Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 23 lipca 2026 r., sygn. akt III SA/Łd 290/26

Uzasadnienie

Postanowieniem z 27 lutego 2026 r., znak: 1001-IEE.7192.203.2025.15.AG Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi po rozpoznaniu zażalenia A. Oddział Regionalny w W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z 8 września 2025 r., znak: 1026-SEE.7113.384.2024.16 o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 59 § 1 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm.), dalej u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

20 stycznia 2010 r. [...] A. Oddział Regionalny w W. (aktualnie A. Oddział Regionalny w W.; dalej: A., A.) wystawiła wobec B.K. tytuł wykonawczy o nr [...] obejmujący nieuiszczoną opłatę za używanie kwatery i opłaty pośrednie.

Zawiadomieniem z 22 maja 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu zajął wynagrodzenie za pracę B.K. w P.P.H.U. Ax. Sp. j. G.M., M.K.. W dniu 8 czerwca 2015 r. organ egzekucyjny spisał protokół o stanie majątkowym zobowiązanego.

10 stycznia 2022 r. B.K. zgłosił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, tj. zarzut nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego i braku doręczenia upomnienia.

Postanowieniem z 9 lutego 2022 r. wierzyciel oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich wniesienia. Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie Prezes A. postanowieniem z 5 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu zawiadomieniami z 12 kwietnia 2022 r. zajął wierzytelności B.K. z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Bx.w A. (w okresie od maja do listopada 2022 r. bank przekazał organowi egzekucyjnemu wpłaty w łącznej wysokości 6 768,49 zł), z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Cx. S.A. (w odpowiedzi bank poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z powodu braku środków) oraz wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym za 2021 rok (zajęcie okazało się skuteczne, na konto organu egzekucyjnego 14 kwietnia 2022 r. przekazana została kwota 4 431 zł).

W piśmie z 13 kwietnia 2022 r. B.K. wystąpił o odstąpienie od czynności egzekucyjnych i umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując, że nie posiadał tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. A. nr 40. Uprawnionym do korzystania z tego lokalu był jego ojciec, który był żołnierzem zawodowym. Podał, że w okresie od 23 grudnia 2008 r. do 31 maja 2019 r. mieszkał w A. przy ul. B. 12A, na dowód czego załączył zaświadczenie TBS w Z. z 12 stycznia 2022 r. Powołując art. 37 ust. 2 i 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej podniósł, że prowadzenie względem niego egzekucji administracyjnej jest niedopuszczalne z uwagi na nieistnienie obowiązku, a ponadto może zachodzić błąd co do osoby zobowiązanego.

W piśmie z 22 kwietnia 2022 r. skarżący uzupełnił stanowisko przedstawione w piśmie z 13 kwietnia 2022 r. przedkładając oświadczenie A. i S. M. z 19 kwietnia 2022 r. oraz wyrok Sądu Rejonowego w P. z 10 października 2006 r., sygn. akt [...]. Wyjaśnił, że w sprawie opłat za korzystanie z lokalu przy ul. A. nr 40 w P. toczyło się postępowanie cywilne, które zakończyło się wydaniem wyroku z 10 października 2006 r., sygn. akt [...], zaś powództwo A. zostało prawomocnie oddalone przed Sądem Rejonowym w S. w sprawie o sygn. akt [...] oraz przed Sądem Okręgowym w P. (sygn. akt [...]), z powodu nieprzedstawienia przez wierzyciela dowodów na poparcie dochodzonego roszczenia.

Postanowieniem z 10 maja 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na egzekucję administracyjną prowadzoną na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z uwagi na ich wniesienie z uchybieniem ustawowego terminu.

Pismami z 11 maja 2022 r., 14 września 2022 r. i 19 września 2022 r. organ egzekucyjny zwrócił się do A. Oddział Regionalny w W. o zajęcie stanowiska w zakresie wniosku pełnomocnika zobowiązanego z 13 kwietnia 2022 r., uzupełnionego pismem z 22 kwietnia 2022 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego i odstąpienie od czynności egzekucyjnych.

W odpowiedzi wierzyciel pismem z 20 maja 2022 r. poinformował, że należność objęta tytułem wykonawczym pozostaje nadal wymagalna, czego potwierdzeniem jest ostateczne postanowienie Prezesa A. z 5 kwietnia 2022 r., którym utrzymał w mocy postanowienie z 9 lutego 2022 r. W piśmie z 21 września 2022 r. wierzyciel wyjaśnił kwestie związane z przedawnieniem opłat za używanie lokalu, wskazując, że regulacja prawna dotycząca przedawnienia roszczeń A. o charakterze administracyjnoprawnym wprowadzona została ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o A.. Z przepisów przejściowych tej ustawy wynika, że nie ma podstaw do zastosowania instytucji przedawnienia do należności powstałych przed 10 lipca 2015 r., w związku z tym w nie ma żadnych podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie instytucji przedawnienia, ponieważ roszczenie powstało przed 10 lipca 2015 r.

Postanowieniem z 15 listopada 2022 r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 2 marca 2023 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów. W odpowiedzi wierzyciel wskazał, że egzekwowane należności dotyczą okresu od 1 marca 2006 r. do 16 listopada 2009 r., zaś zapadłe orzeczenia sądowe o sygn. akt: [...] i [...] nie mają w analizowanej sprawie znaczenia, ponieważ dotyczą okresu od 1 grudnia 2009 r. do 31 października 2011 r. Stwierdził również, że nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego (pismo z 6 kwietnia 2023 r.). Ponadto wyjaśnił, że w decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z 11 marca 1987 r., to jest lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. A. 40 w P.e, tytuł prawny posiadał ojciec skarżącego - K.K., a zobowiązany został wymieniony w tej decyzji. W rezultacie uzyskał walor osoby mającej prawo zamieszkiwania w tym lokalu. Wierzyciel podkreślił, że to, czy osoba uprawniona do zajmowania przyznanego jej lokalu mieszkalnego realizuje to prawo, to znaczy faktycznie w tym lokalu zamieszkuje, czy też przebywa w innym miejscu, pozostaje bez wpływu dla jej obowiązków związanych z uiszczaniem opłat za używanie lokalu oraz opłat pośrednich. Stwierdził, że zarzut nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanej nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy (pismo z 14 czerwca 2023 r.).

Postanowieniem z 6 lutego 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...].

W piśmie z 19 kwietnia 2024 r. wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że 10 kwietnia 2024 r. należności objęte ww. tytułem wykonawczym zostały uregulowane. Wierzyciel wniósł o odstąpienie od czynności egzekucyjnych oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z 12 listopada 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 6 lutego 2024 r.

Na powyższe postanowienie B.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Wyrokiem z 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 62/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 12 listopada 2024 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z 6 lutego 2024 r. wskazując, że [...] A. została utworzona na podstawie art. 8 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433). Na mocy art. 120 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. poz. 1322) została połączona z A. (utworzoną na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego). Połączenie nastąpiło 1 października 2015 r. i odtąd [...] A. działa pod nazwą A. (art. 121 ustawy z 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego).

Ustawa weszła w życie 1 października 2015 r. (art. 138), przewidując, że w przypadku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przed dniem wejścia w życie ustawy przez dyrektora oddziału regionalnego [...] A., o której mowa w art. 120 ust. 1 pkt 1, wierzycielem staje się właściwy dyrektor oddziału regionalnego A. (art. 134 ust. 1). Postępowania egzekucyjne wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, po dniu jej wejścia w życie prowadzone są przez dyrektorów oddziałów regionalnych A. (art. 135 ust. 1).

W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy został wystawiony przed 1 stycznia 2015 r. (tj. 20 stycznia 2010 r.) przez Oddział Regionalny [...] A. w W. i obejmował należności z tytułu "opłaty za używanie kwatery i opłaty pośrednie" za okres oznaczony jako "16.11.2009" na kwotę należności głównej 26.062,70 zł ze wskazaniem, że nalicza się odsetki ustawowe od dnia 31 października 2009 r. Słusznie zatem w ocenie sądu przyjął organ, że w sprawie zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 ze zm.).

Sąd podzielił przy tym pogląd skarżącego, że nie było podstaw do prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego. Wskazane przez skarżącego podstawy umorzenia ocenił jako zasadne, a pierwszoplanowe znaczenie ma zaistnienie błędu co do osoby zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.).

Sąd zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Nr [...] z 11 marca 1987 r. o przydziale osobnej kwatery stałej na czas pełnienia służby przez por. K.K. Adresat decyzji był żołnierzem zawodowym (jednostka wojskowa [...]). Podstawą wydania tej decyzji były przepisy ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. Nr 19, poz. 121 ze zm.). Zgodnie z art. 8 tej ustawy, osobna kwatera stała jest przeznaczona na zakwaterowanie stałe żołnierza zawodowego i jego rodziny (ust. 1). Osobną kwaterą stałą jest samodzielny lokal mieszkalny (ust. 2). Prawo do kwatery stałej było prawem osobistym żołnierza zawodowego. Jak wynikało z art. 9 ustawy, prawo do osobnej kwatery stałej przysługuje żołnierzowi zawodowemu (ust. 1), z tym że przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej osobnej kwatery stałej przysługującej żołnierzowi uwzględnia się stan rodzinny żołnierza, jego stopień wojskowy i zajmowane stanowisko służbowe (ust. 2).

Członkami rodziny żołnierza, których uwzględniało się przy ustalaniu przysługującej powierzchni mieszkalnej, byli pozostający z żołnierzem we wspólnym gospodarstwie domowym (m.in.): 1) małżonek, 2) dzieci do czasu założenia odrębnej rodziny,

Zdaniem sądu już z tej części przepisów ustawy wynika, że osobną kwaterę stałą przydzielano żołnierzowi zawodowemu, a nie członkom jego rodziny – stan rodzinny żołnierza zawodowego miał wpływ tylko na (i po to członków rodziny wskazywano w decyzji), powierzchnię mieszkalną przysługujących żołnierzom zawodowym osobnych kwater stałych. Taka też była treść decyzji Nr [...] o przydziale osobnej kwatery stałej K.K. Wskazano w niej: "Łączna powierzchnia użytkowa osobnej kwatery stałej wynosi 59,84 m². W tym powierzchni mieszkalnej 42,25 m²", przy czym "przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej kwatery uwzględnia się następujących członków rodziny osoby uprawnionej do kwatery: Z.K. – żona, Ł.K. – syn, B.K. – syn".

WSA zaznaczył, że w żadnym z przepisów tej ustawy nie przewidziano odpowiedzialności osób zamieszkujących z żołnierzem za opłaty za kwaterę przydzieloną żołnierzowi zawodowemu. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy, należności z tytułu zajmowania kwatery nieuiszczone w terminie płatności podlegały wraz z odsetkami za zwłokę potrąceniu w pełnej wysokości z uposażenia, niezależnie od potrąceń z innych tytułów - jeżeli kwaterę zajmował żołnierz zawodowy.

W rozpoznanej sprawie jest jasne, że skarżącemu – niebędącemu żołnierzem zawodowym – nie wydano decyzji o przydziale kwatery, co zdaniem sądu wyklucza go z kręgu osób, wobec których mogła być prowadzona egzekucja administracyjna stosownie do upoważnienia wynikającego z ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych. Stan ten nie uległ zasadniczym zmianom po wejściu w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, która w stanie prawnym dotyczącym okresu wskazanego w tytule wykonawczym (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), przewidywała – tak jak poprzednio – że prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, będącym w dyspozycji [...] A., przysługuje żołnierzowi służby stałej do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (art. 21 ust. 1).

Wobec powyższego sąd stwierdził, że egzekucja administracyjna wobec skarżącego była dotknięta wadą błędu co do osoby zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), bo żaden przepis ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (według stanu prawnego z daty powstania należności), nie przewiduje możliwości ściągnięcia w tym trybie opłat za kwaterę przydzieloną żołnierzowi zawodowemu od członków jego rodziny. Wyjątkowy w tym kontekście art. 37 ust. 2 ustawy, dopuszcza to jednie w przypadku, gdy pełnoletni członek rodziny tam stale zamieszkiwał – ale tego wierzyciel nie wykazał. Przeciwnie, to skarżący wykazał, że w okresie objętym tytułem wykonawczym (jakkolwiek rozumieć podane tam daty: 16 listopada 2009 r., czy początkową datę naliczania odsetek 30 października 2009 r.) nie mieszkał w kwaterze przydzielonej ojcu. W aktach znajduje się zaświadczenie Towarzystwa Budownictwa Społecznego w Zgierzu, z którego wynika, że "zgodnie z treścią Aktu notarialnego – umowy najmu lokalu mieszkalnego Rep.

A. nr [...] z [...] 2008 r. sporządzonego przez notariusza T.Ś. był Pan zgłoszony do wspólnego zamieszkiwania z najemcą lokalu nr [...] w A. przy ul. B. 12A w okresie od 23 grudnia 2008 r. do 31 maja 2019 r." Ponadto w aktach sprawy znajduje się kopia oświadczenia teściów skarżącego – A. i S.M. (pismo z 19 kwietnia 2022 r), że zięć B.K. stale zamieszkiwał w ich domu w A. przy ul. C. 29 od kwietnia 2006 r. do momentu otrzymania swojego mieszkania w TBS.

Reasumując powyższe rozważania sąd stwierdził, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej bezpodstawnie, nie przeprowadzając niezbędnej analizy dopuszczalności prowadzenia egzekucji wobec skarżącego, do czego organ egzekucyjny jest zobowiązany w sprawie z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego – zaaprobował sprzeczne z prawem stanowisko wierzyciela, że nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego i niepotwierdzające tej tezy jego wyjaśnienia, że skoro skarżący został wymieniony w decyzji o przydziale kwatery ojcu, to uzyskał walor osoby zobowiązanej i nie ma znaczenia, czy osoba uprawniona do zajmowania przyznanego jej lokalu mieszkalnego realizuje to prawo, tj. faktycznie w tym lokalu zamieszkuje, czy też przebywa w innym miejscu (pismo wierzyciela z 14 czerwca 2023 r.). Zdaniem sądu, skarżący nie był zobowiązanym, bo nie był adresatem decyzji o przydziale kwatery, nie był też odpowiedzialny solidarnie, bo w lokalu nie mieszkał przynajmniej od 23 grudnia 2008 r.

Odnosząc się natomiast do kwestii przedawnienia sąd wskazał, że z treści art. 42 ustawy wynika, że roszczenia A. o charakterze administracyjnoprawnym ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (ust. 1), a do przedawnienia roszczeń administracyjnoprawnych A. w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy księgi pierwszej tytułu VI ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (ust. 2). Sąd podkreślił, że fakt, iż do czasu wejścia w życie ustawy o Agencji Mienia Wojskowego nie było przepisów prawa administracyjnego, regulujących przedawnienie nie oznacza, że należności te się nie przedawniają. Przeciwnie, dotąd należało stosować ogólne przepisy o przedawnieniu należności stosownie do ich natury – czyli przepisy k.c. Zdaniem sądu ustawą z 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego uporządkowano jednie to, co wcześniej wynikało z natury stosunku prawnego między żołnierzem a Agencją.

I tak, zgodnie z przepisami k.c. – według stanu na dzień wymagalności roszczenia (co do którego jednak nie ma pewności, kiedy to nastąpiło, bo nie wynika to z akt sprawy – sąd przyjął datę z tytułu wykonawczego z [...] r.), z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu (art. 117 § 1 k.c.), zaś po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne (art. 117 § 2 k.c.). Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej (a tak było w niniejszej sprawie), termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata (art. 118 k.c.). Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 120 § 1 k.c.). W związku z powyższym, zdaniem sądu roszczenie A., jako roszczenie o świadczenie okresowe, przedawniło się po upływie 3 lat od wymagalności należności.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu postanowieniem z 8 września 2025 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec B.K. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Dyrektora Oddziału Regionalnego A. w W. obejmującego należności z tytułu opłat za używanie kwatery i opłat pośrednich w kwocie należności głównej 26 062,70 zł.

Na powyższe postanowienie A. Oddział Regionalny w W. złożyła zażalenie zarzucając naruszenie:

1. - art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., poprzez błędne uznanie, że B.K. nie jest zobowiązany do uregulowania należności objętych ww. tytułem wykonawczym;
2. - art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez dowolne, sprzeczne z zasadami praworządności oraz zaufania stron postępowania do organów władzy publicznej ustaleniem, że B.K. nie zamieszkiwał w lokalu mieszkalnym wskazanym w decyzji, podczas gdy zdaniem wierzyciela, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że zamieszkiwał ww. lokalu, a oświadczenie teściów B.K. - A. i S.M., że zięć stale zamieszkiwał w ich domu w A. przy ul. C. 29 od kwietnia 2006 nie może stanowić dowodu na fakt jego niezamieszkiwania;
3. - art. 37 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego niezastosowanie. Wierzyciel wskazał, że B.K. zamieszkiwał w lokalu mieszkalnym wskazanym w decyzji (co wynika ze stanu faktycznego sprawy), co oznacza, że zobowiązany był do uiszczenia należności z tytułu opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich;
4. - błędne ustalenie stanu faktycznego odnośnie niezamieszkiwania B.K. w lokalu mieszkalnym wskazanym w decyzji. Zgodnie z zaświadczeniem TBS w Z. B.K. uzyskał prawo do zamieszkiwania w innym lokalu mieszkalnym dopiero od 23 grudnia 2008 r., w konsekwencji do końca roku 2009 zamieszkiwał w lokalu nr [...] położonym w P. przy ul. A. 40.

W oparciu o postawione zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci wniosku z 23 marca 2009 r. o rozłożenie na raty należności z tytułu opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, oświadczenia o stanie majątkowym i sytuacji bytowej na okoliczność, że B.K. zamieszkiwał ww. lokalu w latach 2006-2009.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z 27 lutego 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy wskazując, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy (tj. art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Wystąpienie którejkolwiek przesłanek przewidzianych w art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Biorąc pod uwagę regulacje prawne oraz zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie znalazł podstaw prawnych oraz faktycznych do uwzględnienia zażalenia. Odnosząc się do zarzutu w zakresie błędu co do osoby zobowiązanego oraz wygaśnięcia obowiązku z uwagi na upływ terminu przedawnienia podkreślił, że zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z 8 września 2025 r. zostało wydane na skutek ponownego rozpatrzenia pisma z 13 kwietnia 2022 r., uzupełnionego pismem z 22 kwietnia 2022 r., w którym pełnomocnik B.K. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wynikała z faktu, że wydane w tym przedmiocie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 12 listopada 2024 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z 6 lutego 2024 r. zostały uchylone przez WSA w Łodzi wyrokiem z 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 62/25 (prawomocnym od 14 czerwca 2025 r.).

Ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone ww. wyroku są wiążące dla organów administracji publicznej. Sąd stwierdził, że B.K. - niebędącemu żołnierzem zawodowym - nie wydano decyzji o przydziale kwatery, co wyklucza go z kręgu osób, wobec których mogła być prowadzona egzekucja administracyjna. B.K. nie mógł być zobowiązanym, ponieważ nie był adresatem decyzji o przydziale kwatery, nie był też odpowiedzialny solidarnie, ponieważ nie mieszkał w lokalu przynajmniej od 23 grudnia 2008 r. W oparciu o przedłożony materiał dowodowy (tj. zaświadczenie TBS z 12 stycznia 2022 r. oraz oświadczenie teściów B.K. z 19 kwietnia 2022 r.) sąd wskazał, że A. nie wykazała, aby B.K. zamieszkiwał w lokalu położonym w P. przy ul. A. 40 m. [...], w dacie wskazanej w tytule wykonawczym z 20 stycznia 2010 r.

Organ podkreślił, iż sąd stwierdził również, że nie jest prawdą, że należności A. powstałe przed 1 października 2015 r. nie ulegają przedawnieniu Należności te określono jako administracyjne i wprowadzono zasady ich przedawnienia dopiero ustawą z 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (obowiązującą od 1 października 2015 r.) porządkując jedynie to, co wcześniej wynikało z natury stosunku prawnego między żołnierzem a Agencją. W przypadku braku przepisów przejściowych, które regulowałyby kwestię przedawnienia należności powstałych przed wejściem w życie ustawy o Agencji Mienia Wojskowego, powinny mieć zastosowanie ogólne przepisy o przedawnieniu należności, czyli przepisy k.c. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej (a tak było w niniejszej sprawie), termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata (art. 118 k.c.).

Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 120 § 1 k.c.). Roszczenie A. (o ile nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia - art. 123 k.c.), jako roszczenie o świadczenie okresowe, przedawniło się zatem po upływie 3 lat od wymagalności należności.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej uznanie przez organ egzekucyjny zasadności zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego determinowało sposób rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy podzielił zatem stanowisko organu pierwszej instancji, że kwestia przedawnienia należności dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] ma znaczenie drugorzędne wobec błędu co do osoby zobowiązanego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik A. Oddział Regionalny w W. zaskarżając w całości postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 27 lutego 2026 r. zarzucił naruszenie:

1. 1. art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego;
2. 2. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez błędne ustalenie, że B.K. nie zamieszkiwał we wskazanym w decyzji lokalu mieszkalnym nr [...] przy Al. A. 40 w P., w okresie powstania zobowiązania do spłaty należności określonych w treści tytułu wykonawczego nr [...];

W oparciu o sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi błędnie uznał, że pan B.K. nie jest osobą zobowiązaną do spłaty należności z tytułu opłaty za używanie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym w P. przy Al. A. 40, określonych w tytule wykonawczym nr [...] wystawionym przez Dyrektora Oddziału Regionalnego A.. Zdaniem pełnomocnika zgromadzony materiał dowodowy, w tym wniosek o umorzenie należności z tytułu opłat pośrednich i opłat za używanie lokalu mieszkalnego z 23 marca 2009 r., jak również oświadczenie o stanie majątkowym złożone przez zobowiązanego 5 lutego 2011 r., wskazują, że B.K. zamieszkiwał ww. lokalu mieszkalnym. Tymczasem organ drugiej instancji pominął istotne fakty i bezkrytycznie przyjął argumentację strony przeciwnej, co doprowadziło do bezzasadnego umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W ocenie pełnomocnika zaskarżone postanowienie narusza także art. 37 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, który statuuje solidarną odpowiedzialność pełnoletnich osób stale zamieszkujących w lokalu mieszkalnym zobowiązanych do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego. Organ drugiej instancji błędnie uznał, że brak przymiotu żołnierza zawodowego u B.K. wyklucza go z egzekucji administracyjnej, podczas gdy, jako osoba pełnoletnia wymieniona w decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego jako członek rodziny uprawniony do zamieszkiwania, stał się z mocy prawa współzobowiązanym do uiszczania opłat w okresie swojego faktycznego przebywania ww. lokalu mieszkalnym.

Ponadto, zdaniem pełnomocnika dochodzone należności mają charakter administracyjnoprawny, a przepisy ustawy o Agencji Mienia Wojskowego z 2015 r. nie przewidywały podstaw do stosowania instytucji przedawnienia do należności powstałych przed 10 lipca 2015 r. Przyjęcie 3 - letniego terminu przedawnienia w niniejszej sprawie jest zatem bezpodstawne i narusza zasadę legalizmu. Organ drugiej instancji dokonał zbyt szerokiej i niekorzystnej dla interesu publicznego interpretacji wskazań sądu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy p.p.s.a., stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy. Na mocy art. 120 ustawy p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W dalszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c);

1. 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
2. 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.

Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.

W tak określonym zakresie kognicji sąd ocenił, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność wyeliminowania go z porządku prawnego, zatem skarga podlega oddaleniu.

Podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa rozpoznawana jest w warunkach związania organu i sądu prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 62/25, którym sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 12 listopada 2024 r. znak 1001-IEE.7192.119.2024.11.AG oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z 6 lutego 2024 r. znak 1026-SEE.7113.14363500.773.P.KK.2024 o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec B.K. w oparciu o tytuł wykonawczy z 20 stycznia 2010 r., nr [...].

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W orzecznictwie podkreśla się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, iż skutki prawomocnego wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji (postanowienia) wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek uchylającego decyzję wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 353/16).

Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat, (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 3 i 5 do art. 153). Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu tego przepisu oznacza zaś, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.

Uwzględniając konsekwencje wynikające z treści art. 153 p.p.s.a. należy podkreślić, że w sytuacji, gdy organ i sąd działają w warunkach związania oceną prawną wyrażoną w wyroku uprzednio wydanym w sprawie, kontrola zgodności z prawem ponownie podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia powinna być przede wszystkim ukierunkowana na to, czy organ administracji zrealizował adresowane do niego wytyczne co do dalszego postępowania w sprawie, o ile - rzecz jasna - nie ustał walor prawnego związania tymi wytycznymi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (stan prawny i faktyczny nie uległ bowiem zmianie).

Należy w tym miejscu zaakcentować, iż we wspomnianym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 62/25, jednoznacznie zostało przesądzone, iż:

1/ brak było podstaw do prowadzenia wobec B.K. postępowania egzekucyjnego. Zdaniem sądu, wskazane przez skarżącego (obecnie: uczestnika postępowania) podstawy umorzenia były zasadne, a pierwszoplanowe znaczenie miało zaistnienie błędu co do osoby zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Sąd podkreślił, że egzekucja administracyjna wobec skarżącego była dotknięta wadą błędu co do osoby zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), bo żaden przepis ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (według stanu prawnego z daty powstania należności), nie przewiduje możliwości ściągnięcia w tym trybie opłat za kwaterę przydzieloną żołnierzowi zawodowemu od członków jego rodziny. Wyjątkowy w tym kontekście art. 37 ust. 2 ustawy, dopuszcza to jednie w przypadku, gdy pełnoletni członek rodziny tam stale zamieszkiwał - ale tego wierzyciel nie wykazał. Przeciwnie, to skarżący wykazał, że w okresie objętym tytułem wykonawczym nie mieszkał w kwaterze przydzielonej ojcu.

W aktach znajduje się zaświadczenie Towarzystwa Budownictwa Społecznego w Z., z którego wynika, że "zgodnie z treścią Aktu notarialnego – umowy najmu lokalu mieszkalnego Rep. A. nr [...] z 19 grudnia 2008 r. sporządzonego przez notariusza T.Ś. był Pan zgłoszony do wspólnego zamieszkiwania z najemcą lokalu nr [...] w A. przy ul. B. 12A w okresie od dnia 23 grudnia 2008 r. do 31 maja 2019 r.". Ponadto w aktach sprawy znajduje się kopia oświadczenia teściów skarżącego – A. i S.M. (pismo z 19 kwietnia 2022 r.), że zięć B.K. stale zamieszkiwał w ich domu w A. przy ul. C. 29 od kwietnia 2006 r do momentu otrzymania swojego mieszkania w TBS.

Sąd wskazał wobec tego, że DIAS bezpodstawnie zaaprobował sprzeczne z prawem stanowisko wierzyciela, że nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanego i niepotwierdzające tej tezy wyjaśnienia, że skoro skarżący został wymieniony w decyzji o przydziale kwatery ojcu, to uzyskał walor osoby zobowiązanej i nie ma znaczenia, czy osoba uprawniona do zajmowania przyznanego jej lokalu mieszkalnego realizuje to prawo, to znaczy faktycznie w tym lokalu zamieszkuje, czy też przebywa w innym miejscu. Zdaniem sądu, B.K. nie był zobowiązanym, bo nie był adresatem decyzji o przydziale kwatery, nie był też odpowiedzialny solidarnie, bo w lokalu nie mieszkał przynajmniej od 23 grudnia 2008 r.;

2/ przy ocenie dopuszczalności egzekucji administracyjnej wobec B.K. organowi egzekucyjnemu nie wolno było stosować przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych z daty późniejszej, niż data powstania należności wskazanej w tytule wykonawczym. W zaskarżonym postanowieniu błędem było zatem powoływanie się na definicję zajmowania lokalu (art. 1a pkt 4), bowiem została ona wprowadzona do systemu prawnego na podstawie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143) z mocą od 1 lipca 2010 r. Sąd zwrócił uwagę, że praktyka powoływania się na prawo materialne późniejsze, niż data powstania należności narusza zasadę lex retro non agit (art. 2 Konstytucji RP);

3/ w tytule wykonawczym nie wskazano przepisu prawa, z którego wynikał obowiązek B.K. do uiszczenia należności, bo nie jest nim wskazany w tym tytule art. 37 ust. 1 w zw. z art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Co więcej w ocenie sądu, treść obowiązku została określona w taki sposób, że nie wiadomo o egzekucję za jaki okres chodzi, a mianowicie: rok/okres – 16.11.2009, odsetki nalicza się od dnia: 31.10.2009. W piśmie z 14 czerwca 2023 r. wierzyciel wyjaśnił, że egzekwowane na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] należności dotyczą okresu od 1 marca 2006 r. do 16 listopada 2009 r. Zdaniem sądu, takie "uzupełnianie" tytułu wykonawczego jest niedopuszczalne, bo to z tytułu ma wynikać, co podlega egzekucji i za jaki okres. Wady w tym zakresie nie podlegają naprawieniu później. Sąd podkreślił, iż samo to uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego;

4/ sąd nie zgodził się również ze stanowiskiem wierzyciela, iż należności A. powstałe przed 1 października 2015 r. się nie przedawniają. Sąd zaznaczył, że nie ma należności nieprzedawnialnych, a inne ujęcie tego problemu godzi w pewność i bezpieczeństwo obrotu, naruszając zasadę praworządności (art. 2 Konstytucji RP). Zdaniem sądu, ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego uporządkowano jednie to, co wcześniej wynikało z natury stosunku prawnego między żołnierzem a A.. I tak, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny – według stanu na dzień wymagalności roszczenia (co do którego jednak nie ma pewności, kiedy to nastąpiło, bo nie wynika to z akt sprawy – sąd przyjął datę z tytułu wykonawczego – 31 października 2009 r.), z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu (art. 117 § 1 k.c.), zaś po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia.

Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej (a tak było w niniejszej sprawie), termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata (art. 118 k.c.). Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 120 § 1 k.c.)

Sąd wskazał, że wobec powyższego (o ile nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia - art. 123 k.c.), roszczenie A., jako roszczenie o świadczenie okresowe, przedawniło się po upływie 3 lat od wymagalności należności.

W świetle powyższego, przedmiotem kontroli sądu obecnie rozpoznającego sprawę nie mogła już być zasadnicza oś zarzutów skarżącej A. opierająca się na twierdzeniu, iż organ błędnie przyjął w zaskarżonym postanowieniu z 27 lutego 2026 r., że w sprawie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego (B.K.) oraz że bezpodstawne i naruszające zasadę legalizmu jest w niniejszej sprawie przyjęcie 3 - letniego terminu przedawnienia. Kwestie te zostały już bowiem w sposób wiążący rozstrzygnięte w przywołanym wyroku z 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 62/25.

Obowiązkiem sądu była zatem jedynie ocena nowych zarzutów przedstawionych w skardze w niniejszej sprawie, które opierały się na naruszeniu art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w ponownie prowadzonym postępowaniu materiału dowodowego przez wadliwe ustalenie, że B.K. nie zamieszkiwał we wskazanym w decyzji lokalu mieszkalnym nr [...] przy Al. A. 40 w P., w okresie powstania zobowiązania do spłaty należności określonych w treści tytułu wykonawczego nr [...], co doprowadzić miało do naruszenia art. 37 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organy egzekucyjne w pełni zrealizowały zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 62/25 umarzając postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec B.K. na podstawie tytułu wykonawczego z 20 stycznia 2010 r., nr [...] z uwagi na zaistnienie błędu co do osoby zobowiązanego. W wyroku z 27 marca 2025 r. sąd jednoznacznie przesądził bowiem, że B.K. nie był zobowiązanym, bo nie był adresatem decyzji o przydziale kwatery, nie był też odpowiedzialny solidarnie, gdyż w lokalu nr [...] przy Al. A. 40 w P. nie mieszkał przynajmniej od 23 grudnia 2008 r. Sąd zaznaczył przy tym, że żaden przepis ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (według stanu prawnego z daty powstania należności), nie przewiduje możliwości ściągnięcia w tym trybie opłat za kwaterę przydzieloną żołnierzowi zawodowemu od członków jego rodziny.

Wyjątkowy w tym kontekście art. 37 ust. 2 ustawy, dopuszcza to jednie w przypadku, gdy pełnoletni członek rodziny tam stale zamieszkiwał. Sąd rozpoznający obecnie sprawę podtrzymuje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt III SA/Łd 62/25, że wierzyciel nie wykazał aby B.K. stale zamieszkiwał w kwaterze przyznanej jego ojcu w okresie objętym przedmiotowym tytułem wykonawczym. To B.K. przedstawił w toku postępowania dokumenty potwierdzające, że w rozpatrywanym okresie nie mieszkał w lokalu przydzielonym ojcu. W aktach znajduje się zaświadczenie Towarzystwa Budownictwa Społecznego w Z., z którego wynika, że "zgodnie z treścią Aktu notarialnego – umowy najmu lokalu mieszkalnego Rep. A. nr [...] z dnia [...] 2008 r. sporządzonego przez notariusza T.Ś. był Pan zgłoszony do wspólnego zamieszkiwania z najemcą lokalu nr [...] w A. przy ul. B. 12A w okresie od 23 grudnia 2008 r. do 31 maja 2019 r." Ponadto w aktach sprawy znajduje się kopia oświadczenia teściów skarżącego – A. i S.M. (pismo z 19 kwietnia 2022 r.), że zięć B.K. stale zamieszkiwał w ich domu w A. przy ul. C. 29 od kwietnia 2006 r. do momentu otrzymania swojego mieszkania w TBS.

Powyższej oceny nie zmienia załączone przez A. do zażalenia z 16 września 2025 r. oświadczenie o stanie majątkowym B.K. z 5 lutego 2011 r., ani wniosek członków rodziny K.K. o rozłożenie zadłużenia na raty. Fakt podania przez B.K. na drukach A.: "Oświadczenie o stanie majątkowym" i "Wniosek (...)" adresu: P., A. 40/[...] samo w sobie nie potwierdza, iż uczestnik postępowania stale zamieszkiwał pod tym adresem w okresie objętym tytułem wykonawczym, który według oświadczenia wierzyciela (bo nie wynika to wprost z tytułu wykonawczego) miał obejmować okres od 1 marca 2006 r. do 16 listopada 2009 r. W aktach administracyjnych znajduje się przy tym również protokół o stanie majątkowym B.K. spisany 28 kwietnia 2011 r. (k. 28 akt admin), w którym zostało wyraźnie zaznaczone, że B.K. "jest tylko zameldowany" pod adresem P., ul. A. 40/[...]. Tymczasem "adres zameldowania" nie jest tożsamy z "adresem zamieszkania".

Miejsca zamieszkania nie można utożsamiać z miejscem zameldowania, bowiem niewykonanie obowiązku meldunkowego nie może przesądzać o fakcie pobytu osoby w danym miejscu. Innymi słowy, niewykonanie prawem nakazanej przepisem ustawy rejestracji zamieszkiwania pod określonym adresem nie determinuje faktów w tym zakresie (por. wyrok NSA z 12 września 2024 r., sygn. akt III FSK 1390/22). Jak podkreślił sąd w uzasadnieniu wyroku z 27 marca 2025 r., zgodnie z definicją pojęcia "zamieszkiwanie" (art. 1a pkt 5 ustawy), jest nim przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego na podstawie tytułu prawnego lub prawa zamieszkiwania. Chodzi zatem o faktyczne "przebywanie i korzystanie". Trudno bowiem sobie wyobrazić, by słowo "przebywanie", czy "korzystanie" mogło mieć inną treść.

Nie można zatem gdzieś przebywać lub z czegoś korzystać nie czyniąc tego osobiście. W przypadku członka rodziny żołnierza, który nie jest adresatem decyzji o przydziale, lecz uprawnionym do zamieszkiwania w lokalu ze względu na więzy rodzinne z uprawnionym, istotne znaczenie ma zatem to, czy rzeczywiście on w tym lokalu przebywa, czy z niego korzysta, czy też nie. Wobec przedłożenia przez B.K. dokumentów potwierdzających, że w lokalu położonym w P., przy ul. A. 40/[...] nie mieszkał przynajmniej od 23 grudnia 2008 r. oraz braku przedstawienia przez A. dowodów zaprzeczających tym dokumentom, uznać należy, że stanowisko organów egzekucyjnych o istnieniu przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec B.K. w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] jest prawidłowe i zgodne z zaleceniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 62/25.

Sąd rozpoznający obecnie sprawę nie dopatrzył się zatem naruszenia przez organ w zaskarżonym postanowieniu art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Dokumenty załączone przez A. do zażalenia z 16 września 2025 r. zostały przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi ocenione w zaskarżonym postanowieniu i organ – podobnie jak sąd obecnie rozpoznający sprawę – uznał je za nieistotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy z uwagi na jednoznaczne stanowisko sądu i zalecenia zawarte w wyroku z 27 marca 2025 r. Podkreślić należy, że w zaleceniach omawianego wyroku sąd wyraźnie wskazał, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu należy raz jeszcze rozważyć wskazane przez skarżącego (obecnie uczestnika postępowania) podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, koncentrując się na okoliczności błędu co do osoby zobowiązanego oraz określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa, nie ignorując przy tym mającego wprawdzie znaczenie drugorzędne, ale podnoszonego przez skarżącego zarzutu nieistnienia/wygaśnięcia obowiązku z uwagi na upływ przedawnienia.

W rozważaniach tych organy miały obowiązek uwzględnić ocenę prawną i wskazania przedstawione w wyroku o sygn. akt III SA/Łd 62/25, którymi były związane, podobnie jak sąd obecnie rozpatrujący sprawę (art. 153 p.p.s.a.).

Jeżeli chodzi ponadto o kwestię przedawnienia należności objętych tytułem wykonawczym nr [...], które to zagadnienie sąd uznał w wyroku o sygn. akt III SA/Łd 62/25 za drugorzędne przy przyjęciu, że w postępowaniu egzekucyjnym zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, to podkreślić jednak należy, iż w obecnie prowadzonym postępowaniu sadowoadministracyjnym wierzyciel nie może już negować jednoznacznego stanowiska WSA wyrażonego we wskazanym wyżej prawomocnym orzeczeniu, iż roszczenie A., jako roszczenie o świadczenie okresowe, przedawniło się po upływie 3 lat od wymagalności należności (o ile nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia - art. 123 k.c.). Z pism organu egzekucyjnego, znajdujących się w aktach sprawy - m.in. z 18 stycznia 2022 r., wynika przy tym, iż na podstawie tytułu wykonawczego z 20 stycznia 2010 r., nr [...] w toku postępowania egzekucyjnego nie zastosowano skutecznie żadnego środka egzekucyjnego powodującego przerwanie biegu terminu przedawnienia, a wobec tego przy przyjęciu, że należności objęte tytułem wykonawczym nr [...] dotyczą okresu wskazanego przez wierzyciela w piśmie z 14 czerwca 2023 r., tj. od 1 marca 2006 r. do 16 listopada 2009 r., to należności te niewątpliwie uległy przedawnieniu, co również skutkować winno umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

Podkreślić należy również, że w wyroku z 27 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 62/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przesądził także, że treść obowiązku została określona w tytule wykonawczym nr [...] w taki sposób, że nie wiadomo o egzekucję, za jaki okres chodzi, a mianowicie: rok/okres – 16.11.2009, odsetki nalicza się od dnia: 31.10.2009. W piśmie z 14 czerwca 2023 r. wierzyciel wyjaśnił, że egzekwowane na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] należności dotyczą okresu od 1 marca 2006 r. do 16 listopada 2009 r., jednak zdaniem sądu, takie "uzupełnianie" tytułu wykonawczego jest niedopuszczalne, bo to z tytułu ma wynikać, co podlega egzekucji i za jaki okres. Wady w tym zakresie nie podlegają naprawieniu później. Sąd zaznaczył zatem w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt III SA/Łd 62/25, że samo to uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem sądu w rozpoznawanej sprawie organy w toku ponownie prowadzonego postępowania spełniły wymogi wynikające i z art. 153 p.p.s.a. i z art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Z tego też względu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

d.cz.