Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści i wyszukiwarka

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 2 września 2026 r., sygn. akt III SA/Po 546/26

nieprawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Skład
Sędzia WSA Tomasz Grossmann przewodniczący
Sędzia WSA Maciej Busz przewodniczący
Sędzia WSA Józef Maleszewski przewodniczący, sprawozdawca
specjalista Joanna Kujawa protokolant
Rozpoznanie
na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2026 r.
Sprawa
sprawy ze skargi M. N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 marca 2026 r. znak: [...] postępowanie: [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia

Sentencja

  1. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 stycznia 2026 r. znak: [...] postępowanie: [...];
  2. 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz M. N. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej również jako Prezes ZUS, organ) decyzją z 30 stycznia 2026 r. nr [...] ([...]), po rozpatrzeniu odwołania M. N. (dalej również jako skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej również jako Zakład lub ZUS) z 16 stycznia 2026 r. o uchyleniu prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy na dziecko A. C..

W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS przywołał przepisy ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - "Aktywny rodzic" (Dz.U. z 2024 poz. 858 – dalej ustawa) właściwe do rozstrzygnięcia sprawy wniosku o przyznanie świadczenia aktywni rodzice w pracy. W dalszej części Prezes ZUS wskazał, że z dokumentacji wynika, że skarżąca wniosek o świadczenie aktywni rodzice w pracy na dziecko A. C. złożyła w dniu 2 października 2024 r., wskazując w nim, że wychowuje dziecko razem z P. C. zaznaczając, że oboje podlegają ubezpieczeniom w ZUS.

W postępowaniu automatycznym, informacją z 4 grudnia 2024 r. skarżąca została poinformowana o przyznaniu świadczenia aktywni rodzice w pracy na dziecko A. C. na okres 1 października 2024 r. do 31 maja 2026 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W związku z weryfikacją zapisów w systemach ZUS, w dniu 29 maja 2025 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o świadczenie aktywni rodzice w pracy, gdyż na podstawie danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego w ZUS, nie można było potwierdzić, czy skarżąca spełnia warunek aktywności zawodowej. Skarżąca została wezwana do przedłożenia w terminie 30 dni od otrzymania wezwania zaświadczenia potwierdzającego, że jest objęta ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi, z wykazanymi kwotami wynagrodzenia należnego za marzec 2025 r., kwiecień 2025 r. oraz kwotami wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, kwoty zasiłków chorobowego, opiekuńczego, macierzyńskiego, świadczenia rehabilitacyjnego należnych za marzec 2025 r., kwiecień 2025 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w dniu 3 czerwca 2025 r. dostała zaświadczenie o zarobkach z 2 czerwca 2025 r. w firmie [...]. Według wystawionego zaświadczenia skarżąca została zatrudniona w tej firmie od 1 grudnia 2022 r. na umowę o pracę na czas nieokreślony jako przedstawiciel handlowy.

Na podstawie powyższych okoliczności nie stwierdzono zmiany ustalonego prawa do świadczenia. W związku z powyższym świadczenie było wypłacane w dotychczasowej wysokości. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 8 września 2025 r. po ponownej weryfikacji wniosku o świadczenie aktywni rodzice w pracy zmienił okres przyznanego prawa do świadczenia na dziecko A. C. od 1 października 2024 r. do 30 czerwca 2025 r. w wysokości [...] zł miesięcznie i od 1 sierpnia 2025 r. do 31 maja 2026 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Miesiąc lipiec 2025 r. został wykluczony z okresu prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy, ponieważ na podstawie danych zawartych w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych/w wykazie dziennych opiekunów i podmiotów zatrudniających dziennych opiekunów ustalono, że dziecko w tym miesiącu było objęte opieką w żłobku.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Centrum Świadczeń dla Rodzin decyzją z 16 stycznia 2026 r. - wznowił w urzędu postępowanie w sprawie świadczenia aktywni rodzice w pracy i uchylił od dnia 1 października 2024 r. przyznane skarżącej w Informacji z 4 grudnia 2024 r. prawo do świadczenia aktywni rodzice w pracy na dziecko A. C. uzasadniając decyzję, że skarżąca została wyrejestrowana z ubezpieczeń społecznych z dniem 1 grudnia 2022 r. i nie jest aktywna zawodowo w rozumieniu ustawy. Na podstawie danych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego w ZUS ustalono, że skarżąca nie została zgłoszona do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników, o którym mowa w ustawie i nie podlegała również obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba pozostająca w stosunku służbowym.

Skarżąca wniosła odwołanie od wymienionej decyzji podnosząc, że wnosi o jej uchylenie oraz przywrócenie prawa do świadczenia aktywni rodzice w pracy, ponieważ działała w niniejszej sprawie w dobrej wierze w zaufaniu do organu publicznego jakim jest ZUS.

W trakcie trwania postępowania odwoławczego Prezes ZUS uzyskał wgląd do Wyroku Sądu Okręgowego w [...] z 6 marca 2024 r. sygn. akt [...], na mocy którego sąd oddalił odwołanie J. C. od decyzji z 5 maja 2023 r. nr [...], przeciwko ZUS Oddziałowi w [...] z udziałem M. N. o ustalenie podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Na mocy Wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z 10 lipca 2024 r. sygn. akt [...] po rozpoznaniu sprawy J. C. przeciwko ZUS Oddział w [...] z udziałem M. N. oddalono apelację. Sąd Najwyższy postanowieniem z 29 października 2025 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Prezes ZUS nadmienił, iż wyrok Sądu Okręgowego w [...] i Sądu Administracyjnego stał się prawomocny i wykonalny w pkt I z dniem 10 lipca 2024 r. natomiast w pkt II z dniem 27 sierpnia 2024 r. Postępowanie Sądu Najwyższego stało się prawomocne i wykonalne z dniem 29 października 2025 r.

Mając powyższe na uwadze Prezes ZUS na podstawie analizy zgromadzonej dokumentacji, w świetle przytoczonych przepisów ustalił, że skarżącej nie przysługuje świadczenie aktywni rodzice w pracy, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki warunki aktywności zawodowej, o której mowa w art. 7 pkt 2 ustawy, gdyż z dniem 1 grudnia 2022 r. została wyrejestrowana z ubezpieczeń społecznych i nie jest aktywna zawodowo w rozumieniu ustawy.

M. N., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na wskazaną na wstępie decyzję Prezesa ZUS zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 7 pkt 2a-d ustawy w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 – 8, 10 i 23 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię i uznanie, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia "Aktywny Rodzic" skarżąca nie była aktywna zawodowo, podczas gdy w istocie spełniała przesłanki do przyznania świadczenia, albowiem pozostawała w stosunku pracy, który nie został skutecznie podważony przez ZUS. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 – dalej k.p.a.) poprzez:

. brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dokumentów świadczących o tym, że po wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] wydanego w sprawie o sygn. akt [...], pomiędzy M. N. a [...] doszło do nawiązania nowego stosunku pracy na podstawie umowy z 28 czerwca 2024 r., który nie został skutecznie zakwestionowany przez ZUS,

. pominięcie, że w przedmiotowej sprawie Sąd Apelacyjny w [...] oraz wcześniej Sąd Okręgowy w [...] ustalili, że M. N. nie podlegała jako pracownik obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od 1 grudnia 2022 r., a podstawą do ustalenia tego faktu były okoliczności mające miejsce od grudnia 2022 r. do lutego 2023 r., natomiast Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wykazał pozorności umowy o pracę zawartej w dniu 28 czerwca 2024 r. i kolejnych, zaś wyrok Sądu dotyczący wcześniejszych umów nie może być rozciągnięty na kolejne zawierane stosunki pracy, nawet jeżeli do ich nawiązania dochodzi pomiędzy tymi samymi stronami.

Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w przypadku skarżącej pozorność umowy o pracę została ustalona na podstawie okoliczności faktycznych mających miejsce od grudnia 2022 r. do lutego 2023 r. Z uwagi na fakt, że w późniejszym okresie pozostawała na zwolnieniu lekarskim z uwagi na ciążę, a następnie na urlopie macierzyńskim, nie realizowała obowiązków zawodowych, pomimo że nadal pozostawała formalnie zatrudniona w firmie [...]. Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego skarżąca zawarła w dniu 28 czerwca 2024 r. umowę o pracę na czas określony od 1 lipca 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r. Z uwagi na fakt, że skarżąca widniała w tym czasie jako ubezpieczona u płatnika składek nie doszło do jej ponownego zgłoszenia, a stan konta ZUS nie był wówczas wyzerowany, pomimo prawomocnego orzeczenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych pobierał zatem składki, pomimo że wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] stwierdził pozorność zatrudnienia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zakwestionował pozorności nawiązanego po wyroku stosunku pracy, nie wszczął postępowania wyjaśniającego, a jedynie "rozciągnął" wyrok w zakresie pozorności również na okres, który nie był objęty postępowaniem sądowym. Postępowanie to doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia, że świadczenie aktywni rodzice w pracy na dziecko A. C. było nienależne, albowiem na dzień 1 października 2024 r. skarżąca nie była aktywna zawodowo, podczas gdy faktycznie, w tym czasie realizowała swoje obowiązki zawodowe powierzone przez pracodawcę.

O tym, że działanie organu wynika z swoistego automatyzmu świadczy również fakt, że od 1 stycznia 2025 r. została zawarta kolejna umowa na czas określony. Z uwagi na fakt, że ubezpieczona zaszła w drugą ciążę i wystąpiła z wnioskiem o wypłatę zasiłku chorobowego, tym razem już bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, została wydana decyzja odmawiająca wypłaty zasiłku chorobowego za okres 11 marca 2025 r. do 24 maja 2025 r. oraz zasiłku macierzyńskiego za okres od 25 maja 2025 r. do 23 maja 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie weryfikował jednak czy również kolejna umowa o pracę zawarta pomiędzy skarżącą o płatnikiem składek miała charakter pozorny czy też nie, a decyzji nie poprzedziło chociażby szczątkowe postępowanie wyjaśniające. Skarżąca wskazała, że zgłoszenie do ubezpieczenia, które stało się podstawą przyznania świadczenia aktywni rodzice w pracy od 1 października 2024 r. nastąpiło zgodnie z prawem i z tego względu nie można przyjąć, że umowa pomiędzy płatnikiem a skarżącą miała charakter pozorny.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

M. N. w piśmie z 27 lipca 2026 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, podtrzymała zarzuty skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2026r. poz. 143 ze zm. – dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż art. 16 k.p.a. (znajdującego zastosowanie wobec treści art. 54 ust. 1 ustawy) wyraża zasadę trwałości decyzji administracyjnych. W konsekwencji uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Przepisy dotyczące przywołanych instytucji mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w drodze wyjątku i w ściśle określonych przypadkach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Należy podkreślić, że wznowienie postępowania administracyjnego jest obok instytucji wskazanych w art. 156 k.p.a. (stwierdzenie nieważności decyzji) oraz w art. art. 154 i 155 k.p.a. (uchylenie bądź zmiana decyzji) jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej i ma ono charakter wyjątkowy wobec wyżej wspomnianej zasady trwałości takich decyzji. Wznowienie postępowania może zatem nastąpić wyłącznie w przypadkach wyraźnie określonych w ustawie, a mianowicie jedynie wówczas, gdy zachodzi jedna z przesłanek wskazanych w art. 145 §1 i 145 a § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

  1. 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
  2. 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
  3. 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
  4. 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
  5. 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
  6. 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
  7. 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
  8. 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Nadto w myśl art. 145 a § 1 k.p.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, zaś po myśli art. 145 b § 1 k.p.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

W sprawie wznowienia postępowania wyodrębnia się dwa zasadnicze etapy. W pierwszym, zwanym etapem wstępnym (wyjaśniającym), bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Obejmuje ono ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy zachowano termin do złożenia żądania i czy wnoszący żądanie wskazał, z zachowaniem normy art. 9 k.p.a. - przesłankę wznowienia. Postanowienie o wszczęciu postępowania jest aktem procesowym, który otwiera postępowanie rozpoznawcze.

Drugi etap tego postępowania - postępowanie rozpoznawcze jest etapem niewątpliwe dwustopniowym. Otóż, najpierw następuje ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz - w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przystępuje się do drugiego stadium, a mianowicie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. Granice tego postępowania wyznacza treść art. 145 § 1 i art. 145 a i b k.p.a., stąd organ administracji musi zbadać, czy i w jakim zakresie postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte wadą wymienioną w tych przepisach. Zadaniem organu administracyjnego jest więc po pierwsze wyraźne wskazanie tej przesłanki, a następnie zbadanie, czy przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia rzeczywiście wystąpiła.

Tymczasem, organy orzekające w przedmiotowej sprawie – wbrew nałożonemu przez ustawę obowiązkowi (art. 107 § 1 k.p.a.) - ani w postanowieniu wszczynającym niniejsze postępowanie wznowieniowe, ani też w podstawie prawnej obu zapadłych w sprawie decyzji, jak też w uzasadnieniach tych decyzji w sposób jasny, wyraźny i jednoznaczny nie wskazały podstawy prawnej wznowienia przedmiotowego postępowania, co więcej – w ogóle nie powołały się na przepisy art. 145 § 1 oraz 145 a i b k.p.a. Ta powoduje, że jedynie w sferze domysłów pozostaje okoliczność, jaką podstawę do wznowienia przedmiotowego postępowania wymienioną w art. 145 § 1 oraz 145 a i b k.p.a. miały na uwadze organy orzekające w sprawie. Zgodnie zaś z wyżej już wskazanym art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie prawne i faktyczne. W obu decyzjach jak już wyżej wspomniano organy orzekające w ogóle nie powołały się na przepisy art. 145 § 1 oraz 145 a i b k.p.a. w uzasadnieniu przywołując wyłącznie przepisy ustawy.

Jedynie z treści uzasadnienia decyzji ewentualnie, można domniemywać, iż okolicznością stanowiącą podstawę wznowienia postępowania jest pojawienie się nowych okoliczności wynikających z Wyroku Sądu Okręgowego w [...] - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 6 marca 2024 r. sygn. akt [...] oddalającego odwołanie J. C. od decyzji w sprawie ustalenia podlegania ubezpieczeniu społecznemu, wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z 10 lipca 2024 r. sygn. akt [...] oddalającego apelację i postanowienia Sądu Najwyższego z 29 października 2025 r. odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Mając powyższe na uwadze Prezes ZUS na podstawie analizy zgromadzonej dokumentacji, w świetle przytoczonych przepisów ustalił, że skarżącej nie przysługuje świadczenie aktywni rodzice w pracy, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki warunki aktywności zawodowej, o której mowa w art. 7 pkt 2 ustawy, gdyż z dniem 1 grudnia 2022 r. została wyrejestrowana z ubezpieczeń społecznych i nie jest aktywna zawodowo w rozumieniu ustawy.

Jeżeli zaś przyjąć, że takie domniemanie jest prawidłowe, to prowadzi ono wprost do wniosku, że organ wskazuje, że w sprawie zachodzą inne podstawy dla wznowienia postępowania określone w cyt. przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a mianowicie nowe okoliczności faktyczne, nie znane organowi, który wydał decyzję. Należy jednak podkreślić, że pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę wznowienia postępowania. Jeżeli chodzi o pojęcie nowej okoliczności faktycznej istotnej dla sprawy to jest to taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego, przy czym nie może być uznany za nową okoliczność lub nowy dowód w rozumieniu tego przepisu brak określonych dowodów w aktach sprawy.

Trzeba także zaznaczyć, że nowe okoliczności faktyczne dotyczą tylko tych nowo odkrytych dowodów, czy też okoliczności lub po raz pierwszy zgłoszonych w postępowaniu, a więc takich, o których organ nie wiedział.

Nowej okoliczności nie stanowi odmienna niż w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności (lub dowodów) – patrz wyrok NSA z dnia 4.12.2014 r., sygn. akt II OSK 1200/13, zbiór orzeczeń LEX nr 1646229. Również błędna ocena materiału dowodowego nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania, o której mowa a art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – patrz wyrok WSA w Opolu z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Op 240/13, zbiór orzeczeń LEX nr 1390206.

Podsumowując - w opinii Sądu - wobec braku wskazania przez organy administracji w sposób jasny i jednoznaczny podstawy prawnej i faktycznej do jego wznowienia - nie sposób dokonać pełnej i prawidłowej merytorycznej kontroli decyzji tych organów, a co za tym idzie dokonać pełnej merytorycznej oceny zarzutów skargi. Stąd też - zadaniem organów - przy ponownym rozpoznaniu sprawy, będzie po pierwsze ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania, a dopiero w razie pozytywnego wyniku tych czynności, przystąpienie się do drugiego stadium, a mianowicie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej, przy czym organy będą miały na uwadze, że granice tego postępowania wyznacza treść art. 145 § 1 i art. 145 a i b k.p.a.

Ponieważ, jak już wskazano, decyzje organów uchylają się od dokonania pełnej merytorycznej ich oceny, Sąd nie odniósł się do zarzutów skargi. Podniesione tamże kwestie (w tym związane z zawarciem kolejnych umów o pracę nie objętych zakresem wydanych w sprawie orzeczeń sadowych dotyczących podleganiu ubezpieczeniu społecznemu i brakiem możliwości ponownej rejestracji skarżącej w systemie ubezpieczeń społecznych przed dniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia), w sposób oczywisty winny zostać rozważone przez organ prowadzący ponownie niniejsze postępowanie administracyjne, o ile organ ten dojdzie do wniosku, że w przedmiotowej sprawie można ustalić istnienie podstaw do wznowienia postępowania, a zatem dopiero w razie pozytywnego wyniku tych wstępnych czynności.

Z przytoczonych względów tut. Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. Z art. 135 p.p.s.a. w pkt 1 sentencji wyroku uchylił wydane w sprawie decyzje jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 §2 p.p.s.a. oraz § 14 ust.1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (j.t. Dz. U. z 2026 r. poz. 215), zasądzając na rzecz skarżącej od organu kwotę 497 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł oraz 17 zł z tytułu opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.