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu kolekcjonerskiego, ocenę techniczną z dnia 08.01.2009 r. dotyczącą oceny wartości kolekcjonerskiej pojazdu dla potrzeb Urzędu Celnego.
W piśmie z dnia 5.03.2009 r. R. B. oświadczył, że przedmiotowy pojazd jest garażowany, nie służy do codziennej jazdy i jest używany sporadycznie w celu napraw, konserwacji i kontroli pracy podzespołów oraz że zamierza uczestniczyć w rajdach pojazdów zabytkowych i pokazach starej motoryzacji, a ponadto wskazał, że zakupił ten pojazd od osoby prywatnej za pośrednictwem serwisu aukcyjnego [...] i że model i typ tego samochodu jest niedostępny w normalnym handlu podobnymi artykułami użytkowymi.
Naczelnik Urzędu Celnego wskazał, że zgodnie z treścią Wyjaśnień do Wspólnotowej Taryfy Celnej pozycja 9705 00 00 obejmuje kolekcje i przedmioty kolekcjonerskie, zoologiczne, botaniczne, mineralogiczne, anatomiczne, historyczne, archeologiczne, paleontologiczne, etnograficzne lub numizmatyczne. Pozycja ta obejmuje pojazdy mechaniczne stanowiące egzemplarze kolekcji o wartości historycznej, jeżeli spełniają one kryteria zawarte w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wydanym w sprawie nr C 200/84, a mianowicie: występują w ograniczonej liczbie egzemplarzy, nie są zwykle wykorzystywane zgodnie z ich właściwym przeznaczeniem, są przedmiotem specjalnych transakcji poza normalnym handlem podobnymi wyrobami, posiadają znaczną wartość oraz stanowią znaczący krok w rozwoju ludzkości lub pewien okres takiego rozwoju.
Uwzględniając fakt, że pojazd mechaniczny jest zasadniczo artykułem użytkowym o stosunkowo krótkim czasie użytkowania oraz jest przedmiotem ciągłego rozwoju technicznego, mogą mieć zastosowanie następujące warunki wstępne, leżące u podstaw powyższego orzeczenia, o ile nie pozostają one w oczywistej sprzeczności z następującymi faktami:
oryginalne pojazdy bez zasadniczych zmian podwozia, układu kierowniczego lub hamulcowego, silnika itp., co najmniej 30-letnie oraz modele lub typy, które nie są już produkowane, wszystkie pojazdy wyprodukowane przed rokiem 1950, nawet niejeżdżące.
Przedmiotowy samochód jest pojazdem wyprodukowanym w [...] r., czyli nie spełnia jednego z zasadniczych kryteriów (30 lat) decydujących o przynależności do pozycji 9705 w chwili zgłoszenia celnego. Organ wskazał przy tym, że serwis aukcyjny, za pośrednictwem którego przedmiotowy samochód został nabyty, jest ogólnodostępny i nie specjalizuje się w sprzedaży konkretnych przedmiotów, a ponadto wskazał inną stronę internetową, za pomocą której można dokonać zakupu podobnych modeli samochodu ze zbliżonego rocznika. Zdaniem organu w oparciu o złożone opinie rzeczoznawcy można przychylić się do twierdzenia, że przedmiotowy samochód stanowił krok w rozwoju motoryzacji, niemniej wyprodukowane 473.035 sztuki tego modelu, a w tym 26.634 typu [...] trudno nazwać ograniczoną ilością egzemplarzy; również ceny [...] USD (równowartość ok. [...] PLN), nie można uznać za znaczną wartość.
Natomiast zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków decydowało o uznaniu pojazdu za kolekcjonerski w systemie prawnym obowiązującym do 30.04.2004 r., czyli do momentu przystąpienia przez Polskę do Unii Europejskiej. Uznanie przedmiotowego pojazdu za ruchomy zabytek techniki nastąpiło w oparciu o ustawę z dnia 23.07.2004 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm.), a więc regulację obowiązującą wyłącznie w krajowym porządku prawnym i dlatego nie może być podstawą do uznania przedmiotowego samochodu za pojazd kolekcjonerski w świetle pozycji 9705 w rozumieniu przepisów wspólnotowych.
Z kolei podatkowe interpretacje indywidualne mają odniesienie tylko do konkretnej sprawy, w której zostały wydane, a ponadto dotyczą nabycia wewnątrzwspólnotowego, a nie przywozu towaru na teren Unii Europejskiej z kraju trzeciego.
W rezultacie, organ I instancji, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia oraz postanowienia Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej oraz kierując się wyjaśnieniami do nich jak również notami wyjaśniającymi do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich, zaklasyfikował przedmiotowy samochód marki [...] rok prod. [...] do pozycji HS 8703 ze stawką celną 10%.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. B. podniósł przede wszystkim, że warunek, by pojazd był co najmniej 30-letni wynika wyłącznie z not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej, a noty wyjaśniające nie są prawnie wiążące w świetle art. 249 TWE. Ponadto zarzucił, że organ nie odniósł się do przedłożonego Biuletynu z Posiedzenia Komisji Finansów Publicznych nr 109, gdzie Szef Służby Celnej stwierdził, że samochody zabytkowe na podstawie zaświadczenia wystawionego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków są klasyfikowane do kodu CN 9705. Wskazał także, iż na powołanej przez organ stronie internetowej można kupić wyłącznie samochody wyprodukowane po [...] r. typ [...] (a nie przedmiotowy typ [...]). Zdaniem skarżącego przedmiotowy pojazd jest znacznej wartości – rzeczoznawca określił ją na kwotę ok. [...] zł pomimo licznych uszkodzeń, obecnie – zdaniem skarżącego wartość ta stanowi kwotę [...] EURO wg cennika samochodów [...] dla rynku niemieckiego. Ponadto przedmiotowy model nie występuje w Europie, co świadczy rzadkości tego modelu.
Decyzją z dnia 8 września 2009 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu celnego I instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że we Wspólnej Taryfie Celnej brak formalnej definicji "pojazdu kolekcjonerskiego"; interpretacji tego pojęcia można zatem dokonać na podstawie Not Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej, w których w wyjaśnieniach do sekcji XXI dział 97 określone zostały warunki, jakie powinien spełniać pojazd aby mógł być uznany za kolekcjonerski. Przepisy wspólnotowe dotyczące klasyfikacji taryfowej definiują w sposób samodzielny kwestię określenia samochodu jako przedmiotu kolekcjonerskiego, a więc nie odwołują się w tym zakresie do przepisów prawa krajowego danego państwa członkowskiego. Pojęcie pojazdu kolekcjonerskiego na gruncie wspólnotowego prawa celnego nie musi być i nie jest tożsame z pojęciem pojazdu zabytkowego na gruncie przepisów krajowych. Zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków kwalifikujące pojazd jako zabytkowy zostało wydane na podstawie przepisów krajowych i decydowało o uznaniu pojazdu za kolekcjonerski tylko w systemie prawnym obowiązującym do 30.04.2004 r., czyli do momentu przystąpienia przez Polskę do Unii Europejskiej.
Pojazdy zabytkowe nie są klasyfikowane do pozycji 9705 ani z mocy prawa, ani na podstawie Not wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów (HS) lub Not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej (CN), ponieważ w taryfie celnej nie występuje pojęcie "zabytek". Organ odwoławczy wskazał nadto, iż prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji potwierdza także wiążąca informacja taryfowa WIT (BTI) nr [...] z dnia 30.07.2009 r. wydana przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie dla R. B. na sporny pojazd, klasyfikująca go do kodu CN 8703 33 90 jako samochód osobowy. Jakkolwiek przepis art. 12 WKC stanowi, że wiążąca informacja taryfowa wiąże organy celne i osobę, na którą wystawiono wiążącą informację taryfową jedynie w odniesieniu do klasyfikacji taryfowej towarów, dla których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym ta informacja została wydana, to w literaturze przedmiotu ugruntowało się stanowisko, że treści tego przepisu nie należy postrzegać nazbyt dosłownie.
Organ celny, rozstrzygając sprawę dotyczącą przywozu dokonanego przed wydaniem wiążącej informacji taryfowej, powinienem zasadniczo kierować się taką później wydaną wiążącą informacją. Nie będąc nią związany, może od niej odstąpić, jednak w takim wypadku powinien szczególnie starannie uzasadnić przyczyny odmiennego rozstrzygnięcia sprawy (Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. W. Morawskiego, Warszawa 2007).
W przedmiotowej sprawie stanowisko organu odwoławczego jest w pełni zgodne ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, a ponadto prawidłowość klasyfikacji taryfowej spornego pojazdu do pozycji 8703 potwierdzają również liczne wiążące informacje taryfowe dostępne w bazie EBTI na publicznej stronie internetowej Komisji Europejskiej, w tym powołane przez organ wiążące informacje taryfowe wydane przez administrację celną Wielkiej Brytanii.
Organ II instancji wyjaśnił nadto, powołując się na orzecznictwo ETS, że ustanowione przez Komisję Noty wyjaśniające do CN, jak również Noty wyjaśniające do HS opracowane w ramach Światowej Organizacji Celnej, choć nie są prawnie wiążące, to jednak przyczyniają się w istotny sposób do wykładni zakresu poszczególnych pozycji taryfowych. Wobec zatem braku definicji pojazdu kolekcjonerskiego w brzmieniu pozycji 9705 oraz w Notach wyjaśniających do HS, należało sięgnąć w niniejszej sprawie do Not wyjaśniających do CN, obowiązujących na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego, w których na stronie 402 w części dotyczącej kodu CN 9705 00 00, znalazły się warunki klasyfikacji taryfowej pojazdów mechanicznych jako pojazdy kolekcjonerskie.
Odnośnie załączonego przez stronę Biuletynu z Posiedzenia Komisji Finansów Publicznych nr 109 organ odwoławczy stwierdził, że biuletyny nie są źródłami prawa i nie mają mocy wiążącej. Natomiast w kwestii interpretacji podatkowych organ II instancji powołał się na wyczerpujące wyjaśnienia Naczelnika Urzędu Celnego w tym zakresie. Z kolei w odniesieniu do przedłożonych przez stronę w toku postępowania odwoławczego opinii Urzędu Statystycznego, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że nie mają one mocy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej i nie mają mocy wiążącej, lecz podlegają ocenie organu celnego w ramach swobodnej oceny dowodów. Natomiast organami posiadającymi kompetencje do orzekania w przedmiocie zaklasyfikowania danego towaru do kodu CN są wyłącznie organy celne, co wynika z art. 69 Prawa celnego.
W skardze na powyższą decyzję R. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 120, art. 121 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie dowodów przedłożonych przez stronę, art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewydanie kopii dokumentu - "zapytania do eksperta, biegłego w sprawach celnych" w trakcie postępowania, art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie zadawania pytań temu biegłemu, oraz wynikających z art. 139 § 1 i art. 140 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej obowiązków przeprowadzenia postępowania dowodowego bez zbędnej zwłoki i powiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie.
Zdaniem skarżącego przedmiotowy pojazd w świetle przedstawionych ocen technicznych, zaświadczenia oraz pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 13.01.2009 r., jest pojazdem kolekcjonerskim, zabytkowym, a nie samochodem osobowym i winien być klasyfikowany do kodu TARIC 9705 00 00 90. Skarżący powołał się przy tym na opinie Ośrodka Standardów Klasyfikacyjnych Urzędu Statystycznego, który sklasyfikował pojazd zabytkowy wpisany do rejestru zabytków do kodu 9705 00 00. Skarżący zakwestionował także uprawnienia organu celnego do orzekania w przedmiocie klasyfikacji towaru do kodu CN, wskazując że zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej organem właściwym do klasyfikacji towarów do kodu CN są organy statystyczne.
Ponadto skarżący utrzymywał, że Noty wyjaśniające do Nomenklatury scalonej nie są prawnie wiążące oraz zakwestionował powołanie się na wiążącą informację taryfową nr [...] wydaną przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie w dniu 30.07.2009 na przedmiotowy pojazd, wskazując że wniósł od niej odwołanie do Ministra Finansów; również przykładowe WIT-y wydane przez administracje celną Wielkiej Brytanii, dotyczące samochodów osobowych a nie pojazdów zabytkowych nie mogą mieć – zdaniem skarżącego znaczenia w sprawie. Ponadto wskazał, że na stronie internetowej powołanej przez organ można dokonać zakupu jedynie podobnych modeli samochodu, wyprodukowanych po roku [...] i innego typu.
Skarżący zarzucił także, iż organ II instancji nie ustosunkował się do sformułowanego w odwołaniu zarzutu, iż organ I instancji w wydanej decyzji powołał się na orzeczenie ETS w sprawie C 259/97, z którym skarżący nie mógł się zapoznać z uwagi na brak polskiej wersji tego orzeczenia. Organ odwoławczy nie ustosunkował się także do pytania skarżącego, jaka klasyfikacja taryfowa CN zostałaby zastosowana przez organ celny w przypadku wywozu przedmiotowego pojazdu poza teren kraju bądź Wspólnoty Europejskiej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 9 lutego 2010 r. skarżący działający przez pełnomocnika – adwokata J. S. podniósł dodatkowo zarzuty:
- 1) naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez:
- - błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 20 i art. 245 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dn. 19.10.1992 r. z późn. zm.) oraz art. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, zmienionego Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1031/2008 z dnia 19.09.2008 r. zmieniającym załącznik I do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 (Dz. Urz. WE L 291 z dnia 31.10.2008 r.) w związku z art. 30 TWE upoważniającym państwa członkowskie do określenia swego dziedzictwa kulturalnego i jego ochrony w zakresie, w jakim organ celny zakwalifikował sporny pojazd zabytkowy do grupowania 8703 - pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne, a nie do pozycji 9705 - kolekcje i przedmioty kolekcjonerskie z uwagi na zabytkowy charakter tej rzeczy,
- - błędną wykładnię Rozporządzenia Rady (WE) nr 116/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie wywozu dóbr kultury w związku z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2009 r. Nr 97, poz. 804 z późn. zm.) w zakresie w jakim ustawodawca posługuje się terminem dobra kultury oraz przedmiotu zabytkowego i wprowadzając ograniczenia w obrocie przedmiotami zabytkowymi upoważnia ustawodawstwo krajowe (prawo wewnętrzne) do samodzielnego określenia ograniczeń i obowiązków (w szczególności celnych) związanych z tym obrotem, co winno skutkować kwalifikacją do grupowania 9705 – kolekcje i przedmioty kolekcjonerskie z uwagi na zabytkowy charakter spornej rzeczy, a nie jej walory kolekcjonerskie,
- 2) naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- - art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne w związku z art. 180 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa w zakresie, w jakim organ celny nie dopuścił w postępowaniu dowodu z opinii GUS, opinii rzeczoznawcy z dziedziny motoryzacji, karty ewidencyjnej zabytków ruchomych techniki pomimo, że w charakterze dowodu winien dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem,
- - art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne w związku z art. 187 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa wskutek niedochowania obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
- - art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne w związku z art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa na skutek braku oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona,
- - naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne w związku z art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa wobec pominięcia w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazania przyczyn, dla których organ celny odmówił wiarygodności dowodom powołanym przez skarżącego i to w braku dowodów przeciwnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu tego rodzaju naruszeń prawa zaskarżonej decyzji zarzucić nie można. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego.
Wbrew twierdzeniom skarżącego organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 20 (art. 245 dotyczy odwołań i nie był interpretowany przez organy celne) Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19.10.1992 r. z późn. zm.) w związku z art. 30 TWE kwalifikując sprowadzony przez skarżącego ze Stanów Zjednoczonych pojazd samochodowy [...], rok produkcji [...], nr VIN [...] do pozycji HS 8703, a w jej obrębie do kodu TARIC 8703 33 90 00.
Zgodnie ze Wspólną Taryfą Celną, wprowadzoną w życie rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r., zmieniającym załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, do pozycji 8703 kwalifikuje się pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi
- - pozostałe pojazdy, wyposażone w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie samoczynnym
- 1. - 8703 - - O pojemności skokowej przekraczającej 2 500 cm3
- 2. - - 8703 33 90 - - - Używane
- 3. - - 8703 33 90 00 - - - Używane
Powołany wyżej przepis art. 20 ust. 1 WKC przewiduje, że należności przywozowe są obliczane na podstawie wydawanej corocznie taryfy celnej Wspólnot Europejskich. Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (WTC) zawiera w załączniku I, który jest corocznie modyfikowany, Nomenklaturę Scaloną i tabelę stawek Wspólnej Taryfy Celnej. Stosowanie WTC przez państwa członkowskie powoduje, że cła na towary przywożone z państw trzecich do wszystkich państw członkowskich oraz nomenklatura są jednolite. Elektroniczną bazą danych obejmującą taryfę wspólnotową i prawodawstwo handlowe Wspólnoty jest Zintegrowana Taryfa Wspólnot Europejskich - TARIC, która jest podstawą do naliczania należności celnych. Gdy powstaje dług celny obowiązują stawki celne podane w Taryfie Celnej Wspólnot Europejskich. Natomiast klasyfikacja taryfowa towarów określa zgodnie z art. 20 ust. 6 WKC:
podpozycję Nomenklatury Scalonej lub podpozycję jakiejkolwiek nomenklatury określonej w ust. 3 lit. b) albo podpozycję każdej innej nomenklatury, która jest całkowicie lub częściowo oparta na Nomenklaturze Scalonej lub która dodaje do niej działy i która została przyjęta szczególnymi przepisami wspólnotowymi w celu zastosowania w wymianie towarowej środków innych niż środki taryfowe, do których musi zostać przyporządkowany towar. Dokonana przez organy celne klasyfikacja taryfowa pojazdu ustalona została zgodnie z regułami 1 i 6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS), stanowiących normatywną interpretację przepisów klasyfikacyjnych i zawartych w załączniku I do rozporządzeń zmieniających taryfę i jest zgodna z brzmieniem pozycji 8703 obejmującej pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, a także zgodna z treścią podpozycji 8703 33 90, właściwej dla używanych pojazdów tego rodzaju wyposażonych w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie samoczynnym o pojemności skokowej przekraczającej 2500 cm3.
Poprawność powyższej klasyfikacji taryfowej zastosowanej przez organy celne wyklucza możliwość przyjęcia, iż pojazd należało zaklasyfikować do pozycji 9705 - kolekcje i przedmioty kolekcjonerskie, zoologiczne, botaniczne, mineralogiczne, anatomiczne, historyczne, paleontologiczne, etnograficzne lub numizmatyczne. Skarżący utożsamia pojęcie przedmiotu zabytkowego zdefiniowanego w art. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) z przedmiotem kolekcjonerskim wymienionym w pozycji 9705 WTC. Tymczasem brzmienie tej pozycji nie podaje definicji przedmiotu kolekcjonerskiego i nie posługuje się pojęciem zabytku. Pomocna dla ustalenia treści pojęcia "przedmiotu kolekcjonerskiego" klasyfikowanego w pozycji 9705 jest nota wyjaśniająca do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE C z 2008 r. Nr 133, str. 1 zamieszczona w sekcji XXI Dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie i antyki, dziale 97 dotycząca kodu CN 9705 00 00, wskazująca, że: 1. Pozycja ta obejmuje pojazdy mechaniczne stanowiące egzemplarze kolekcji o wartości historycznej, jeżeli spełniają one kryteria zawarte w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawie nr C 200/84 i w związku z tym:
- - występują w ograniczonej liczbie egzemplarzy,
- - nie są zwykle wykorzystywane zgodnie z ich właściwym przeznaczeniem, są przedmiotem specjalnych transakcji poza normalnym handlem podobnymi wyrobami, posiadają znaczną wartość oraz stanowią znaczący krok w rozwoju ludzkości lub pewien okres takiego rozwoju.
Uwzględniając fakt, że pojazd mechaniczny jest zasadniczo artykułem użytkowym, o stosunkowo krótkim czasie użytkowania oraz jest przedmiotem ciągłego rozwoju technicznego, mogą mieć zastosowanie następujące warunki wstępne, leżące u podstaw powyższego orzeczenia, o ile nie pozostają one w oczywistej sprzeczności z następującymi faktami:
oryginalne pojazdy, bez zasadniczych zmian podwozia, układu kierowniczego lub hamulcowego, silnika itp., co najmniej 30-letnie oraz modele lub typy, które nie są już produkowane, wszystkie pojazdy wyprodukowane przed rokiem 1950, nawet niejeżdżące.
Wskazane w powyższej nocie warunki wstępne do zaklasyfikowania pojazdu samochodowego do kodu CN 9705 00 00 wymagają, aby był to pojazd w oryginalnym stanie, bez zasadniczych zmian, co najmniej 30-letni, już nieprodukowany (model lub typ). Pojazd sprowadzony przez skarżącego pochodzi z rocznika [...], zatem w chwili zgłoszenia do procedury celnej miał [...] lat. Trafne jest zatem stanowisko organów celnych, że nie została spełniona jedna ze wstępnych przesłanek klasyfikacji w ramach kodu CN 9705 00 00. Okoliczność ta zwalniała organy celne od badania, czy samochód sprowadzony przez stronę spełniał pozostałe warunki opisane w nocie. Tym niemniej z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika, że organy celne odniosły się zarówno do stanu technicznego pojazdu, jego wartości, sposobu nabycia i dostępności na rynku wykorzystując do tego zebrany materiał dowodowy.
Podkreślić należy, że noty i opinie wydawane przez Światową Organizację Celną (WCO) nie są wprawdzie wiążące ani dla organów celnych, ani dla sądów, jednakże stanowią one ważny środek służący zapewnieniu jednolitego stosowania Taryfy przez organy celne państw członkowskich i jako takie mogą być uznane za istotną pomoc w interpretacji taryfy. Ich stosowanie w procesie interpretacji nomenklatury towarowej należy traktować jako zasadę (por. K. Lasiński – Sulecki, W. Morawski, Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. W. Morawskiego, Warszawa 2007, s. 209).
Wskazać również należy, że wydana przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie dla tego pojazdu wiążąca informacja taryfowa WIT (BTI) nr [...] z dnia 30.07.2009 r., jest zbieżna z rozstrzygnięciem organów celnych w rozpoznawanej sprawie. Jakkolwiek nie jest ona obowiązująca dla wcześniejszego zgłoszenia do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu, to nie może być pominięta w procesie oceny poprawności klasyfikacji w tej sprawie.
Ponadto należy wyjaśnić, że organy celne nie dokonywały w niniejszej sprawie interpretacji Rozporządzenia Rady (WE) nr 116/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie wywozu dóbr kultury (Dz. U. UE. L. Nr 39, str. 1), zatem nie jest trafny zarzut, iż dokonały w tym zakresie błędnej wykładni. Rozważania skarżącego związane z ewentualnym wywozem z kraju pojazdu zabytkowego nie mają bezpośredniego związku ze sprawą.
Materiał dowodowy nie daje też podstaw do stwierdzenia, aby zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 180 § 1, 187 § 1, 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Wszystkie przedłożone przez stronę dokumenty zostały omówione i poddane ocenie w decyzjach. Odmienne stanowisko organów celnych co do ich znaczenia dla rozstrzygnięcia, nie może być uznane za naruszenie powołanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej.
W szczególności należy podkreślić, że organy nie kwestionowały wynikających z przedłożonej dokumentacji okoliczności świadczących o zabytkowym charakterze przedmiotowego pojazdu. Jednakże – jak wykazano powyżej uznanie pojazdu za zabytek w rozumieniu przepisów prawa wewnętrznego nie jest równoznaczne z uznaniem go za przedmiot kolekcjonerski klasyfikowany w pozycji 9705 WTC.
Prawidłowo stwierdzono również w zaskarżonej decyzji, że kompetencje do klasyfikacji taryfowej towarów w postępowaniu celnym mają wyłącznie organy celne, a nie organy statystyczne, w związku z czym uzyskane opinie klasyfikacyjne Urzędu Statystycznego stanowią jedynie element materiału dowodowego podlegającego ocenie organów celnych i nie są one wiążące dla organów celnych, ani nie korzystają z podwyższonej mocy dowodowej.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 139 § 1 oraz art. 140 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej należy wyjaśnić, że z akt administracyjnych wynika, iż w postępowaniu przed organem I instancji strona była zawiadamiana o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, a ponadto skorzystała z przysługującego jej prawa złożenia ponaglenia, na skutek którego Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wydał postanowienie z dnia 02.06.2009 r. (k. 156-158 akt adm.), w którym uznał ponaglenie za zasadne w części dotyczącej niezałatwienia w terminie sprawy prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego oraz uznał ponaglenie za bezprzedmiotowe w części dotyczącej wyznaczenia Naczelnikowi ostatecznego terminu na załatwienie sprawy w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji I instancji.
Z kolei w odniesieniu do zarzutu, iż strona nie mogła się zapoznać z orzeczeniem ETS powołanym przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, należy stwierdzić, że odwołanie się do tego orzeczenia miało jedynie potwierdzać stanowisko i argumentację organu, a samo orzeczenie ETS nie stanowiło dowodu w sprawie, wobec czego organ nie miał obowiązku włączenia do akt administracyjnych jego tłumaczenia na język polski, zaś ewentualny brak dostępu strony do polskiej wersji tego orzeczenia w żadnym razie nie oznacza naruszenia uprawnień strony w toku postępowania.
Bez znaczenia dla sprawy pozostawał również dokument określony przez stronę jako "zapytanie do eksperta, biegłego w sprawach celnych", gdyż zgodnie z wyjaśnieniami organu odwoławczego, znajdującymi potwierdzenie w materiale sprawy, był on przeznaczony na cele szkoleniowe, a w postępowaniu przed organami celnymi w niniejszej sprawie nie był przeprowadzany dowód z opinii biegłego.
Mając powyższe na uwadze, należało oddalić skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
/-/B. Koś /-/ T.M. Geremek /-/ M. Lorych – Olszanowska
T.M.d