Uzasadnienie
W dniu 12 kwietnia 2026 r. M. Ś., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, drogą elektroniczną, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Wójta Gminy, zarzucając brak rozpatrzenia jej wniosku z 17 kwietnia 2025 r., uzupełnionego w dniu 3 czerwca 2025 r., w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działek nr [...], położonych w obrębie W., w gminie D., dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że spełniła warunek wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem w dniu 5 marca 2026 r. złożyła ponaglenie do organu wyższego stopnia, tj. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. Postanowieniem z dnia 20 marca 2026 r. Kolegium stwierdziło, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej o ustalenie warunków zabudowy oraz jednocześnie wyznaczył Wójtowi Gminy nowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia 8 kwietnia 2026 r.
W związku z nierozpoznaniem wniosku przez Wójta we wskazanym terminie skarżąca za zasadne uznała złożenie niniejszej skargi z dnia 12 kwietnia 2026 r. na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jej wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W przypadku skarg na bezczynność organu wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a."). Przepis ten stanowi, że stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność). Natomiast § 3 tego przepisu nakazuje wnosić ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1); do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2).
Zgodnie zatem z obowiązującymi przepisami, skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu wymaga uprzedniego wniesienia ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie wymóg ten nie został spełniony.
Za wyczerpanie trybu wskazanego w art. 52 § 1 p.p.s.a. nie można uznać ponaglenia sformułowanego w piśmie z dnia 5 marca 2026 r. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że ponaglenie z dnia 5 marca 2026 r., na które powołuje się skarżąca wnosząc skargę w niniejszej sprawie, poprzedziło jej wcześniejszą skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 marca 2026 r. na bezczynność Wójta Gminy, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, która została następnie zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Sz 64/26 i odrzucona postanowieniem z dnia 15 czerwca 2026 r.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych kolejna skarga wnoszona do sądu administracyjnego w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania powinna zostać poprzedzona nowym ponagleniem, skierowanym do właściwego organu administracji publicznej. W świetle regulacji przewidzianej w art. 52 § 1 p.p.s.a., niedopuszczalne jest inicjowanie postępowań sądowoadministracyjnych poprzez wielokrotne powoływanie się na raz złożone (to samo) ponaglenie, mające przeciwdziałać ustaniu stanu bezczynności. Inaczej rzecz ujmując jeżeli złożona do sądu administracyjnego skarga w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego powadzenia postępowania została poprzedzona wniesieniem ponaglenia, to każda kolejna skarga w tym przedmiocie dla swej skuteczności musi zostać poprzedzona złożeniem nowego środka prawnego w postaci ponaglenia (por.: postanowienie WSA w Warszawie z 28 grudnia 2021 r. sygn. akt I SAB/Wa 443/21, postanowienie WSA w Gliwicach z 13 listopada 2014 r. sygn. akt II SAB/Gl 74/14; dostępne na stronie internetowej: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, ponaglenie złożone dnia 5 marca 2026 r., na które powołała się skarżąca w uzasadnieniu skargi, nie mogło zostać w niniejszej sprawie zakwalifikowane jak spełnienie warunku określonego w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.