Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2014 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] r. - w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie D. i M.W. złożyli urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W związku z powyższym pismem z dnia 10 lipca 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu W.J. wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie określonych dokumentów – w terminie 7 dni pod rygorem jego rozpoznania na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów.
Wezwanie powyższe skarżący otrzymali w dniu 30 lipca 2014 r.. Zakreślony siedmiodniowy termin do uzupełnienia wniosku upłynął zatem w dniu 6 sierpnia 2014 r.. W piśmie z dnia 3 sierpnia 2014 r. skarżący wnieśli o wyłączenie w niniejszej sprawie referendarza W.J., nie nadsyłając żadnych dokumentów wskazanych w wezwaniu. We wniosku podano, że od 2003 r. Pan W.J. uporczywie nęka skarżących dodatkowym wyjaśnieniom do wszystkich spraw złożonych w WSA we Wrocławiu jak z pisma z dnia 10 lipca 2014 r. Jest to ich zdaniem zmuszanie strony skarżącej do poniżania i żebractwa w dochodzeniu swoich praw materialnych w Sądzie.
W piśmie z dnia 2 września 2014 r. skarżący dodatkowo wskazali, że referendarz nie rozpoznał ich żadnego wniosku bez dodatkowych wyjaśnień i zadań, upokarza ich, "chroni układy mafii w.-t. w budownictwie", zmusza skarżących do sprzedaży swojej nieruchomości, wyrzeczenia się własnej pracy i własnej rodziny.
W dniu 5 września 2014 r. referendarz sądowy W.J. złożył do akt sprawy pisemne oświadczył, że nie zachodzą wobec niego żadne okoliczności, które uzasadniałyby jego wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Stosownie do przepisu art. 18 § 1 w związku z art. 24 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a.", referendarz sądowy jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Zgodnie zaś z art. 19 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza referendarza sądowego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W myśl art. 20 § 1 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a., wniosek o wyłączenie referendarza strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2). Na podstawie art. 22 § 1 24 § 1 p.p.s.a., o wyłączeniu referendarza rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 22 § 2).
W rozpatrywanej sprawy skarżący zgłaszając wniosek o wyłączenie referendarza sądowego W.J., zakwestionowali w istocie fakt wezwania ich do udokumentowania swojej sytuacji materialnej, mającej uzasadnić przyznanie im prawa pomocy. Ocenili czynności referendarza jako nękanie i zmuszanie do żebractwa w dochodzeniu swoich praw.
W ocenie Sądu wskazane powyżej okoliczności nie mogą stanowić przyczyny wyłączenia wskazanego przez skarżących referendarza. Skarżący nie uprawdopodobnili przyczyn jego wyłączenia, choć to na stronie wnioskującej o wyłączenie referendarza spoczywa taki obowiązek. Wnioskodawca powinien więc wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności referendarza. Do takich – w ocenie Sądu – nie można zaliczyć ani wykonywania czynności referendarskich, jak również fakt, że W.J. rozstrzygał wnioski skarżących o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach. W żaden zaś sposób skarżący nie podali, na czym miałaby polegać stronniczość czy dyskryminowanie skarżących. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięć wydawanych przez referendarza w innych sprawach nie jest przesłanką do wyłączenia go od orzekania w niniejszej sprawie.
Nadto należy zauważyć, że sam referendarz sądowy W.J. oświadczył, że nie zachodzą żadne z przesłanek opisanych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. i zdaniem sądu oświadczeniu temu nie można odmówić wiarygodności w świetle gołosłownej argumentacji przedstawionej przez skarżących.
Przyczynami wyłączenia referendarza z orzekania w konkretnej sprawie są okoliczności określone w art. 18 § 1 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a. oraz, jeżeli między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie żadna z tych okoliczności jednak nie wystąpiła.
Biorąc powyższe pod uwagę należało na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.