Uzasadnienie
W rozpatrywanej sprawie W. Ł. wniósł w dniu 12 maja 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Dyrektora Archiwum Państwowego polegającą na odmowie udostępnienia przechowywanej w zasobie Archiwum Państwowego dokumentacji Przedsiębiorstwa Remontowo Montażowego Przemysłu Okrętowego "A" w G..
Skarżącemu uniemożliwiono obejrzenie dokumentacji kat. B (spisów zdawczo- odbiorczych) oraz protokółów, przez co nie może odtworzyć na ich podstawie swoich list płac z lat 1975-1976. Jako, że brak jest kart zarobkowych skarżącego obejmujących w/w okres w Zakładzie Obsługi Urzędu Wojewódzkiego w G., możliwość taką daje udostępnienie akt znajdujących się w Archiwum Państwowym w G.. Zdaniem skarżącego listy płac za ten okres zostały do Archiwum przekazane, a co wynika z treści spisu zdawczo – odbiorczego (poz. 3/32). Otworzenie dokumentacji płacowej pozwoli skarżącemu uzyskać większą emeryturę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W obszernym uzasadnieniu organ przestawił stan faktyczny trwającej od 2004 r. sprawy. Wskazano, że istotnie dokumentacja Przedsiębiorstwa "B." ujęta na spisie zdawczo-odbiorczym pod numerem [...] została przyjęta do zasobu Archiwum Państwowego w G., nie zwiera ona jednak żadnych list płac, kartotek zarobkowych lub jakiejkolwiek innej dokumentacji osobowo-płacowej. Pod numerem tym znajduje się dokumentacja techniczna Osiedla Domków Jednorodzinnych [...] SZBDJ "O.". Ze względu na jej zawartość nie może ona służyć do odtworzenia kartotek płacowych.
Zarządzeniem z dnia 6 października 2008 r. Sąd wezwał skarżącego do złożenia pisma procesowego w 2 egz. zawierającego oświadczenie, czy przedmiotem zaskarżenia jest odmowa udostępnienia skarżącemu akt dokonana przez Dyrektora Archiwum Państwowego pismem z dnia 4 kwietnia 2008r. – jeśli tak to Sąd wezwał skarżącego do wskazania, czy po otrzymaniu tego pisma skarżący wnosił o usunięcie naruszenia prawa nim dokonanego, wzywając jednocześnie do złożenia odpis takiego pisma i wskazania, czy i w jakiej dacie Dyrektor Archiwum Państwowego udzielił na nie odpowiedzi. Wezwanie to skarżący odebrał w dniu 13 października 2008r. (k. 44 akt sprawy). W piśmie z dnia 20 października 2008 r. i 11 listopada 2008 r. skarżący wskazał jaki jest zakres jego oczekiwań w związku z toczącą się sprawą, a nadto stwierdził, że listy płac zostały wytworzone w latach 1975-1976 tym samym okres 30 lat od ich utworzenia już minął. W w/wym. pismach skarżący nie wskazał czy wnosił o usunięcie naruszenia prawa nim dokonanego przez organ pismem z dnia 4 kwietnia 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 w/w ustawy stanowi natomiast, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Odnosząc powyższe do przedmiotu skargi Sąd uznał, że sprawa, której przedmiotem jest czynność polegająca na odmowie udostępnienia przechowywanej w zasobie archiwum państwowego dokumentacji ma charakter czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 powołanej wyżej ustawy. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 673 z późn. zm.) reguluje co do zasady, kwestie udostępniania materiałów archiwalnych i stanowi, że materiały archiwalne są udostępniane po upływie 30 lat od ich wytworzenia, jeżeli nie narusza to prawnie chronionych interesów Państwa i obywateli. Art. 28 pkt 3 cytowanej ustawy stanowi, że do zakresu działania archiwów państwowych należy ewidencja, przechowywanie, opracowanie, zabezpieczenie i udostępnianie materiałów archiwalnych należących do ich zasobu archiwalnego; przy czym udostępnianie materiałów następuje w formie oryginałów do wglądu lub w formach, o których mowa w art. 28 pkt 5 ustawy tj. poprzez wydawanie uwierzytelnionych odpisów, wypisów, wyciągów i reprodukcji przechowywanych materiałów, a także zaświadczeń na podstawie tych materiałów.
W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia skarżący domagał się wglądu do oryginałów dokumentów znajdujących się w archiwum państwowym, zatem działanie organu polegać mogło w tym przypadku na udostępnieniu wglądu do akt bądź odmowie. udostępnienia skarżącemu materiałów archiwalnych, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Warunkiem dopuszczalności każdej skargi wniesionej do sądu administracyjnego jest zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie; przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a P.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 P.p.s.a.). Mając na uwadze treść skargi z dnia 12 maja 2008 r., jak również treść składanych w toku postępowania pism procesowych Sąd uznał, że odnosi się ona do stanowiska przedstawionego przez organ w piśmie z dnia 4 kwietnia 2008 r. Skarżący wezwany przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia, nie wykazał by wnosił o usunięcie naruszenia prawa dokonanego przez organ pismem z dnia 4 kwietnia 2008 r. Również z akt sprawy nie wynika, by skarżący z takim wezwaniem wystąpił.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało odrzucić.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu wpisu od skargi wydano na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) powołanej ustawy.