Uzasadnienie
Pismem z 31 marca 2026 r. (wpływ do organu) J. O. (dalej: strona; skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na działania Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w S. (dalej: organ) w przedmiocie rozpatrzenia skargi złożonej w trybie postępowania skargowo-wnioskowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje
O właściwości miejscowej sądów administracyjnych stanowi art. 13 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej p.p.s.a.). W myśl tego przepisu do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Przepis ten określa zatem właściwość miejscową sądów, przyjmując, że do rozpoznania sprawy właściwy jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na obszarze którego ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wyjątki od tej zasady mogą być wprowadzone tylko w drodze rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wymagają tego względy celowości (art. 13 § 3 p.p.s.a.). Przy czym wyjątki te w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej rozporządzeniem z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652) utworzył szesnaście wojewódzkich sądów administracyjnych. Dla obszaru województwa opolskiego utworzył i ustalił siedzibę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.
Wyjaśnić również należy, że wojewódzkie sądy administracyjne zobowiązane są z urzędu przestrzegać swej właściwości miejscowej. Oznacza to, że przed oceną dopuszczalności skargi sądy te w pierwszej kolejności zobowiązane są ustalić, czy są właściwe miejscowo do rozpatrzenia danej sprawy, czyli czy na terenie województw objętych ich właściwością ma siedzibę organ, którego działalność jest przedmiotem zaskarżenia, a dopiero w następstwie tego ustalenia ją rozpoznać, bądź przekazać według właściwości innemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Stosownie bowiem do treści art. 59 § 1 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Następstwem uznania się przez sąd za niewłaściwy miejscowo do orzekania w sprawie jest więc postanowienie o przekazaniu sprawy sądowi właściwemu miejscowo do jej rozpoznania (m.in. postanowienia NSA: z 23 sierpnia 2024 r., I GZ 252/24, Legalis nr 3115997; z 23 maja 2024 r., III OZ 205/24, Legalis nr 3087854).
W niniejszej sprawie skarżący w swojej skardze kwestionuje działania Dyrektora Zakładu Karnego nr [...] w S. W konsekwencji Sądem właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.
W związku z powyższym, na mocy art. 59 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
- - ---------------------- 2