Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 23 lipca 2026 r., sygn. akt II SAB/Wr 371/26

Uzasadnienie

Pismem z dnia 13 maja 2026 r. L. G. (dalej: skarżąca, strona skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Wrocławia (dalej: Prezydent, organ) w przedmiocie sprzedaży lokalu mieszkalnego.

Jak wynika z uzasadnienia skargi skarżąca w listopadzie 2025 r. złożyła wniosek o wykup lokalu komunalnego. Pismem z dnia 13 stycznia 2026 r. organ odmówił sprzedaży lokalu powołując się na zapisy m.p.z.p. W rezultacie pismem z dnia 26 marca 2026 r. wniesiono o wydanie decyzji administracyjnej umożliwiającej skorzystanie z prawa do odwołania. Pismem z dnia 22 kwietnia 2026 r. organ odmówił wydania decyzji administracyjnej wskazując, że sprawa ma charakter cywilnoprawny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje

Skarga podlegała odrzuceniu.

Jak wynika z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;

1. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
2. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
3. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
4. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
5. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
6. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
7. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast według art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie sprzedaży lokalu mieszkalnego. Należy zatem wskazać, że sprzedaż miałaby dotyczyć lokalu, który stanowi własność Gminy W. Sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego poddana jest przy tym reżimowi prawnemu wynikającemu z przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2026 r. poz. 399 ze zm., dalej: u.g.n.). Analiza przepisów Działu II wskazanej ustawy, a w szczególności art. 27 zd. 1 u.g.n. pozwala na dostrzeżenie, że sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. W rezultacie konieczne jest zawarcie umowy w formie aktu notarialnego, który w żadnej mierze nie może być utożsamiany z władczym rozstrzygnięciem organu administracji publicznej.

W judykaturze prezentowane jest trafne stanowisko, zgodnie z którym w sprawach o wykup lokali mieszkalnych z publicznych zasobów nie występuje element władczy, administracyjny, ponieważ sprawy tego rodzaju mają charakter cywilnoprawny. Zdaniem NSA najemca lokalu nie może wymusić na publicznym właścicielu nieruchomości, aby ten zbył na jego rzecz lokal mieszkalny, ponieważ podmiot publicznoprawny ma swobodę w zakresie gospodarowania swym mieniem (postanowienie NSA z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 442/10; postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1644/12, postanowienie NSA z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 914/13, publ. CBOSA).

Skoro zatem sądy administracyjne nie orzekają w sprawach, w których zawierane są umowy cywilnoprawne, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega bezczynność w przedmiocie sprzedaży lokalu mieszkalnego stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego. Tym samym sprawa taka nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego Sąd obowiązany był orzec na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.