Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 29 lipca 2026 r., sygn. akt III SA/Łd 225/26

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 3 lutego 2026 r. nr 15/2026 Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2025 r. poz. 1691 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. F. z 12 stycznia 2026 r. od decyzji nr 44/2025 Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z 23 grudnia 2025 r. o odmowie przyznania prawa do uposażenia zasadniczego za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 8 lutego 2023 r., ustalonego w oparciu o zwaloryzowaną kwotę bazową w wysokości 1740,64 zł wraz z ustawowymi odsetkami, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie i postępowanie w tym zakresie umorzył oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

Jak wynika z akt sprawy, 17 listopada 2025 r. funkcjonariuszka w stanie spoczynku M. F., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, skierowała do Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty 1142 zł tytułem należnej waloryzacji kwoty bazowej za okres służby wnioskodawczyni od 1 stycznia do 8 lutego 2023 r. (tj.: uposażenie zasadnicze, dodatek za wysługę lat) z ustawowymi odsetkami od dnia 9 maja 2023 r. do dnia zapłaty oraz wyrównania pozostałych świadczeń pochodnych od kwoty bazowej wypłacanych w 2023 r. W wezwaniu pełnomocnik skarżącej stwierdził, że brak wpłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje konieczność skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Do wezwania załączone zostało pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej przed organami administracji publicznej, sądami powszechnymi i administracyjnymi i Sądem Najwyższym, IPN-em.

Decyzją nr 44/2025 z 23 grudnia 2025 r. Komendant Miejski Policji w Łodzi odmówił przyznania prawa do uposażenia zasadniczego za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 8 lutego 2023 r. ustalonego w oparciu o zwaloryzowaną kwotę bazową w wysokości 1740,64 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 100–101 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 636), § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm.) w zw. z art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2666) oraz art. 104 k.p.a.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. 1) art. 61 ust. 1 i ust. 3 k.p.a., art. 104 k.p.a. przez ich zastosowanie i wszczęcie postępowania administracyjnego, a następnie wydanie decyzji merytorycznej w sprawie, w sytuacji, kiedy strona nie wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego, a jedynie z wezwaniem do zapłaty przed skierowaniem sprawy na drogę postępowania sądowego oraz wobec faktu, iż odwołujący się nie ma już statusu funkcjonariusza Policji;
2. 2) art. 105 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość zważywszy, że odwołujący się nie posiada statusu funkcjonariusza;
3. 3) art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niewystąpienie do strony - jej pełnomocnika o sprecyzowaniu żądania zawartego w wezwaniu, o ile organ miał wątpliwości, co do jego interpretacji, ewentualnego uzupełnienia pełnomocnictwa, czym naruszono fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, tj. zasadę informowania strony oraz zasadę pogłębiania zaufania obywatela do państwa co mogło doprowadzić do poniesienia przez stronę szkody.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Podkreśliła, że organ nie miał podstaw do prowadzenia postępowania z uwagi na brak wniosku.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w części odmawiającej przyznania prawa do uposażenia zasadniczego za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 8 lutego 2023 r., ustalonego w oparciu o zwaloryzowaną kwotę bazową Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wskazał, że funkcjonariuszka M. F. została zwolniona ze służby w Policji z dniem 8 lutego 2023 r. Policjantka otrzymała uposażenie za miesiąc styczeń 2023 r. i za miesiąc luty 2023 r. oraz otrzymała świadczenia pieniężne przysługujące w związku ze zwolnieniem ze służby, naliczone zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w terminie jego wypłaty.

Organ wyjaśnił, że problematykę związaną z uprawnieniem funkcjonariusza policji do wypłaty podwyżek wprowadzonych w roku 2023 reguluje ustawa budżetowa na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz. U. 2023 r. poz. 256) oraz ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. 2022 r. poz. 2666). Powyższe przepisy wprowadzają nową kwotę bazowa w wysokości 1740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, która obowiązuje do obliczenia ich uposażeń w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie od 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. utrzymują w mocy kwotę bazową w wysokości 1614,69 zł ustaloną w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r, poz. 270).

W ocenie Komendanta brzmienie powołanych przepisów oraz czas wejścia w życie ustaw, nie pozostawia wątpliwości co do wysokości uposażenia za styczeń 2023 r. i luty 2023 r. Uposażenie strony wypłacone za miesiąc styczeń 2023 r. i za miesiąc luty 2023 r. zostało naliczone oraz wypłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także w terminie określonym i zgodnym z ustawą o Policji.

Zdaniem Komendanta należało odmówić stronie wyrównania oraz wypłaty świadczeń pieniężnych należnych w związku ze zwolnieniem ze służby, bowiem ich wysokość zależy od uposażenia należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku, które to uposażenie nie uległo waloryzacji ani wyrównaniu.

Organ wskazał, że dokonywanie wydatkowania środków publicznych wymaga istnienia podstawy prawnej w tej mierze. Ustawodawca nie przewidział jakiegokolwiek rozwiązania prawnego do wypłaty wyrównania dla funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby przed 1 marca 2023 r. Brak takiej regulacji uniemożliwia organowi dokonywanie naliczeń, a następnie wyrównywanie uposażeń i innych świadczeń pieniężnych.

Ponieważ decyzja organu I instancji pierwszej instancji rozstrzygała sprawę w części dotyczącej odmowy wypłaty odsetek, zatem wykraczała poza kompetencje ustawowe tego organu, organ odwoławczy w tej części uchylił zaskarżoną decyzję i postępowanie w tym zakresie umorzył jako bezprzedmiotowe.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wskazał, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony dotyczącym kwalifikacji prawnej roszczenia.

W ocenie organu zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 i ust. 3 k.p.a., art. 104 k.p.a. należy uznać za niezasadny. Sprawy dotyczące stosunku służbowego funkcjonariuszy Policji, w tym kwestie związane z uposażeniem i innymi należnościami pieniężnymi wynikającymi ze służby, mają charakter administracyjnoprawny. Potwierdza to, w ocenie organu, ugruntowane orzecznictwo sądowe., w tym uchwala Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 1991 r. sygn. akt I PZP 60/91, w której Sąd Najwyższy stwierdził, że droga sądowa dochodzenia roszczeń pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby w Policji jest niedopuszczalna.

Zgodnie z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, właściwą drogą do kwestionowania rozstrzygnięć dotyczących tych kwestii, wydanych przez właściwe organy Policji w postępowaniu administracyjnym, jest skarga do sądu administracyjnego, po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem organu, roszczenie strony wynika bezpośrednio ze sposobu ustalenia i wypłacenia należności finansowych, związanych ze stosunkiem służbowym w Policji. Kwestie te są regulowane przepisami prawa administracyjnego i to organy administracji publicznej są właściwe do orzekania. Decyzje ostateczne wydane w tym trybie podlegają kontroli sądów administracyjnych.

Za niezasadny organ uznał zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. przez nieumorzenie postępowania. Organ nie może bowiem umorzyć postępowania, jeżeli nadal istnieje przedmiot postępowania i wymaga rozstrzygnięcia. Innymi słowy, organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niewystąpienie do strony - jej pełnomocnika o sprecyzowaniu żądania zawartego w wezwaniu, organ uznał ten zarzut za bezzasadny. Wskazał, że organ wydał decyzję w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz na podstawie dokumentów zebranych w aktach niniejszego postępowania. Poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, czyli obowiązek informacyjny został dopełniony, a także nie stwierdził w wezwaniu do zapłaty braków formalnych. Ponadto decyzja została prawidłowo doręczona stronie, po czym pełnomocnik wniósł odwołanie od ww. decyzji, wobec czego doręczenie stronie decyzji nr 44/2023 z 23 grudnia 2023 r. nie wywołało dla niej żadnych negatywnych konsekwencji.

W skardze na tę decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. F. zarzuciła naruszenie:

1. 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i 3 oraz art. 104 k.p.a. przez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji z 23 grudnia 2025 r. o odmowie przyznania prawa do uposażenia za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 8 lutego 2023 r. ustaloną w oparciu o zwaloryzowaną kwotę bazową wraz z ustawowymi odsetkami, w sytuacji kiedy skarżąca nie występowała z wnioskiem do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia za 2023 r. i mimo to wydania decyzji merytorycznej w sprawie,
2. 2) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu I instancji oraz nieumorzenie postępowania w pierwszej instancji, w sytuacji braku podstaw podmiotowych do nawiązania przez organ ze skarżącą relacji materialnoprawnej dotyczącej wysokości uposażenia wobec faktu, iż nie była ona w dacie wydania rozstrzygnięcia w sprawie już od 2 lat funkcjonariuszem,
3. 3) art. 64 § 2 k.p.a. w. zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. przez ich niezastosowanie i niewystąpienie do strony o sprecyzowanie żądania zawartego w wezwaniu do zapłaty, o ile organ miał wątpliwości, co do jego treści, co doprowadziło do nieuprawnionego wszczęcia postępowania administracyjnego, wbrew woli strony i wydania decyzji merytorycznej przez organ,
4. 4) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego;

Gdyby sąd nie podzielił wskazanych powyżej zarzutów, z ostrożności procesowej dodatkowo zarzucono naruszenie art. 41 ust. 1-3 ustawy z 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 w zw. z art. 2 i art. 32 oraz art. 60 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez ich wadliwą interpretację i zastosowanie polegające na przyjęciu, że zgodne z zasadą zaufania obywatela do państwa, zasadą równości obywateli wobec prawa, zakazu dyskryminacji, legalizmu i równego dostępu do służby publicznej jest zróżnicowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy odchodzących ze służby do końca lutego 2023 r. wobec funkcjonariuszy tych samych formacji mundurowych pozostających w służbie po 1 marca 2023 r., mimo iż w okresie styczeń–luty 2023 r. znajdowali się oni w tożsamej sytuacji faktyczno–prawnej, skutkującą pozbawieniem tych pierwszych prawa do waloryzacji uposażenia za okres w którym pozostawali w służbie w 2023 r. w sytuacji wypłaty rekompensaty za ten sam okres funkcjonariuszom pozostającym w służbie po 1 marca 2023 r.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Rawie Mazowieckiej nr 44/25 w całości i zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Podkreślił, że zasadą jest, iż wszelkie roszczenia policjanta związane z jego uposażeniem rozstrzygane są na drodze postępowania administracyjnego, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów powszechnych. W takiej sytuacji droga sądowa jest niedopuszczalna. Wskazał także szereg postanowień Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, w których Sąd stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej. Dlatego traktując wezwanie do zapłaty jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, organ nie miał żadnych wątpliwości co do zasadności takiej jego kwalifikacji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 41 ust. 1-3 ustawy z 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 w zw. z art. 2 i art. 32 oraz art. 60 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, pełnomocnik organu podkreślił, że organ administracji nie jest władny do oceny konstytucyjności przepisu powszechnie obowiązującego. Komendant Wojewódzki Policji nie ma możliwości przyznania podwyżki w inny sposób, niż wynika to z przepisów prawa i podwyższenia uposażenia policjantom, których ustawodawca nie przewidział w ustawie budżetowej i "okołobudżetowej" na rok 2023.

Zarządzeniem z 17 lipca 2026 r. sąd zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi o udzielenie informacji, czy przed sądem powszechnym toczy się sprawa z powództwa skarżącej M. F. o zapłatę wyrównania uposażenia zasadniczego za okres od 1 stycznia do 8 lutego 2023 r., a jeżeli tak, wezwać Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi do złożenia rozstrzygnięcia kończącego postępowanie wraz ze stwierdzoną prawomocnością tego orzeczenia, w terminie do 28 lipca 2026 r.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z 22 lipca 2026 r. pełnomocnik Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi poinformował, że w Sądzie Rejonowym w S. toczy się postępowanie cywilne z powództwa M. F. przeciwko Skarbowi Państwa – Komendantowi Powiatowemu Policji w Rawie Mazowieckiej o wyrównanie uposażenia za okres od 1 stycznia do 8 lutego 2023 r. (sygn. akt [...]). Sprawa nie jest zakończona.

Na rozprawie, która odbyła się 29 lipca 2026 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że w powyższej sprawie został wydany nakaz zapłaty przez Sąd Rejonowy w S..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 3 lutego 2026 r. uchylająca decyzję organu I instancji z 23 grudnia 2025 r. w części dotyczącej odmowy wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie i postępowanie w tym zakresie umarzająca oraz utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie dotyczącym odmowy przyznania prawa do uposażenia zasadniczego za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 8 lutego 2023 r. ustalonego w oparciu o zwaloryzowaną kwotę bazową w wysokości 1740,64 zł.

Utrzymana częściowo w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi decyzja organu I instancji została wydana na skutek potraktowania przedsądowego wezwania do zapłaty jako wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie waloryzacji wynagrodzenia byłej funkcjonariuszki Policji za miesiące styczeń–luty 2023 r.

W ocenie sądu, w świetle poczynionych ustaleń i podniesionych w odwołaniu i skardze zarzutów, w pierwszej kolejności rozważenia wymagała dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie wszczęcia postępowania - wydania decyzji przez organ, co stanowi istotę rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Przepis art. 61 § 1 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Z kolei w myśl art. 61 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć.

Z powyższego wynika, że Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania – na żądanie strony, czyli z inicjatywy podmiotu, o którym mowa w art. 28 k.p.a., albo z urzędu, a więc z inicjatywy organu. W przedmiotowej sprawie przepisy szczególne, w tym ustawa z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 636 ze zm.), nie regulują tej kwestii odmiennie.

Nie ulega wątpliwości, że niniejsze postępowanie mogło być wszczęte jedynie na wniosek strony, bowiem w sprawie chodziło o realizację uprawnień skarżącej, a nie obowiązków publicznoprawnych. Zatem tylko skarżąca była dysponentem swoich uprawnień i od jej woli zależało, czy je realizuje, czy też nie (co dotyczy też wyboru drogi administracyjnej albo sądowej). Organ administracji jest związany żądaniem strony, które wyznacza rodzaj i granice postępowania administracyjnego. Nie jest natomiast uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. W orzecznictwie akcentuje się, że niedopuszczalne jest mieszanie form wszczęcia postępowania i mających do nich zastosowanie regulacji procesowych, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak jak postępowania wszczętego z urzędu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2023 r. sygn. I OSK 3279/19 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawach, w których przepis prawa wymaga wniosku strony, niedopuszczalne jest działanie przez organ z urzędu. W art. 61 § 2 k.p.a. przewidziano wprawdzie wyjątek od tej zasady, który jednak w niniejszej sprawie nie zachodził. Wynika to z przedłożonych sądowi akt administracyjnych i treści decyzji organów obu instancji. W przypadku zastosowania art. 61 § 2 k.p.a. konieczna jest zgoda strony, która musi być uzyskana w toku postępowania przed wydaniem decyzji. Zgoda taka powinna mieć formę odpowiadającą treści podania w rozumieniu art. 61 § 3 k.p.a. i być wyrażona stanowczo, czyli jednoznacznie i bezwarunkowo. Nieuzyskanie takiej zgody sprawia, że organ jest obwiązany umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie organ nie wystąpił do skarżącej o udzielenie zgody na wszczęcie postępowania ani nie wezwał pełnomocnika skarżącej do sprecyzowania intencji złożonego przez nią pisma i potraktował je jako wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy zarówno przedsądowe wezwanie do zapłaty, jak również odwołanie wprost wskazywały, że skarżąca sprzeciwiła się takiej formie załatwienia sprawy. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wnosiła w niniejszej sprawie o wszczęcie postępowania administracyjnego, lecz realizowała tzw. przedsądowe wezwanie do zapłaty, jako czynność poprzedzającą wniesienie powództwa o zapłatę do sądu powszechnego i następnie taki pozew złożyła. Jak wynika z wyjaśnień organu sprawa toczy się przed sądem powszechnym, a pełnomocnik skarżącej na rozprawie wyjaśnił, że w sprawie został wydany nakaz zapłaty przez Sąd Rejonowy w S..

Niedopuszczalne zatem było wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie przez organy decyzji merytorycznej, bowiem skarżąca nie tylko tego się nie domagała, ale na każdym etapie postępowania zaprzeczała, by jej intencją było wszczęcie postępowania administracyjnego. Mimo jednoznacznej treści przedsądowego wezwania do zapłaty, w którym profesjonalny pełnomocnik wprost stwierdził, że brak żądanej od organu wpłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje konieczność skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, a także mimo jednoznacznej treści odwołania, w którym pełnomocnik wprost stwierdził, że nie stanowi ono wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, organ I instancji z naruszeniem art. 61 § 1 k.p.a. wszczął postępowanie administracyjne, następnie wydał merytoryczną decyzję, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy zamiast na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. ją uchylić i umorzyć postępowanie.

Takie działanie organów stanowi jednoznaczne naruszenie przepisów postępowania uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie informował pełnomocnika o wszczęciu postępowania administracyjnego lecz od razu wydał decyzję w sprawie.

Sąd nie stwierdził nieważności wydanych w sprawie decyzji, gdyż spory dotyczące kwestii przeliczenia i wypłacenia wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r. byłym funkcjonariuszom Policji, którzy przeszli na emeryturę przed końcem lutego 2023 r., rozpatrywane są zarówno przez niektóre sądy powszechne, które uznają swoją właściwość w tych sprawach, jak i organy Policji, a następnie sądy administracyjne. Brak w tym zakresie jednolitości w orzecznictwie sądów administracyjnych i sądów powszechnych. Przykłady orzeczeń Sądu Okręgowego w Warszawie, który uznał dopuszczalność drogi sądowej przed sądem powszechnym z uwagi na to, że podmioty sporu nie są już związane stosunkiem administracyjnoprawnym, gdyż sprawa dotyczy nie funkcjonariusza Policji, ale byłego funkcjonariusza Policji, wskazane zostały w skardze. Konsekwencją przyjęcia stanowiska, że po zwolnieniu ze służby brak jest drogi administracyjnej dochodzenia roszczenia o waloryzację uposażenia jest, w przypadku wydania decyzji przez organy Policji, konieczność wyeliminowania ich przez sąd administracyjny z obrotu prawnego.

Droga administracyjna w takich sprawach jest jednak możliwa w przypadku, o którym mówi art. 66 § 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ nie może zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy. Ponadto art. 58 § 4 p.p.s.a. stanowi, że sąd (administracyjny) nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Taka sytuacja zaistniała w kilku sprawach rozpoznawanych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, który rozpoznawał merytorycznie skargi na decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi wydane w przedmiocie odmowy przyznania podwyżki uposażenia za styczeń i luty 2023 r. po wcześniejszym wydaniu przez sąd powszechny prawomocnego postanowienia, w którym stwierdził on swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy i przekazał ją według właściwości Komendantowi Wojewódzkiemu Policji (np. sprawa o sygn. III SA/Łd 166/25, III SA/Łd 167/25, III SA/Łd 164/25,). Istnienie takich rozbieżności w orzecznictwie sądów wyklucza, w ocenie sądu, stwierdzenie nieważności zaskarżonych do niego decyzji.

Z powyższych względów poza oceną sądu znalazły się zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i merytorycznej treści wydanych decyzji.

W tym stanie rzeczy, podzielając zarzuty skargi sąd uznał, że zachodzą podstawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., do uchylenia decyzji I i II instancji, ponieważ organy obydwu instancji naruszyły art. 61 § 1 k.p.a., a organ odwoławczy nadto art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując merytoryczną decyzję organu I instancji w mocy (punkt 1 sentencji wyroku).

Równocześnie, z uwagi na stwierdzony charakter naruszenia prawa, sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne (punkt 2 sentencji wyroku). Istota umorzenia postępowania na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. nawiązuje do instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania.

Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W tym przypadku, bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego należy upatrywać w braku wniosku o jego wszczęcie, a na dodatek w rozpoznaniu sprawy z powództwa skarżącej przez sąd powszechny, który wydał nakaz zapłaty w sprawie.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę składa się wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł) oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł) (punkt 3 sentencji wyroku).

ds