Uzasadnienie
Pismami z dnia [...] r. R. P., na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198), zwrócił się do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej o udzielenie następujących informacji:
- 1) czy Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej Pan A. P. posiada aktualne badania psychologiczne oraz kiedy i u którego psychologa je przechodził ?
- 2) czy Pan W. A. posiada aktualne badania psychologiczne, kiedy je odbył i u którego psychologa ?
W odpowiedzi na powyższe wnioski Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w piśmie z dnia [...] r. poinformował R. P., że wskazani funkcjonariusze posiadają aktualne badania psychologiczne uprawniające do pełnienia służby, które wydane zostały przez właściwego lekarza Zakładu Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy Służby Więziennej.
R.P. w dniu [...] r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej podnosząc, że nie uzyskał oczekiwanych informacji, o które wnosił w pismach z dnia [...] r.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o umorzenie postępowania z powodu jej bezprzedmiotowości uzasadnionej załatwieniem sprawy. Wskazując na obieg korespondencji związanej z załatwieniem sprawy i wniesioną skargą organ wyjaśnił, że odpowiedź na wnioski skarżącego wpłynęła do zakładu karnego w którym przebywa, w dniu [...] r. i została mu doręczona [...] r., a więc tego samego dnia, w którym złożył on w zakładzie karnym skargę do sądu z dnia [...] r.
Przyznany w ramach pomocy prawnej pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] r. wniósł o zobowiązanie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej do:
- - udzielenia skarżącemu informacji publicznej w przedmiocie wskazania jaki psycholog przeprowadził badania psychologiczne uprawniające do pełnienia służby W. A. oraz kiedy te badania nastąpiły,
- - udzielenia skarżącemu informacji publicznej w przedmiocie wskazania jaki psycholog przeprowadził badania psychologiczne uprawniające do pełnienia służby A. P., oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.
W uzasadnieniu sformułowanych żądań pełnomocnik zwrócił uwagę, że organ nie ustosunkował się w sposób pełny do wniosków skarżącego zamieszczonych w pismach z dnia [...] r., co oznacza, że w tym zakresie organ nadal pozostaje w bezczynności.
Odpowiadając na wyżej opisane pismo pełnomocnika skarżącego, organ w swoim stanowisku zaprezentowanym Sądowi w piśmie z dnia [...] r. złożonym na rozprawie, wyjaśnił, że orzeczenia komisji lekarskiej MSW nie wskazują wyników poszczególnych badań, ani kto (jaki lekarz, psycholog) je przeprowadzał. Organ nie dysponuje zatem danymi, o które ubiega się skarżący, w związku z czym nie ma możliwości mu ich udzielenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł co następuje:
Przedmiotem skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w sprawie załatwienia wniosków R. P. z dnia [...] r. o udzielenie informacji publicznej na temat aktualności badań psychologicznych dwóch funkcjonariuszy Służby Więziennej, dat ich przeprowadzenia oraz wskazania lekarzy je przeprowadzających.
Poza sporem pozostaje w tej sprawie kwestia, iż żądane przez skarżącego informacje obejmowały swym zakresem informacje o charakterze publicznym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198), zwanej dalej ustawą. Nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusze Służby Więziennej są funkcjonariuszami publicznymi, a jednym z warunków przesądzających o zdolności funkcjonariusza Służby Więziennej do służby jest spełnienie określonych wymagań w zakresie zdolności fizycznej i psychicznej, które określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie zdolności fizycznej i psychicznej do Służby Więziennej (Dz. U. Nr 20, poz. 108).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje w sposób kompleksowy procedurę i tryb udzielania informacji publicznej oraz precyzyjnie określa obowiązki organu, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
W sytuacji gdy organ jest w posiadaniu informacji publicznej, wówczas zobligowany jest do jej udostępnienia w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, jeśli umożliwiają to środki techniczne, którymi dysponuje (art. 14 ust. 1 ustawy), a także w terminie o którym mowa w art. 13 ust. 1 tej ustawy. Według tego przepisu, udostępnienie informacji następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W razie niemożliwości dochowania tego terminu, podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2).
Z kolei w razie niemożliwości udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, na zasadzie art. 14 ust. 2 ustawy, organ powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się, co następuje w formie decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 ust. 1 ustawy). W tej samej formie podmiot dysponujący informacją publiczną może również odmówić udostępnienia informacji z uwagi na przesłanki ograniczające jej dostępność (art. 5 ust. 1, 1a i 2 ustawy, art. 3 ust. 1 pkt 1). W sytuacji natomiast, gdy organ nie jest w posiadaniu żądanej informacji (art. 4 ust.
3) lub obowiązuje inny tryb jej udostępnienia (art. 1 ust. 2), nie ma podstaw do stosowania trybu określonego w art. 14 ust. 2 ustawy, stąd odmowa następuje w formie czynności materialno-technicznej, tj. pisma, zawierającego informację o braku możliwości zastosowania do wniosku przepisów ustawy. Przy czym informacja ta jest również informacją publiczną i winna być udzielona w określonych przepisami terminach.
W kontekście powyżej powołanych przepisów można wyprowadzić wniosek, że z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot zobowiązany (organ) nie podejmuje żadnych działań wobec wniosku o udzielenie informacji publicznej lub odmawia udzielenia takiej informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej, względnie nie podejmuje żadnej innej czynności uzasadnionej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na równi z brakiem podjęcia przez organ określonych czynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy traktować także udzielenie wnioskodawcy informacji innej niż ta, której oczekiwał, a także przedstawienie informacji niebędącej pełną odpowiedzią na wniosek zainteresowanego. Z tą ostatnią sytuacją, w ocenie Sądu, mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej pismem z dnia [...] r. odpowiedział na wnioski skarżącego z dnia [..] r., jednakże tylko wskazując na fakt posiadania przez wymienionych we wnioskach funkcjonariuszy aktualnych badań psychologicznych, wydanych przez właściwego lekarza medycyny pracy. Zasadnie pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ nie udzielił skarżącemu informacji odnośnie dat przeprowadzenia badań psychologicznych i danych dot. psychologa. Udzielona skarżącemu odpowiedź nie stanowiła zatem pełnej realizacji wniosku skarżącego. Jeżeli organ nie jest w posiadaniu takowych informacji, jak wskazał to w piśmie złożonym na rozprawie z dnia 29 maja 2014 r., to powinien poinformować o tym wnioskodawcę, co mogłoby zostać uznane za załatwienie wniosków w tym zakresie. Skoro organ tego nie uczynił Sąd uznał, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, do dnia wyrokowania w tej sprawie, nie załatwił wniosku skarżącego w sposób wskazany w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a więc nadal pozostawał w bezczynności.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w punkcie I sentencji wyroku, zobowiązał Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej do rozpoznania przedmiotowego wniosku, w terminie 14 dni, od daty doręczenia prawomocnego wyroku. Ponownie rozpoznając wniosek organ winien mieć na względzie poczynione wyżej uwagi Sądu.
Jednocześnie Sąd uznał (o czym orzekł w pkt II wyroku), że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, albowiem wynikała ona wyłącznie z przekonania organu, że udzielając stronie odpowiedzi pismem z dnia [...] r. załatwił należycie sprawę.
Odnosząc się do sformułowanego w skardze wniosku o ukaranie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej grzywną w oparciu o art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznał wniosek ten za nieuzasadniony. Wymierzenie grzywny organowi ma charakter fakultatywny. Okoliczności sprawy, tj. sposób załatwienia wniosków skarżącego oraz przyczyna ich niepełnego rozpoznania, brak notoryczności w zachowaniu organu, doprowadziły do stwierdzenia, że wymierzenie organowi grzywny jest niecelowe.
O przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).