Uzasadnienie
M. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 września 2025 r.
W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że w dniu 29 września 2025 r. złożył do Prezydenta Miasta S. wniosek o podjęcie czynności nadzorczych wobec Straży Miejskiej w S.. W piśmie tym wskazał konkretne zarzuty odnoszące się do działań Straży Miejskiej i domagał się rzeczywistej reakcji organu nadzorczego. Pomimo upływu znacznego upływu czasu sprawa nie została załatwiona merytorycznie, w związku z czym wniósł ponaglenie, jednakże nie doprowadziło ono do ustania bezczynności. Skarżący podkreślił, że kwestionuje niewykonanie przez organ jego ustawowej funkcji nadzorczej w sprawie dotyczącej jego indywidualnej sytuacji prawnej i faktycznej. W jego ocenie, taki charakter należy przypisać zarówno pismu z dnia 29 września 2025 r. jak i obowiązkowi organu powstałemu po jego otrzymaniu.
Do skargi załączył m.in. pismo z dnia 29 września 2025 r. skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zatytułowane "Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenia postępowania oraz na czynności z zakresu zarządzania ruchem drogowym".
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzuceniu lub ewentualnie oddalenie.
Zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2026 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia brakujących załączników do skargi poprzez nadesłanie: kopii wniosku z dnia 29.09.2025 r., dowodu złożenia/doręczenia wniosku z dnia 29.09.2025 r., kopii ponaglenia oraz dowodu wniesienia ponaglenia. Jednocześnie wezwano skarżącego do złożenia oświadczenia, czy przedmiotem zarzucanej bezczynności jest załączone do skargi pismo z dnia 29 września 2025 r. zatytułowane "skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na czynność z zakresu zarządzania ruchem drogowym"– w terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że przedmiotem skargi jest bezczynność w rozpoznaniu tego pisma.
Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 2 września 2026 r., jednakże pozostało ono bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej "p.p.s.a."). kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8),
- - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
W świetle powołanych przepisów wniesienie skargi na bezczynność organu i przewlekłość postępowania dopuszczalne jest w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na wydane w sprawie decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, które zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Skargę na bezczynność lub przewlekłość można także wnieść na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, o ile dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Wskazać przy tym należy, iż sąd rozpoznaje skargę na bezczynność jedynie wówczas, gdy organ obowiązany był do wydania decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej. Ewentualne stwierdzenie bezczynności skutkuje bowiem zobowiązaniem organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta S. zarzucając nierozpoznanie złożonego przez niego wniosku z dnia 29 września 2025 r. o podjęcie czynności nadzorczych wobec Straży Miejskiej w S..
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący - pomimo wystosowanego do niego wezwania - nie nadesłał do Sądu przedmiotowego wniosku. Co prawda do skargi załączył pismo z dnia 29 września 2025 r., jednakże nie stanowiło ono wniosku adresowanego do Prezydenta Miasta S. o podjęcie czynności nadzorczych wobec Straży Miejskiej w S., lecz skargę wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność i przewlekłe prowadzenia postępowania oraz na czynności z zakresu zarządzania ruchem drogowym. Skarga ta została przez Sąd rozdzielona na dwie odrębne sprawy, które zakończyły się prawomocnym odrzuceniem skarg postanowieniami z dnia 23 stycznia 2026 r. sygn. akt II SAB/Sz 157/25 i z dnia 19 grudnia 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 812/25. Oznacza to, że skarżący nie wykazał, aby żądanie podjęcia czynności nadzorczych zostało skierowane do organu, którego bezczynność obecnie kwestionuje, a tym samym aby skarga na bezczynność była dopuszczalna
Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że samo wystąpienie do organu o podjęcie czynności nadzorczych wobec jednostki organizacyjnej gminy nie przesądza o istnieniu sprawy, w której organ pozostaje w bezczynności podlegającej kontroli sądu administracyjnego. Dopuszczalność skargi na bezczynności wymaga istnienia prawnego obowiązku podjęcia przez organ określonego aktu lub czynności należących do zakresu kognicji sądu. Nie każde zaniechanie organu, nawet jeżeli dotyczy wykonywania zadań publicznych może być przedmiotem takiej skargi. Jak już wyżej wskazano skarga na bezczynność powiązana jest z możliwością wniesienia skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej przewidziane w art. 3 § 2 pkt 1-4 i pkt 9 p.p.s.a.
W ocenie Sądu żądanie podjęcia czynności nadzorczych wobec straży miejskiej nie kreuje po stronie Prezydenta Miasta S. obowiązku wydania aktu lub podjęcia czynności podlegających kognicji sądu administracyjnego. Z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1763) nie wynika bowiem, aby skarżącemu przysługiwało prawo do żądania od organu gminy przeprowadzenia czynności nadzorczych, ani aby wystąpienie z takim żądaniem wszczynało postępowanie administracyjne kończące się wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu objętego właściwością sądu administracyjnego. W konsekwencji oznacza to, że skarga na bezczynność organu zarzucająca brak merytorycznego załatwienia takiego żądania jest niedopuszczalna.
Podkreślić należy, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być jedynie akt nadzoru nad działalnością organu jednostki samorządu terytorialnego, a nie zaniechanie przez organ podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Natomiast brak reakcji organu nadzoru na pisma zawierające żądanie podjęcia działań w trybie nadzoru nie jest bezczynnością organu uzasadniającą dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2026 r. sygn. akt II SAB/Po 281/26 i powołane tam orzecznictwo).
Podjęcie czynności nadzorczych wobec Straży Miejskiej, stosownie do jego charakteru, może być z kolei rozpatrywane w kategorii wystąpienia o charakterze skargowym lub wnioskowym, o którym mowa w przepisach działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a."). Postępowanie prowadzone w tym trybie służy sygnalizowaniu organom nieprawidłowości w ich działalności lub działalności podległych im jednostek, a także przedstawianiu postulatów dotyczących usprawnienia ich funkcjonowania. Nie służy natomiast rozstrzyganiu indywidualnych spraw administracyjnych w formach podlegających kontroli sądu administracyjnego. Tryb skargowo - wnioskowy (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 75/10).
Sprawa nie podlega zatem kognicji sądu administracyjnego również w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organów w zakresie określonym przepisami działu VIII k.p.a. (por. postanowienie NSA z 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 2019/10 czy postanowienie WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 75/10).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.