Uzasadnienie
W dniu 7 kwietnia 2026 r. W. D. (dalej: "skarżąca") złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Burmistrza K..
Wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt, wymierzenie organowi grzywny, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca wskazała, że w dniu 29 sierpnia 2025 r. złożyła w organie wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej na działce nr [...], obręb R., gmina K..
Wobec braku reakcji organu na złożony wniosek skarżąca w dniu 31 marca 2026 r. złożyła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że wniosek strony pozostaje w toku rozpoznania. Wyjaśnił, że przekazał akta urbaniście celem opracowania projektu decyzji w dniu 20 listopada 2025 r., który został zwrócony organowi w dniu 4 grudnia 2025 r. Organ wskazał, że opóźnienia w prowadzeniu postępowania wynikają z okoliczności o charakterze organizacyjnym i systemowym, w szczególności związanych ze znacznym wzrostem liczby spraw dotyczących wydania decyzji o warunkach zabudowy oraz równoległą realizacją innych zadań planistycznych i administracyjnych.
Ponadto podał, że w dniu 2 kwietnia 2026 r. skarżąca złożyła ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, zaś w dniu 7 kwietnia 2026 r. złożyła skargę do WSA w Szczecinie. SKO w Szczecinie wydało w dniu 14 kwietnia 2026 r. postanowienie nr SKO/GD/507/1539/2026, w którym uznało, że organ nie dopuścił się bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje.
Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie zaś do art. 120 p.p.s.a w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Podstawę rozpatrzenia złożonej skargi stanowią przepisy art. 149 p.p.s.a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Spór w sprawie dotyczy kwestii bezczynności organu przy rozpoznaniu wniosku skarżącej.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z tym że – zgodnie z § 2 tego artykułu – niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Przy czym, do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).
W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podać przyczyny zwłoki, wskazać nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczyć o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, że za bezczynność organu administracji publicznej należy uznać taki stan postępowania, w którym organ administracji publicznej prowadzący postępowanie narusza obowiązujący w tym postępowaniu termin załatwienia sprawy administracyjnej albo termin ustalony zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Nie ma zatem znaczenia, czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek skarżącej w dniu 28 sierpnia 2025 r., przy czym warto wskazać na marginesie, iż wniosek nie dotyczył - jak wskazuje skarżąca w skardze - budynku rekreacji indywidualnej, lecz budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Organ wskazał, że projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy otrzymał od urbanisty w dniu 4 grudnia 2025 r.
Z akt administracyjnych nie wynika, żeby organ informował skarżącą o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. Organ nie skorzystał również z możliwości zawieszenia postępowania.
Zdaniem Sądu, termin na załatwienie sprawy administracyjnej dotyczącej rozpoznania wniosku o wydanie warunków zabudowy wynika z art. 35 k.p.a.
Terminy wskazane w art. 51 ust. 2 i art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2026 r. poz. 538, dalej: "u.p.z.p.") dotyczą możliwości wymierzenia organowi kary pieniężnej w sytuacji przekroczenia terminu do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Powyższe zasady nie wyłączają jednak stosowania ogólnych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego określonych w k.p.a.
W ocenie Sądu, ustalenie, że organ przekroczył termin do wydania ww. decyzji a możliwość wymierzenia mu kary pieniężnej za nieterminowe jej wydanie są odrębnymi kwestiami. Tym samym w sprawie nie ma zastosowania art. 6 ustawy z dnia 5 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1668) i art. 8 ustawy z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 781).
Zdaniem Sądu, wobec otrzymania od urbanisty projektu decyzji organ winien przystąpić do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej, czego jednak nie uczynił i do dnia wydania wyroku sprawy nie załatwił.
Z tego powodu Sąd uznał, że organ był bezczynny i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Według Sądu, bezczynność organu nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z wyjaśnień organu wynikało, że w 2025 r. nastąpił ponad dwukrotny wzrost liczby wniosków o wydanie warunków zabudowy w stosunku do 2024 r. oraz że w Gminie prowadzone są prace związane z uchwaleniem ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego. Zjawisko znacznie zwiększonej ilości wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w związku z reformą systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz trudności organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego, które równocześnie są obciążone obowiązkiem sporządzenia planu ogólnego są powszechnie znane.
Sąd miał również na uwadze, że organ zlecił i uzyskał analizę urbanistyczną stanowiącą podstawowy dowód w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Nie można zatem mówić o oczywistym lekceważeniu wniosku skarżącej czy braku woli załatwienia sprawy.
Powyższe okoliczności skłoniły również Sąd do nieuwzględnienia wniosków skarżącej w zakresie wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania skarżącej sumy pieniężnej od organu.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Na rzecz skarżącej przyznano od organu kwotę 597 zł tytułem poniesionych kosztów postępowania, w tym 100 zł – wpisu sądowego, 480 zł – wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł – opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.