Uzasadnienie
M. P. (dalej jako: "skarżący") w dniu 23 maja 2026 r. skierował na adres poczty elektronicznej Urzędu Gminy P. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, obejmujący dane z kilku obszarów funkcjonowania Gminy, w szczególności w zakresie finansów i majątku, kadr i wynagrodzeń, inwestycji i środków zewnętrznych, komunikacji i cyfryzacji oraz relacji społecznych.
W dniu 30 czerwca 2026 r. pełnomocnik skarżącego nadał skargę na bezczynność Wójta Gminy P., datowaną na dzień 1 czerwca 2026 r., a doręczoną organowi w dniu 3 lipca 2026 r.
W dniu 6 lipca 2026 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia 23 maja 2026 r., przesyłając ją na adres poczty elektronicznej.
Pismem z dnia 24 lipca 2026 r. (ta sama data nadania), zatytułowanym: "Skarga na brak przekazania skargi w trybie art. 55 § 1 PPSA", skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi na bezczynność wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a.").
Skarżący wniósł o:
- - wymierzenie organowi grzywny w wysokości uznanej za właściwą przez sąd;
- - przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci skargi na bezczynność wraz z dowodem nadania skargi i datą doręczenia – na okoliczność uznania zasadności niniejszego wniosku i braku przekazania skargi na bezczynność otrzymanej przez organ;
- - przeprowadzenie dowodu z kwerendy spraw toczących się w tut. sądzie na okoliczność braku rejestracji sprawy skargi na bezczynność do dnia złożenia skargi;
- - zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Pismem z dnia 17 września 2026 r. (data nadania 18 września 2026 r.) organ złożył odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny wraz z przekazaniem skargi na bezczynność, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych.
Organ wniósł o oddalenie wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny, ewentualnie, w przypadku uznania przez sąd, że zastosowanie grzywny jest zasadne – wymierzenie jej w wysokości symbolicznej, nieprzekraczającej 50 zł, adekwatnej do okoliczności sprawy i stopnia naruszenia obowiązku procesowego.
W uzasadnieniu Wójt Gminy P. wskazał m.in., że skarga została doręczona organowi w dniu 3 lipca 2026 r., zaś termin do jej przekazania upłynął z dniem 20 lipca 2026 r., biorąc pod uwagę treść art. 83 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p."). Organ nie kwestionuje, że obowiązek przekazania skargi nie został wykonany w terminie. Dla oceny potrzeby zastosowania środka represyjnego istotne jest jednak, że skarga wywołała natychmiastową reakcję w sprawie głównej, tj. już w dniu 6 lipca 2026 r., trzy dni po jej wpływie i jeszcze przed upływem terminu do przekazania skargi, udzielono wnioskodawcy pełnej odpowiedzi. Skarżący uzyskał zatem żądaną informację, a stan bezczynności materialnej nie był kontynuowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny.
Stosownie do art. 54 § 1 i 2 zd. 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki od wskazanej zasady, ustalając inne terminy przekazywania skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej. Takim szczególnym przepisem jest art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy p.p.s.a., z tym, że przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi przez organ administracji.
Natomiast zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli o wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Mając na względzie powyższe wywody, sąd stwierdził, że ustalone w tej sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a., wobec czego wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest uzasadniony i podlega uwzględnieniu.
Organ nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie, czemu sam nie zaprzecza. Skoro skarga wpłynęła do organu w dniu 3 lipca 2026 r., to określony w art. 21 ust. 1 u.d.i.p. termin 15 dni na przekazanie przez organ sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę - upływał z dniem 18 lipca 2026 r., który to wypadał w sobotę, zatem przy zastosowaniu przepisów art. 83 § 1 i § 2 p.p.s.a., za ostatni dzień należało uznać poniedziałek, 20 lipca 2026 r. Tymczasem w niniejszej sprawie organ przekazał skargę na bezczynność, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, dopiero wraz z odpowiedzią na wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, tj. w dniu 18 września 2026 r. (data nadania).
Sąd nie uwzględnił argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na wniosek i uznał, że jakkolwiek opóźnienie w realizacji omawianego obowiązku nie posiadało cech celowego i umyślnego naruszenia przepisów, to nie zostało też w żaden sposób przez organ usprawiedliwione. Organ co prawda wskazał, że złożenie przez stronę skargi na bezczynność wywołało natychmiastową reakcję organu, który udzielił mu żądanej informacji publicznej, jednak okoliczność ta de facto może mieć wpływ na ocenę co do stwierdzenia tej właśnie bezczynności, zaś w niniejszym postępowaniu pozostaje bez znaczenia.
Określając wysokość grzywny w przedmiotowej sprawie (100 zł), sąd wziął pod uwagę, że finalnie skarga została przekazana tutejszemu sądowi, co wskazuje, że działanie organu nie było nacechowane lekceważącym podejściem do realizacji ustawowego obowiązku. Niemniej, organ przekazał skargę dopiero po otrzymaniu odpisu wniosku o wymierzenie mu grzywny, co miało miejsce prawie dwa miesiące po upływie ustawowego terminu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Tym samym sąd nie uwzględnił wniosku organu o wymierzenie mu grzywny w "symbolicznej" wysokości 50 zł, stwierdziwszy, że swoją dyscyplinującą, represyjną i prewencyjną funkcję w większym stopniu zrealizuje grzywna w wyższej kwocie, tj. 100 zł, która jednocześnie nie będzie stanowiła dla organu nadmiernej dolegliwości.
Dla porządku jedynie należy zauważyć, odnosząc się do żądania strony o przeprowadzenie "dowodów z dokumentów", że sąd przeanalizował załączniki dołączone do skargi, biorąc ich treść pod uwagę przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Co zaś tyczy się wniosku o przeprowadzenie dowodu z kwerendy spraw w tut. sądzie, na okoliczność braku rejestracji przedmiotowej skargi na bezczynność, sąd zauważa, że po pierwsze, przepisy dopuszczają przeprowadzenie dowodu uzupełniającego jedynie z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.), po drugie natomiast, kwestie związane z rejestracją poszczególnych spraw w sądzie są znane sądowi z urzędu. Przedmiotowa skarga na bezczynność została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Bk 144/26 w dniu 22 września 2026 r., tj. w dniu wpływu do sądu odpowiedzi organu na wniosek o wymierzenie grzywny wraz z przekazaniem skargi na bezczynność, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych.
Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 100 zł, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.
O zwrocie kosztów postępowania sąd postanowił, jak w punkcie 2 sentencji, w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 3 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 118). Do kosztów zaliczono wpis od skargi (100 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (480 zł).