Uzasadnienie
W dniu 7 kwietnia 2026 r. M. G. (dalej "skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy.
Wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt, wymierzenie organowi grzywny, przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty 1000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca wskazała, że w dniu 18 grudnia 2025 r. złożyła w organie wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej na działce nr [...], obręb R., gmina K..
Wobec braku reakcji organu na złożony wniosek skarżąca w dniu 31 marca 2026 r. złożyła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że wniosek strony pozostaje w toku rozpoznania. Wyjaśnił, że przekazał akta urbaniście celem opracowania projektu decyzji, który został zwrócony organowi w dniu 5 marca 2026 r.
Organ wskazał, że opóźnienia w prowadzeniu postępowania wynikają z okoliczności o charakterze organizacyjnym i systemowym, w szczególności związanych ze znacznym wzrostem liczby spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy oraz równoległą realizacją innych zadań planistycznych i administracyjnych.
Podał, że w dniu 2 kwietnia 2026 r. skarżąca złożyła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., zaś 7 kwietnia 2026 r. złożyła skargę do WSA w Szczecinie. SKO w S. wydało w dniu 14 kwietnia 2026 r. postanowienie nr [...], w którym uznało, że organ nie dopuścił się bezczynności.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania w składzie trzech sędziów na posiedzeniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Spór w sprawie dotyczy kwestii bezczynności organu przy rozpoznaniu wniosku skarżącej.
Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej "k.p.a."), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.).
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 i 2 k.p.a).
Za bezczynność organu administracji publicznej należy zatem uznać taki stan postępowania, w którym organ administracji publicznej prowadzący postępowanie narusza obowiązujący w tym postępowaniu termin załatwienia sprawy administracyjnej albo termin ustalony zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Nie ma zatem znaczenia, czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
- 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
- 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
Skarżąca złożyła stosowne ponaglenie.
Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek skarżącej w dniu 18 grudnia 2025 r.
Organ wskazał, że projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy otrzymał od urbanisty w dniu 5 marca 2026 r.
Z akt administracyjnych nie wynika, żeby organ informował skarżącą o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. Organ nie skorzystał również z możliwości zawieszenia postępowania.
Zdaniem Sądu, termin na załatwienie sprawy administracyjnej, w tym rozpoznanie wniosku o wydanie warunków zabudowy wynika z art. 35 k.p.a.
Terminy wskazane w art. 51 ust. 2 i art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r. poz. 538; dalej "u.p.z.p.") dotyczą możliwości wymierzenia organowi grzywny w sytuacji przekroczenia terminu do wydania decyzji o warunkach zabudowy.
W ocenie Sądu, ustalenie, że organ przekroczył termin do wydania ww. decyzji a możliwość wymierzenia mu grzywny za nieterminowe jej wydanie są odrębnymi kwestiami. Tym samym w sprawie nie ma zastosowania art. 6 ustawy z dnia 5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1668) i art. 8 ustawy z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 781).
Zdaniem Sądu, wobec otrzymania od urbanisty projektu decyzji organ winien przystąpić do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej, czego jednak nie uczynił.
Z tego powodu Sąd uznał, że organ był bezczynny i nakazał organowi rozpoznanie wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności i aktami sprawy.
Według Sądu, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z wyjaśnień organu wynikało, że w 2025 r. nastąpił ponad dwukrotny wzrost liczby wniosków o wydanie warunków zabudowy w stosunku do 2024 r. Ponadto w Gminie prowadzone są prace związane z uchwaleniem ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego.
Powyższe okoliczności skłoniły również Sąd do oddalenia wniosku skarżącej w zakresie wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania skarżącej sumy pieniężnej od organu.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).
Na rzecz skarżącej przyznano od organu kwotę 597 zł tytułem poniesionych kosztów postępowania, w tym 100 zł – wpisu sądowego; 480 zł – wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł – opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.