Uzasadnienie
W dniu 24 marca 2026 r. M. W., zastępowana przez pełnomocnika, po uprzednim wystosowaniu ponaglenia, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla działki nr [...] obr. N..
W skardze skarżąca podniosła, że w dniu 18 lipca 2025 r. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla ww. działki. Mimo upływu ustawowych terminów sprawa nie została załatwiona. Postanowieniem z 18 marca 2026 r. SKO w Szczecinie stwierdziło, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności. Nie było żadnej informacji ze strony organu o uzasadnionych przyczynach zwłoki, wniesienie skargi jest uzasadnione.
Wójt Gminy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Według organu powinno nastąpić umorzenie postępowania w zakresie żądania zobowiązania organu do wydania decyzji o warunkach zabudowy ponieważ decyzja nr [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla wskazanego przedsięwzięcia została już wydana w dniu 13 października 2025 r. Organ dokonał już rozpoznania wniosku skarżącej. Organ podał, że w dniu 12 listopada 2025 r. wpłynęło odwołanie skarżącej od ww. decyzji. Ponadto organ wskazał na postanowienie SKO w Szczecinie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z uwagi na brak prawidłowego doręczenia stronie ww. decyzji. Stąd organ ponownie przesłał do skarżącej decyzję za pośrednictwem systemu e-doręczeń. Skarżąca odebrała wskazaną decyzję w dniu 14 kwietnia 2026 r.
W dniu 23 września 2026 r., na rachunek sądowy, wpłynęła kwota 100 zł uiszczona tytułem ww. skargi (vide: wydruk polecenia przelewu, k. 56 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
W judykaturze podnosi się, że zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania, skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona, bądź nie jest załatwiana. Podkreślić przy tym należy, że ocena wystąpienia każdego ze stanów pasywności organu administracji (tj. bezczynności lub przewlekłości) dokonywana jest przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi.
Należy wskazać, że w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 NSA wyraził pogląd, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.).
Jak zaznaczył NSA w uzasadnieniu powołanej uchwały, zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Natomiast tylko celem wtórnym jest uzyskanie prejudykatu w procesie odszkodowawczym. Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu.
Załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności. Użyty w art. 53 § 2b p.p.s.a. termin "w każdym czasie:, którym posłużył się ustawodawca, a który jest właściwy do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności i przewlekłości, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności i przewlekłości aż do załatwienia sprawy, której bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, str. 326).
W niniejszej sprawie skarga na bezczynność Wójta Gminy w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...] obr. N., sygn. akt [...], została wniesiona do Sądu, za pośrednictwem organu, w dniu 24 marca 2026 r. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych, 13 października 2025 r. Wójt Gminy w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 18 lipca 2025 r. (data wpływu) wydał decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla ww. działki. W tej sytuacji, mając na uwadze stanowisko wyrażone w cytowanej uchwale NSA, skarga na bezczynność organu wniesiona po wydaniu decyzji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Należy również podkreślić, że kluczowe znaczenie w aspekcie cytowanej powyżej uchwały NSA dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania, przez co należy rozumieć wydanie decyzji (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt III SAB/Łd 85/25, postanowienie NSA z 26 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 298/25).
Zgodnie z art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a."), organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Jak stanowi art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzja powinna zawierać, m.in. datę jej wydania. Zaznaczyć przy tym należy, że to z chwilą podpisania decyzji administracyjnej mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 234/18). Z kolei data doręczenia decyzji stronie postępowania nie decyduje o wydaniu (istnieniu) tej decyzji, ale rozstrzyga w związku z treścią art. 110 § 1 k.p.a. o momencie związania treścią decyzji organu, który ją wydał.
W dotychczasowym orzecznictwie wskazuje się, że obowiązujące przepisy k.p.a. nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem (por. np. wyrok NSA z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 714/05, ONSAiWSA 2006/5/132; wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 1554/19, wyrok NSA z 24 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1979/18). W szczególności, nie można zaakceptować poglądu, iż w dacie wydania (sporządzenia) decyzja jest tylko projektem decyzji i zdarzenie to nie wywołuje żadnych skutków prawnych, które następują dopiero z momentem (datą) doręczenia decyzji stronie lub stronom, a ponadto, że doręczenie decyzji w istocie kończy postępowanie administracyjne, skutku takiego zaś nie wywołuje wydanie (sporządzenie decyzji). Określenie w art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. daty wydania decyzji jako niezbędnego elementu jej treści ma przeciwdziałać sytuacji, w której za datę wydania decyzji należałoby uznać datę doręczenia jej stronie lub stronom.
Bez tego elementu (daty) w postępowaniach administracyjnych, w których uczestniczyłoby wiele stron, powstałaby konieczność przyjęcia kilku różnych dat wydania decyzji, trudno bowiem założyć, aby w praktyce doręczenie stronom decyzji nastąpiło w tym samym czasie. Uznanie sprawy za załatwioną w kilku różnych datach pozostawałoby w sprzeczności z racjonalnym interpretowaniem prawa (por. m.in. postanowienie NSA z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1686/24).
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w dacie złożenia skargi na bezczynność (tj. 24 marca 2026 r.) decyzja organu została już wydana, a co więcej jak wynika z wyjaśnień organu została doręczona skarżącej. Oznacza to, że w dacie wniesienia skargi nie istniał stan bezczynności, który podlegałby ocenie sądu administracyjnego. Brak możliwości stwierdzenia, że w sprawie organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności wyklucza konsekwentnie także możliwość oceny czy bezczynność miała charakter zwykły, czy kwalifikowany oraz wydania orzeczenia w przedmiocie nałożenia na ten organ grzywny, bądź przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ w dacie jej wniesienia została już wydana przez organ decyzja kończąca postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność czy decyzja ta była ostateczna, czy nie. Istotne znaczenie ma jedynie to, że 13 października 2025 r. ustał stan bezczynności, a tym samym skarga na bezczynność stała się niedopuszczalna.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu.
Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu postanowienia są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.