Uzasadnienie
A. T., wezwana do uiszczenia wpisu od swej skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w wysokości 100 zł, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z wniosku tego, dołączonych do niego dokumentów oraz odpowiedzi na wezwanie dotyczące podania dodatkowych informacji wynika, że strona jest wprawdzie mężatką, jednak prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe (z mężem podpisała umowę ustanawiającą ustrój rozdzielności majątkowej, poza tym mąż mieszka u teściowej). Strona uzyskuje dochód w postaci emerytury, której wysokość netto wynosi 507,05 zł w związku z potrącaniem należności egzekwowanych na mocy tytułu wykonawczego. Jako comiesięczne wydatki skarżąca wskazała: 153 zł – czynsz, 300 zł – ogrzewanie, woda, gaz, prąd, 60 zł – media (w tym wydatki na telefon). Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku. Ma konto bankowe z debetem i do czasu uzyskania emerytury w pełnej wysokości tj. 803 zł nie będzie opłacać czynszu, aby pokryć wydatki związane z własnym utrzymaniem.
Żądanie A. T. podlega uwzględnieniu. Sprowadza się ono do zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, o czym stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Instytucja prawa pomocy ma wyjątkowy charakter, bowiem zasadniczo to strony postępowania mają obowiązek ponosić koszty tego postępowania związane z ich udziałem w sprawie – art. 199 P.p.s.a. Oznacza to, że wszystkie osoby, które zamierzają w danym postępowaniu uczestniczyć winny w pełni finansować swój w nim udział. Jednak wówczas, gdy stan pozostających do ich dyspozycji środków jest niewystarczający do zapewnienia sądowej kontroli skarżonych aktów, możliwe jest udzielenie im wsparcia w ramach prawa pomocy. Przesłanką powyższego w dochodzonych przez skarżącą granicach (tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wsparcie dopuszczalne jest zatem, gdy wnioskujący o nie, po pokryciu wydatków na zaspokojenie podstawowych potrzeb i to w niezbędnym zakresie, nie jest już w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków na koszty postępowania.
Przedstawione przez A. T. dane wskazują na występowanie w jej przypadku tego rodzaju sytuacji. Skarżąca dysponuje miesięcznie bardzo niewielkim dochodem, którego wysokość jest nieadekwatna do wielkości ciążących na niej wydatków. Z tego względu wnioskodawczyni do czasu uzyskania emerytury w pełnej przysługującej jej wysokości (obecnie egzekwowane są z niej określone należności) nie zamierza płacić czynszu, aby moc się utrzymać. W tym celu pobiera także środki z konta bankowego (z tzw. debetem), które jednak w przyszłości będzie musiała spłacić.
Skoro więc dochód A. T. jest na tyle niski, że trudno z niego pokryć koszty własnego utrzymania umożliwiającego egzystencję nawet na minimalnym poziomie, to istnieje podstawa do uczynienia w wypadku skarżącej odstępstwa od wyrażonej w powołanym art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania.
Dlatego też przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w żądanym zakresie i zwolniono ją od kosztów sądowych, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.