Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie, w którym domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z opłat sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej P.p.s.a.) Jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych.
W rozpoznawanej sprawie zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W równolegle toczącej się sprawie o sygnaturze akt III SA/Gl 1859/12 Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 26 września 2013 r. uchylił postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy i zwrócił sprawę tutejszemu Sądowi.
Naczelny Sąd Administracyjny uzasadniając postanowienie wskazał, że kwestia dotycząca pozostawania S.P. w związku małżeńskim została dostatecznie wyjaśniona. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z całości dokumentacji zebranej w rozpoznawanej sprawie wpadkowej wynika przede wszystkim fakt, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie z małoletnim synem. Okoliczność tę można wywieźć już z wniosku o przyznanie prawa pomocy, a następnie z treści sprzeciwu. Pośrednio świadczy o tym również zaświadczenie wydane przez Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. o zameldowaniu na pobyt stały pod adresem skarżącej oprócz niej jedynie jej syna. Jako okoliczność tworzącą obraz sytuacji rodzinnej skarżącej należy uznać przedłożoną do akt umowę o ustalenie obowiązku alimentacyjnego między skarżącą a ojcem jej dziecka, zobowiązującą go do płacenia na rzecz syna kwoty 1.800 zł miesięcznie.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił także uwagę na oświadczenie strony z dnia [...] r., w którym precyzuje, że z ojcem dziecka nie pozostaje i nie pozostawała nigdy w związku małżeńskim i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Powyższe oświadczenie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za spójne i korespondujące z treścią innych już wcześniej nadesłanych materiałów dowodowych.
W związku z powyższym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Sąd postanowił uchylić swoje postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy i rozpoznać sprawę na nowo z uwzględnieniem stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gl 1859/12.
Przechodząc do ponownej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy zwrócić uwagę na przedstawioną przez stronę sytuację majątkową.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona wskazała, że nie prowadzi aktualnie żadnej działalności gospodarczej. Nie jest też nigdzie zatrudniona. Ponieważ jest w trakcie poszukiwania pracy utrzymuje się wyłącznie z alimentów płaconych przez ojca dziecka, które wynoszą 2.000,00 zł brutto. Tymczasem ponoszone przez nią wydatki zamykają się w łącznej kwocie ok. 1.800,00 zł. Obejmują one opłaty za mieszkanie (ok. 500,00 zł), wyżywienie (ok. 1.000,00 zł), ubranie (ok. 100,00 zł), przybory szkolne (ok. 100,00 zł), lekarstwa (ok. 50,00 zł) i kieszonkowe syna (ok. 50,00 zł).
Na wezwanie Sądu z 16 grudnia 2013 r. pełnomocnik strony skarżącej potwierdził, że od czasu złożenia poprzedniego oświadczenia skarżąca w dalszym ciągu nie jest nigdzie zatrudniona oraz nie powadzi działalności gospodarczej.
Dane te potwierdziła nadesłanymi przy piśmie z dnia [...] r. dokumentami źródłowymi, z których ustalono, że w latach 2011/2012 dochód skarżącej wykazany do opodatkowania wynosił 330,56 zł. Działalność gospodarczą zlikwidowała bowiem [...] r. Od tego czasu jej źródłem utrzymania są alimenty, których wysokość ustalona została na podstawie zawartej w dniu [...] r. umowy na poziomie 1.800,00 zł miesięcznie.
Z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe jedynie z małoletnim synem a jedynym dochodem rodziny są alimenty płacone przez ojca dziecka.
Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym nastąpi wtedy gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na podstawie analizy przedłożonych Sądowi I instancji informacji uznać należy, że miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosi 1800 zł. Jednocześnie wydatki związane z utrzymaniem dwuosobowej rodziny pochłaniają praktycznie cały ten dochód. W ocenie Sądu strona w wystarczającym stopniu uprawdopodobniła wysokość ponoszonych wydatków oraz są to wydatki nie przewyższające normalnego utrzymania dwuosobowej rodziny. Skoro sytuacja majątkowa skarżącej przedstawia się w ten sposób, że skarżącej nie pozostaje żadna nadwyżka dochodów nad kosztami utrzymania rodziny, to uiszczenie kosztów postępowania naraziłoby skarżącą na poważny uszczerbek finansowy.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie 195 § 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.