Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem 3 listopada 2025r. UNP: 2401-25-273948 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) utrzymał w mocy postanowienie DIAS z 29 września 2025r. znak: [...] o umorzeniu postępowania o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z 6 czerwca 2025r. poprzez opatrzenie go własnym podpisem.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z 21 maja 2025 r. znak [...] Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej: NŚUCS) wymierzył P. H. (dalej: Skarżący) karę pieniężną w kwocie 500 000 zł za urządzanie gier hazardowych bez koncesji w lokalu bez nazwy mieszczącym się w Z. przy ul. [...].
Od tej decyzji Skarżący złożył pismem z 6 czerwca 2024 r. odwołanie, ale go nie podpisał.
Pismem z 15 lipca 2025 r. znak: [...] (skutecznie doręczonym 21 lipca 2025r.) DIAS wezwał Skarżącego do usunięcia stwierdzonego braku formalnego oraz pouczył o skutkach ich nieusunięcia. W zakreślonym terminie, który mijał 28 lipca 2025r., Skarżący nie uzupełnił tego stwierdzonego braku formalnego. Wobec tego postanowieniem z 18 sierpnia 2025 r. znak: [...] pozostawił je bez rozpatrzenia.
Na to postanowienie Skarżący wniósł zażalenie podnosząc, że w dniu 23 lipca 2025r. za pośrednictwem operatora pocztowego nadał przesyłkę zawierającą pismo przewodnie wraz z podpisanym odwołaniem, a jedynie omyłkowo błędnie oznaczył na kopercie inny organ, wobec czego otrzymał jej zwrot.
Po za tym pismem z 27 sierpnia 2025 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z 6 czerwca 2025 r. poprzez opatrzenie go własnoręcznym podpisem. W jego treści podniósł, że uchybienie wyznaczonemu terminowi zostało popełnione nieświadomie i bez jego winy.
Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego DIAS postanowieniem z 29 września 2025 r. znak: [...] utrzymał w mocy wydane przez siebie postanowienie z 18 sierpnia 2025 r. znak: [...] o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania Skarżącego z 6 czerwca 2024 r.
Niezależnie postanowieniem z 29 sierpnia 2025r. znak: [...] DIAS umorzył postępowanie o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z 6 czerwca 2025r. poprzez opatrzenie go własnym podpisem. Na to postanowienie Skarżący złożył zażalenie zarzucając naruszenie art. 208 § 1 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie:
- - poprzez stwierdzenie, że zażalenie na postanowienie z 18 sierpnia 2025 r. i wniosek o przywrócenie terminu wzajemnie się wykluczają, podczas gdy są to zupełnie odrębne instytucje prawne zmierzające do ochrony strony w postępowaniu podatkowym;
- - ponieważ uchybienie wyznaczonemu terminowi zostało popełnione nieświadomie i bez winy albowiem 23 lipca 2025 r. Skarżący uzupełnił wskazane w piśmie z dnia 15 lipca 2025r. odwołanie z dnia 6 czerwca 2025 r. o wymagany podpis a następnie nadał je wraz z pismem przewodnim przesyłką poleconą na adres organu II instancji,
- - omyłka, która wystąpiła wyłącznie przy adresowaniu koperty w sytuacji gdy Skarżący dochował terminu, nie powinna stanowić podstawy do zamknięcia postępowania w sprawie;
- - organ I instancji niedostatecznie zważył na fakt iż dopiero w momencie otrzymania postanowienia z 18 sierpnia 2025 r. zauważył swoją omyłkę w oznaczeniu organu, dochowania przez Skarżącego terminu do uzupełnienia braków formalnych, na co wskazuje data nadania przesyłki;
Zarzucił także naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie wobec braku uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu z uwagi na bezprzedmiotowość, podczas gdy istnieją podstawy do przywrócenia terminu.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że przepisy prawa nie wykluczają możliwości skorzystania przez stronę z obu środków jednocześnie (zażalenia i złożenia wniosku o przywrócenie terminu), "w szczególności gdy treść zarówno zażalenia jak i wniosku o przywrócenie terminu wskazują brak mojego świadomego zawinienia w momencie nadania przesyłki poleconej z dokonaną czynnością uzupełnienia braków."
Po ponownej analizie sprawy DIAS utrzymał postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu przytoczył treść art. 208 § 1 O.p. i dokonał jego wykładni.
Wskazał, że w sprawie postępowanie zostało umorzone z uwagi na brak przedmiotu sprawy.
DIAS podtrzymał pogląd, że podjęte przez Skarżącego czynności procesowe wzajemnie się wykluczają. Wyłączenie możliwości jednoczesnego uwzględnienia powołanego środka zaskarżenia (zażalenia) i wniosku o przywrócenie terminu wynika nie tylko z konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Zażalenie oparł Skarżący na stwierdzeniu, że czynności (uzupełnienia odwołania o podpis) dokonał w terminie w dniu 23 lipca 2025 r. za pośrednictwem operatora pocztowego, tj. [...], kiedy to nadał przesyłkę zawierającą pismo przewodnie wraz z podpisanym odwołaniem. Składając z kolei wniosek o przywrócenie terminu przyznał, że doszło do uchybienia zakreślonemu terminowi, co w pełni nieświadomie i bez jego winy.
DIAS przywołał ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, według gdy strona złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu środka zaskarżenia z powodu uchybienia terminowi, początek biegu terminu do złożenia w takim przypadku wniosku o przywrócenie terminu wyznaczać będzie data doręczenia postanowienia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia (por. postanowienia: SN z 20 lutego 2020 r. sygn. akt I UZ 29/19, NSA z 10 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 341/08, NSA z 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GZ 10/18, WSA z 14 grudnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1583/18).
Wobec tego DIAS wywiódł, że wniosek o przywrócenie terminu w takiej sytuacji należy uznać za przedwczesny, a tym samym niedopuszczalny. Dopiero uprawomocnienie się postanowienia o nieuwzględnieniu środka odwoławczego stwarza (stworzyło) możliwość wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Tym samym podniesione w zażaleniu naruszenie przepisów art. 208 § 1 w związku z art. 219 oraz art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej DIAS ocenił jako bezpodstawne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zaskarżając postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie art. 208 §1 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem Skarżącego z dnia 27 sierpnia 2025r. o przywrócenie terminu do dokonania czynności uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia 6 czerwca 2025 r. podczas gdy:
organ I instancji bezpodstawnie stwierdził, iż zażalenie na postanowienie DIAS z dnia 18 sierpnia 2025 r. wydane w sprawie nr [...] i wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności uzupełnienia braków formalnych wzajemnie się wykluczają co powoduje bezprzedmiotowość wniosku o przywrócenie terminu przy jednoczesnym złożeniu w/w zażalenia podczas gdy są to zupełnie odrębne instytucje prawne zmierzające do ochrony prawnej strony w postępowaniu podatkowym, uchybienie wyznaczonemu terminowi zostało popełnione przez Skarżącego w pełni nieświadomie i bez jego winy, na co wskazują okoliczności niniejszej sprawy w szczególności fakt, iż dnia 23 lipca 2025r. uzupełnił wskazane w piśmie z dnia 15 lipca 2025r. odwołanie z dnia 6 czerwca 2025 r. o wymagany podpis a następnie nadał je wraz z pismem przewodnim przesyłką poleconą na adres organu II instancji, omyłka, która wystąpiła wyłącznie przy adresowaniu koperty w sytuacji gdy strona postępowania dochowała terminu (data nadania przesyłki) i uzupełniła wskazane braki formalne, nie powinna stanowić podstawy do zamknięcia postępowania w niniejszej sprawie, organ I instancji niedostatecznie zważył na fakt, iż dopiero w momencie otrzymania przesyłki od DIAS postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2025 r. Skarżący zauważył, że omyłkowo błędnie oznaczył na kopercie organ uprawniony do odbioru przesyłki mimo prawidłowego oznaczenia adresu organu właściwego do odbioru przesyłki oraz pomimo prawidłowo oznaczonego organu w treści odpowiedzi na wezwanie organu II instancji, organ I instancji niedostatecznie zbadał okoliczności sprawy polegające na tym, że Skarżący dochował terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z dnia 6 czerwca 2025 roku, na co wskazuje wprost data nadania przesyłki poleconej, jednakże na skutek omyłkowo błędnego wskazania organu uprawnionego do odbioru przesyłki nie została ona skutecznie doręczona.
Ponadto zaskarżonemu orzeczeniu zarzucam również naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie, a więc brak uwzględniania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania w/w czynności z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania i bezpodstawne stwierdzenie, że zażalenie na postanowienie DIAS 18 sierpnia 2025r. wydane w sprawie nr [...] i wniosek o przywrócenie terminu wzajemnie się wykluczają podczas gdy na skutek okoliczności wykazanych wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2025r. istnieją podstawy do przywrócenia terminu do dokonania w/w czynności i podjęcie postępowania, w szczególności zważając na fakt, iż Skarżący dochował terminu do uzupełnienia braków formalnych w/w odwołania jednak poprzez błędne oznaczenie organu na kopercie nie doszło do skutecznego dostarczenia przesyłki pomimo prawidłowej treści pisma i oznaczenia w nim organu oraz prawidłowych załączników.
W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z art. 3 § 2 pkt 12 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Wskutek takiej kontroli, działając na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi (pkt. 1), stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt.2), stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (pkt.3).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej jest postanowienie DIAS z 3 listopada 2025r. [...] utrzymujące w mocy postanowienie DIAS z 29 września 2025r. znak: [...] o umorzeniu postępowania o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z 6 czerwca 2025r. poprzez opatrzenie go własnym podpisem.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy Skarżący wobec złożenia zażalenia na postanowienie z 18 sierpnia 2025r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania z 6 czerwca 2024r. mógł skutecznie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z 6 czerwca 2025r. poprzez opatrzenie go własnym podpisem.
Według DIAS nie, ponieważ podjęte w ten sposób przez Skarżącego czynności procesowe wzajemnie się wykluczają. Skoro został przez niego złożone zażalenie na postanowienie o pozostawieniu odwołania z 6 czerwca 2024r. bez rozpatrzenia, to wniosek o przywrócenie terminu na uzupełnienie braku formalnego odwołania z 6 czerwca 2024r. jest przedwczesny, a tym samym niedopuszczalny. Odmienny podgląd w tej kwestii ma Skarżący podnosząc, podjęte przez niego czynności prawne to są odrębne instytucje prawne zmierzające do ochrony prawnej strony w postępowaniu podatkowym. Nie ma wobec tego miejsca bezprzedmiotowość jego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z 6 czerwca 2024r.
W tak ukształtowanym pod względem przedmiotowym sporze rację należy przyznać Skarżącemu.
Zgodnie z art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2026 poz.622; dalej: O.p.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Przepisy § 1-3 stosuje się do terminów procesowych (§ 4).
Z przytoczonego przepisu wynikają zatem następujące kumulatywne przesłanki przywrócenia terminu, a mianowicie:
- 1) uchybienie terminowi do dokonania czynności,
- 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,
- 3) dopełnienie czynności wraz z wnioskiem,
- 4) uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że w sprawie ma miejsce uchybienie przez Skarżącego terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z 6 czerwca 2024r. i miał on prawo do złożenia w terminie określonym w art. 162 § 2 O.p. stosownego wniosku o jego przywrócenie. Kwestia dotrzymania przez Skarżącego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionego przez niego odwołania z 6 czerwca 2024r. nie stała się bezprzedmiotowa wobec rozpatrzenia przez DIAS zażalenia Skarżącego na pozostawienie bez rozpatrzenia jego odwołania z 6 czerwca 2024. DIAS nie przedstawił podstaw prawnych na poparcie formułowanego przez siebie stanowiska, jakoby dopiero wydanie tego prawomocnego postanowienia w sprawie uzupełnienia braków formalnych odwołania z 6 czerwca 2024r. otwierało Skarżącemu możliwość skutecznego domagania się przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania z 6 czerwca 2024r.
Oznacza to zatem, że skoro w wyznaczonym w art. 162 § 2 O.p. 7 dniowym terminie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi Skarżący złożył stosowny wniosek, to powinien on być merytorycznie rozpoznany.
Ponownie rozpatrując sprawę organ podatkowy uwzględni zaprezentowaną wyżej ocenę prawną
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku uchylając zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Koszty te wynoszą 100 zł i stanowią zwrot wpisu od skargi.
- - ---------------------- 4/6