Uzasadnienie
A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu skargę na na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wyjaśniając, iż nie podpisane, pomimo wezwanie, ponaglenie nie wywołało jakichkolwiek skutków materialnoprawnych. W ocenie organu tym samym nie została spełniona przesłanka wyczerpania środków zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym i fiskalnym.
Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej jako p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Co do zasady, w przypadku zwłoki organu w sprawie administracyjnej strona przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 – dalej: k.p.a.), który w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W § 3 tego artykułu przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1) albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2).
Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, por. również postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 950/19, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 973/19 – orzeczenia dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu musi poprzedzać tego rodzaju środek prawny. Brak ponaglenia czyni zaś skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 298/21, dostępne jw.).
Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, skarga strony na bezczynność Wojewody nie została poprzedzona skutecznie wniesionym ponagleniem w tym zakresie.
Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że wniesione do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie (k. 49 akt administracyjnych) na niezałatwienie w terminie nie zostało podpisane przez pełnomocnika Skarżącego. W związku z powyższym, organ prawidłowo wezwał - w trybie art. 64 § 2 k.p.a. – pełnomocnika Skarżącego do usunięcia braku formalnego ponaglenia przez jego podpisanie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że ponaglenie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., a zatem powinno zawierać niezbędne elementy wskazane w art. 63 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Natomiast zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a., podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.
Ponadto stosownie do art. 63 § 3 k.p.a., podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.
Jeżeli podanie nie spełnia wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż wniesione ponaglenie nie było podpisane, co skutkowało wystosowaniem przez organ wezwania do uzupełnienia braków tego podania. Podkreślenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie wezwanie o uzupełnienie braków formalnych ponaglenia zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 7 lipca 2026 r. (k. 55 akt administracyjnych). Pomimo wezwania pełnomocnik Skarżącego w zakreślonym terminie nie podpisał ponaglenia, co obligowało organ do pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania (k. 64 akt administracyjnych). W konsekwencji uznać należy, że w sprawie nie zostało skutecznie wniesione ponaglenie, gdyż znajdujące się w aktach sprawy ponaglenie z dnia 2 lipca 2026 r. nie zostało podpisane.
Podsumowując, brak skutecznie wniesionego ponaglenia w niniejszej sprawie powoduje, że nie wyczerpano możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego, a zatem wniesiona skarga na bezczynność Wojewody jest niedopuszczalna.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia
O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.