Uzasadnienie
W dniu 22 lutego 2023 r. w Kancelarii Ogólnej A. złożona została skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarga K. H. (dalej jako "skarżący") na decyzję Rektora A. z dnia 16 stycznia 2023 r. nr 3200.4130.9.2022 w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów (datownik na kopii skargi – k. 23 akt sądowych).
Z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynikało, że zaskarżona decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o 30 – dniowym terminie na wniesienie skargi do sądu administracyjnego została doręczona za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 31 akt administracyjnych - podpisane przez L. H.), w dniu 20 stycznia 2023 r. Powyższą okoliczność potwierdzała informacja wygenerowana z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. w zakresie skierowanej do skarżącego przesyłki poleconej o numerze [...] (k. 30 akt sądowych).
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę (zgodnie z punktem 1 sentencji postanowienia) jako wniesioną po upływie ustawowego, 30 – dniowego terminu wynikającego z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."). Jednocześnie (zgodnie z punktem 2 sentencji wydanego postanowienia), wobec odrzucenia skargi, Sąd orzekł o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu.
Odpis wydanego przez Sąd postanowienia wraz z uzasadnieniem został skarżącemu doręczony w dniu 21 kwietnia 2023 r. (z.p.o. – k. 53 akt sądowych).
W dniu 27 kwietnia 2023 r. skarżący złożył do Sądu pismo zatytułowane "zażalenie" wskazując, że powodem opóźnienia w złożeniu skargi był pobyt w szpitalnym, zamkniętym oddziale psychiatrycznym w dniach 2 lutego – 2 marca 2023 r. Do pisma dołączono kartę informacyjną [...] Szpitala [...] potwierdzającą pobyt skarżącego w szpitalu we wskazanym okresie.
W odrębnym pismach z dnia 1 maja 2023 r. zatytułowanych "doprecyzowanie pisma" skarżący wskazał, że skargę w dniu 22 lutego 2023 r. złożył w jego imieniu kolega. Skarżący w tym dniu nadal przebywał w szpitalu na oddziale psychiatrycznym i nie był w stanie osobiście złożyć skargi.
W piśmie z dnia 1 czerwca 2023 r. zatytułowanym "wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie III SA/Gd 158/23" skarżący wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu ponownie powołał się na swój pobyt w szpitalu na oddziale psychiatrycznym podkreślając, że z tego względu nie mógł osobiście złożyć skargi w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały sprecyzowane w art. 87 § 1 - § 4 p.p.s.a. W świetle tych regulacji pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Należy mieć na uwadze, że w świetle art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu składa się bezpośrednio w sądzie, w którym czynność miała być dokonana. Zgodnie z art. 87 § 3 p.p.s.a. jedynie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Co oczywiste, w sytuacji gdy o uchybieniu terminu do złożenia skargi strona dowiedziała się z postanowienia o jej odrzuceniu wniosek o przywrócenie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi po odrzuceniu skargi przez sąd składa się do sądu, a nie za pośrednictwem organu, ponieważ akta sprawy są już w sądzie.
W realiach sprawy pismo skarżącego z dnia 27 kwietnia 2023 r. (uzupełnione następnie opisanymi wyżej odrębnymi pismami) zostało przez Sąd zakwalifikowane jako wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wskazany siedmiodniowy termin należy w rozpatrywanym przypadku liczyć od momentu, w którym skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi, to jest od daty doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi.
W ocenie Sądu wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako merytorycznie uzasadniony zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności przedstawione we wniosku, związane z pobytem skarżącego w zamkniętym szpitalnym oddziale psychiatrycznym w okresie, w którym biegł ustawowy termin do wniesienia skargi, dostatecznie uprawdopodobniają, że do uchybienia terminu do dokonania powyższej czynności doszło bez winy skarżącego w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Wskazać nadto należy, że rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy mieć na uwadze prawo strony do rozpoznania sprawy przez sąd.
Zdaniem Sądu skarżący w sposób przekonywujący uwiarygodnił fakt, że przeszkoda w terminowym wniesieniu skargi była od niego niezależna. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Z uwagi na wydanie postanowienia w przedmiocie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi, które otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi zasadnym było, w oparciu o regulację art. 165 p.p.s.a., uchylenie postanowienia Sądu z dnia 14 kwietnia 2023 r. w zakresie orzekającym o zwrocie skarżącemu kwoty 200 złotych uiszczonej tytułem wpisu od skargi.