Uzasadnienie
Decyzją z 3 kwietnia 2026 r. Wojewoda Łódzki uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Pabianic z 20 lutego 2026 r. odmawiającą wymeldowania A. H. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w P. i umorzył w całości postępowanie organu pierwszej instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
24 października 2024 r. Z. H. wystąpiła do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w Pabianicach z wnioskiem o wymeldowanie swojego męża A. H z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w P..
Decyzją z 31 stycznia 2025 r. Prezydent Miasta Pabianic odmówił wymeldowania A. H. uznając, że opuszczenie spornego mieszkania przez męża wnioskodawczyni, nie nastąpiło w sposób trwały i dobrowolny.
3 grudnia 2025 r. do organu meldunkowego wpłynął ponowny wniosek Z. H. o wymeldowanie A. H. z tego samego lokalu. Do wniosku o wymeldowanie został dołączony akt notarialny Repertorium A nr [...] z 8 kwietnia 2024 r., z którego wynika, że właścicielami lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w P. są A. i Z. H.. Wnioskodawczyni wskazała, że jej mąż nie przebywa w miejscu stałego zameldowania od sierpnia 2023 r. W lokalu nie ma jego rzeczy osobistych, ani żadnych ruchomości. Dodała, że mąż nie ponosi opłat za lokal i nie interesuje się wnioskodawczynią. Wskazała nadto, że nie ma kontaktu ani z mężem, ani z dziećmi.
W piśmie z 9 grudnia 2025 r. A. H. wyjaśnił, że pomimo iż jest on współwłaścicielem spornej nieruchomości, wyprowadził się z mieszkania 1 września 2023 r., będąc do tego zmuszonym przez nękanie fizyczne i psychiczne, jakiego doznał od swojej żony. Dodał, że nie może wrócić do mieszkania, bo żona zmieniła zamki i nie posiada kluczy do lokalu. Żona nie chce żadnej pomocy ani od niego, ani od dzieci. A. H. poinformował, że w Sądzie Rejonowym w P., na wniosek MOPS, toczy się postępowanie o przymusowe leczenie małżonki z powodu choroby psychicznej (sygn. akt [...]). Powyższe informacje organ meldunkowy potwierdził we wskazanym sądzie (pismo Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z 12 stycznia 2026 r.) oraz na Policji (pismo Zastępcy Naczelnika Wydziału Interwencji Komendy Powiatowej Policji w P. z 5 stycznia 2026 r.).
30 stycznia 2026 r. przeprowadzone zostały, przy udziale obu stron oględziny spornego lokalu. W protokole oględzin odnotowano duże ilości różnych rzeczy, w tym np. ubrań poukładanych "w pokoju oraz kuchni na podłodze, szafkach, stołach, porozkładane w wolnych przestrzeniach tych pomieszczeń" - powyższe udokumentowano również na fotografiach, stanowiących załącznik do protokołu. Ustalono, że bieżące opłaty za lokal ponosi Z. H., natomiast druga strona oświadczyła, że ponosi opłaty za śmieci za siebie, podatek od nieruchomości i koszty remontowe na rzecz wspólnoty. A. H. zaprzestał uiszczania kosztów eksploatacyjnych ze względu na założenie mu przez żonę sprawy o alimenty. Potwierdzono również, że wnioskodawczyni dokonała wymiany zamków w drzwiach lokalu bez wiedzy męża.
Decyzją z 20 lutego 2026 r. Prezydent Miasta Pabianic odmówił wymeldowania A. H. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w P.. Organ I instancji wskazał, że opuszczenie lokalu przez stronę miało charakter czasowy i było podyktowane względami rodzinnymi oraz obawą o własne bezpieczeństwo. Zebrane dowody, w opinii organu meldunkowego, nie wskazują, na zerwanie przez uczestnika więzi z dotychczasowym miejscem pobytu stałego. Organ meldunkowy stwierdził nadto, że od czasu wydania decyzji z 31 stycznia 2025 r. nie nastąpiła taka zmiana stanu faktycznego, która uzasadniałaby przyjęcie, iż doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu przez A. H.. Sam fakt złożenia kolejnego wniosku o wymeldowanie, przy braku istotnej zmiany okoliczności faktycznych, nie stanowi podstawy do odmiennej oceny spełnienia przesłanek wymeldowania.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Z. H. złożyła odwołanie do Wojewody Łódzkiego wskazując, że mąż powinien być wymeldowany, pomimo że jest współwłaścicielem mieszkania.
Przywołaną na wstępie decyzją z 3 kwietnia 2026 r. Wojewoda Łódzki uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Pabianic z 20 lutego 2026 r. i umorzył w całości postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. To rozwiązanie prawne powoduje, że w pierwszej kolejności organ administracji obowiązany jest badać, czy podmiot występujący o wszczęcie postępowania jest do tego legitymowany, zatem czy jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. oraz czy nie zachodzą inne uzasadnione przyczyny, z powodu których postępowanie nie może być wszczęte. Gdyby okazało się, że żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które przysługuje zażalenie (art. 61a k.p.a.). Ustawodawca zobowiązał więc organ administracji publicznej do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji zaistnienia którejkolwiek ze wskazanych powyżej - samodzielnych i niezależnych - przesłanek.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że wnioskodawczyni posiada legitymację do występowania w roli strony postępowania administracyjnego. Natomiast drugiej z przesłanek wskazanych w art. 61a § 1 k.p.a., a mianowicie "inne uzasadnione przyczyny" - organ meldunkowy nie ocenił w ogóle albo zignorował, choć od początku miał świadomość istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z 31 stycznia 2025 r.
Zdaniem wojewody, istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Pabianic z 31 stycznia 2025 r. o odmowie wymeldowania - na wniosek Z. H. – A. H. z pobytu stałego pod adresem P. ul. [...] m [...], winno stanowić podstawę wydania przez organ gminy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W rozpatrywanej sprawie istnieje bowiem tożsamość sprawy, która została już rozstrzygnięta wcześniejszą decyzją organu I instancji z 31 stycznia 2025 r., gdyż bezspornie ustalono, że nowy wniosek Z. H. z 3 grudnia 2025 r. został złożony przez tego samego wnioskodawcę (tożsamość podmiotowa) i dotyczył tej samej sprawy o wymeldowanie A. H. z miejsca pobytu stałego pod adresem: ul. [...] m. [...] w P. (tożsamość przedmiotowa - art. 35 ustawy o ewidencji ludności), co postępowanie zakończone decyzją z 31 stycznia 2025 r., uwzględniającą te same okoliczności, składające się na niezmieniony stan faktyczny sprawy.
Organ odwoławczy podkreślił nadto, iż Z. H., pomimo prawidłowego pouczenia zamieszczonego w decyzji Prezydenta Miasta Pabianic, nie skorzystała z prawnej możliwości poddania owego rozstrzygnięcia kontroli administracyjnej, lecz po dziesięciu miesiącach złożyła kolejny wniosek o wymeldowanie swojego męża. W rezultacie ostateczna decyzja o odmowie wymeldowania A. H. uzyskała przymiot prawomocności (art. 16 § 3 k.p.a.).
W ocenie Wojewody Łódzkiego, Prezydent Miasta Pabianic miał obowiązek odmówić wszczęcia przedmiotowego postępowania na gruncie dyspozycji art. 61a § 1 k.p.a., a skoro poprzez niedołożenie należytej staranności w ocenie wstępnej wniosku wszczął jednak postępowanie - miał obowiązek je umorzyć, ponieważ gdyby, w wyniku przeprowadzenia nowego postępowania doszło do wydania nowego rozstrzygnięcia (decyzji ostatecznej) byłoby ono dotknięte sankcją nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), wynikającą z zaistnienia bardzo poważnego naruszenia przepisów postępowania, skutkującego nieważnością decyzji. W tej sytuacji zaskarżoną decyzję należało uchylić, a całe postępowanie pierwszoinstancyjne - jako bezprzedmiotowe - umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Na ostateczną decyzję Wojewody Łódzkiego skargę do sądu administracyjnego złożyła Z. H., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez uznanie, iż w sprawie wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia w całości postępowania I instancji. Skarżąca wskazała, że mąż powinien być wymeldowany z pobytu stałego, gdyż doszło do zmiany stanu faktycznego, bowiem A. H. nie przebywa w spornym lokalu i lokal ten opuścił w sposób trwały.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Pismem z 14 lipca 2026 r. pełnomocnik skarżącej z urzędu poparł w całości skargę skarżącej oraz zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu:
- 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 86 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania Z. H. i A. H. w charakterze strony w sytuacja, gdy dla ustalenia przez organ, czy ziściły się przesłanki wymeldowania w myśl art. 35 ustawy o ewidencji ludności, niezbędne jest ustalenie czy osoba, która ma zostać wymeldowana opuściła miejsce stałego pobytu oraz jaki zamiar jej przeświecał, wobec czego organ powinien był przesłuchać zarówno męża skarżącej, który opuścił sporny lokal, jak i skarżącą, która ten lokal zamieszkuje;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów i brak ustalenia, że A. H. faktycznie, w sposób trwały opuścił sporny lokal, zabrał z niego swoje rzeczy ruchome, przez kolejny rok od wydania poprzedniej decyzji administracyjnej nie pojawił się w lokali, a ponadto od września 2025 r. przestał ponosić koszty utrzymania lokalu, co wskazuje na zmianę stanu faktycznego pomiędzy wydaniem decyzji z 31 stycznia 2025 r., a obecnym postępowaniem, pomimo że fakty te wynikają z protokołu oględzin przeprowadzonych w lokalu 30 stycznia 2026 r. oraz z oświadczenia A. H. z 9 grudnia 2025 r.;
- 3) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie nie zachodzi podstawa do umorzenia, a w szczególności nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, gdyż w toku postępowania przed organem I instancji ujawniono nowe okoliczności faktyczne sprawy, wobec czego decyzja administracyjna wydana przez Prezydenta Miasta Pabianic z 31 stycznia 2025 r. nie została wydana w tożsamym stanie faktycznym, zaś decyzja organu I instancji powinna podlegać zmianie, a nie uchyleniu;
- 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędną wykładnię i uznanie, że A. H. nie opuścił miejsca stałego pobytu, gdyż powodem jego wyprowadzki była chęć odseparowania się od skarżącej, podczas gdy mąż skarżącej na przełomie sierpnia i września 2023 r. faktycznie opuścił lokal, zabrał z lokalu swoje rzeczy ruchome, od tamtej pory nie pojawia się w lokalu, a ponadto przestał ponosić koszty utrzymania lokalu zaś w oświadczeniu z 9 grudnia 2025 r. wskazał, że dopóki w lokalu zamieszkuje skarżąca, nie zamierza w nim mieszkać, wobec czego z okoliczności sprawy wynika, że A. H. faktycznie nie przebywa w spornym lokalu oraz utracił zamiar stałego pobytu w tym lokalu.
Mając na uwadze powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji o wymeldowania A. H. z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w P. oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu według norm przepisanych, oświadczając że koszty pomocy prawnej nie zostały uiszczone w żadnej części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje
Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026, poz. 143 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego pod względem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu zobowiązującym do jej uchylenia.
W rozpoznawanej sprawie sąd podziela stanowisko wojewody, że okolicznością o kluczowym dla niej znaczeniu jest funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Pabianic z 31 stycznia 2025 r., odmawiającej wymeldowania, na wniosek skarżącej, A. H. z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w P.. Powyższe rozstrzygnięcie korzysta z powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), co oznacza, że prowadzenie kolejnego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie jest niedopuszczalne. Wobec powyższego obowiązkiem organu do którego wpłynął ponowny wniosek skarżącej dotyczący wymeldowania jej męża z pobytu stałego pod tym samym adresem było dokonanie oceny tego wniosku pod kątem istnienia przeszkód w jego merytorycznym rozpoznaniu ze względu na występowanie w sprawie powagi rzeczy osądzonej. Wydanie bowiem merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, w której wydana została ostateczna decyzja skutkuje nieważnością decyzji wydanej w nowym postępowaniu (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).
Powaga rzeczy osądzonej ma taki skutek, że organ administracji publicznej nie może ponowne merytoryczne orzekać w tej samej sprawie. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w przewidzianym przez prawo trybie. W przeciwnym wypadku decyzja, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, a nie zawierająca równocześnie rozstrzygnięcia o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wydanie kolejnej decyzji w sprawie, w której wnioskodawca wystąpił kolejny raz z wnioskiem tożsamym do wniosku poprzednio złożonego, rozpoznanego i rozstrzygniętego już ostateczną decyzją organu administracji publicznej, spowodowałoby, że kolejna decyzja wydana w nowym postępowaniu byłaby nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Należy zaznaczyć i podkreślić, nie w każdym przypadku istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o odmowie wymeldowania z określonego miejsca pobytu stałego w okolicznościach konkretnej sprawy wywołuje niemożliwość ponownego orzekania w sprawie wymeldowania tej samej osoby z tego samego lokalu na wniosek tego samego wnioskodawcy. Przeszkoda taka zachodzi tylko wówczas, gdyby zachodzi tożsamość sprawy wszczętej na skutek nowego wniosku o wymeldowanie ze sprawą rozstrzygniętą uprzednio decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy zachodzi natomiast tylko w takim przypadku, gdy w prowadzonym postępowaniu występują te same podmioty, ten sam przedmiot i ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym, w stosunku do postępowania już zakończonego decyzją ostateczną (zob. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1999 r., w sprawie sygn. akt III SA 6434/97, SIP Lex nr 37852; wyrok NSA z dnia 4 listopada 2003 r., w sprawie sygn. II OSK 783/08, SIP Lex nr 574330; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2009 r., w sprawie sygn. akt I SA/Wa 46/09, SIP Lex nr 551896; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2006 r., w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1885/05, Lex nr 232198, wyrok WSA w Łodzi w sprawie sygn. akt II SA/Łd 595/10, SIP Lex nr 755846).
Przy czym tożsamość przedmiotową należy rozumieć szerzej niż tylko jako przedmiot sprawy. Chodzi w tym wypadku zarówno o identyczny przedmiot nowej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej, jak i o tożsamość stanu prawnego tej sprawy przy nie zmienionych jej okolicznościach faktycznych (zob. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1999 r., w sprawie sygn. akt V SA 1942/98, ONSA 2000, nr 2, poz. 76, SIP Lex nr 38062, wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1999 r., w sprawie sygn. akt III SA 6434/97, SIP Lex nr 37852). Przy czym jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 listopada 2021 r., w sprawie sygn. akt I OSK 2529/20 (Lex nr 3289167), niezmienność stanu faktycznego przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać wyłącznie w odniesieniu do, tzw. faktów prawotwórczych, tj. takich, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia. Sprawy będą bowiem tożsame wówczas, gdy m.in. stan faktyczny, który był podstawą rozstrzygnięcia o ich meritum, okazał się taki sam.
Innymi słowy, chodzi o taki stan faktyczny, od którego zależy treść rozstrzygnięcia sprawy ujętego w decyzji administracyjnej; okoliczności faktyczne, które były podstawą do stwierdzenia konkretyzowanych w decyzji uprawnień i obowiązków (por. R.A. Rychter, Res iudicata w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2014, s. 162-163).
W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 203 z. zm.) właściwy organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek określonych podmiotów, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Podstawą do wydania decyzji o wymeldowaniu jest zatem opuszczenie miejsca pobytu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się.
Pobytem stałym, stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że o pobycie stałym przesądzają takie elementy jak: fizyczne przebywanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe).
W orzecznictwie utrwalony został pogląd, że opuszczenie miejsca pobytu stałego ma miejsce wówczas, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w miejscu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby koncentracji spraw życiowych w innym miejscu.
Opuszczenie miejsca stałego pobytu w sposób, który uzasadnia wymeldowanie z pobytu stałego, musi charakteryzować się trwałością i dobrowolnością. Musi zatem wystąpić stan, w którym będzie można stwierdzić, że osoba zameldowana w lokalu na pobyt stały nie przebywa w nim, a brak tego pobytu nie jest przejściowy, lecz trwały, potwierdzony określonymi okolicznościami faktycznymi. Z kolei opuszczenie lokalu można uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Innymi słowy, o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej. Jednakże o dobrowolnym opuszczeniu lokalu można mówić także wówczas, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub środki te nie będą prawnie skuteczne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 299/11; 16 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1163/12; 20 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2065/14; 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1177/17; 8 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 2025/17; 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3427/18; 19 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3268/18 - opubl. w internetowej bazie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Podkreśla się, że powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Nie jest zatem tak, że fakt wymuszenia opuszczenia mieszkania czyni bezpodstawnym na przyszłość wszelkie próby orzeczenia wymeldowania w trybie administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1220/12, opubl. w CBOSA).
Rezygnacja z przebywania w określonym miejscu (lokalu) może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Z tego też względu ustalając zamiar opuszczenia miejsca pobytu nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Podstawą przyjęcia, iż dana osoba nie opuściła stałego miejsca zameldowania nie może być samo oświadczenie zainteresowanej osoby, w którym stwierdza ona, że dane miejsce stanowi nadal jej centrum życiowe. Winno ono być potwierdzone obiektywnymi okolicznościami faktycznymi związanymi z daną sprawą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 520/21, opubl. w CBOSA).
W kontrolowanej sprawie powodem wydania pierwotnej decyzji z 31 stycznia 2025 r. odmawiającej wymeldowania A. H. było ustalenie organu I instancji, że opuszczenie przez niego spornego lokalu nie nastąpiło w sposób trwały i dobrowolny. Okolicznościami prawotwórczymi w tym zakresie były zweryfikowane przez organ informacje skarżącego, że jego wyprowadzka ze wspólnego mieszkania spowodowana była brakiem możliwości wspólnego w nim zamieszkiwania z odmawiającą podjęcia leczenia chorą psychicznie żoną oraz obawami o własne zdrowie i życie.
W ocenie sądu na aprobatę zasługuje stanowisko wojewody, że powyższe okoliczności pozostały niezmienione w kontrolowanym postępowaniu, zaś skarżąca powołuje się na okoliczności nie mające charakteru prawotwórczego w tym postępowaniu. Wskazywane przez skarżącą nowe okoliczności polegające na zaprzestaniu uiszczenia opłat za lokal przez A. H., nie miały charakteru faktów prawotwórczych, a zatem zasadnym było uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Z uwagi na powyższe za niezasadny uznać należało sformułowany przez pełnomocnika skarżącej zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 16 k.p.a. Nie zasługiwały na uwzględnienie także zarzuty wskazujące na naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego w sprawie.
Nie można zgodzić się z twierdzeniami skargi, że organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący okoliczności sprawy i przedmiotu postępowania. Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia kwestie zostały prawidłowo wyjaśnione w kontrolowanym postępowaniu. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej analizy sprawy, której rezultatem było trafne uznanie, iż w sprawie zachodzi tzw. res iudicata, a zatem decyzję organu I instancji należało uchylić i umorzyć postępowanie.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
ds