Uzasadnienie
Pismem z 5 marca 2026 r. B. K. i K. K. (dalej: strona skarżąca, skarżące) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w przedmiocie rozpatrzenia skargi złożonej w trybie postępowania skargowo-wnioskowego.
W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III z 23 kwietnia 2026 r., wezwano skarżące do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie swoich numerów PESEL. Do wykonania powyższego zakreślono stronie skarżącej termin 7 dni, liczony od dnia następnego po dniu doręczenia przedmiotowych wezwań, informując jednocześnie, że niezastosowanie się do wezwania we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie skargi.
Korespondencją z 4 maja 2026 r. powyższe wezwania zostały przesłane na adres strony skarżącej wskazany w skardze i uznane w trybie art. 73 p.p.s.a. za skutecznie doręczone 20 maja 2026 r. Zatem termin wyznaczony do uzupełnienia braku formalnego skargi upływał z dniem 27 2026 r. Jednakże braki formalne skargi nie zostały uzupełnione do dnia dzisiejszego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej p.p.s.a., pismo strony, jeżeli jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Niewskazanie numeru PESEL w niniejszym przypadku stanowi brak formalny skargi.
Zgodnie zaś z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Wezwania powyższe zostały przesłane na adres strony skarżącej znajdujący się w aktach sprawy i uznane za skutecznie doręczone 20 maja 2026 r. Zatem termin wyznaczony do uzupełnienia braków skargi upłynął z dniem 27 maja 2026 r.
Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż problematyka braku formalnego skargi w postaci braku numeru PESEL była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. uchwała NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22, treść uchwały dostępna w CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której podkreślono, że ustawowy wymóg dotyczący pierwszego pisma w sprawie, tj. wskazanie numeru PESEL, nie jest ani trudny do spełnienia, ani skomplikowany.
NSA stoi na stanowisku, że strona z łatwością może go spełnić, a posługiwanie się numerem PESEL jest powszechnie stosowane w wielu dziedzinach życia. Nie ma żadnych powodów, by w przypadku pisma wnoszonego do sądu przyjmować, że spełnienie wymogu wskazania numeru PESEL jest dla strony nadmiernym obciążeniem. Jeżeli strona nie skorzysta z możliwości uzupełnienia braku formalnego skargi, to z jej zaniechania nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu prawa strony do sądu. Nie ma tutaj także znaczenia fakt, że nr PESEL znajduje się w aktach administracyjnych. NSA we wskazanej powyżej uchwale odniósł się także do tej kwestii, wskazując że nie można oczekiwać od Sądu, że ten będzie podejmował czynności należące do strony postępowania. Poszukiwanie przez Sąd numeru PESEL strony w aktach administracyjnych nie jest jego obowiązkiem i nie ma normatywnej podstawy. Obowiązek jego podania spoczywa bowiem na stronie inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne.
Pomimo prawidłowego pouczenia o skutkach niewykonania wezwania strona skarżąca nie uzupełniła nr PESEL w wyznaczonym terminie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zobligowany był do odrzucenia skargi, o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.