Uzasadnienie
B.O. Dyrektor Szkoły Podstawowej [...] (dalej: "skarżąca") wnioskiem z 13 stycznia 2026 r. zwróciła się do Przewodniczącego Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy Kiwity (dalej również jako: "przewodniczący") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
- 1) wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które – według ustaleń Komisji Skarg, Wniosków i Petycji – miały zostać przez nią naruszone w związku z rozpatrywanymi skargami;
- 2) wskazania podstawy prawnej, na której komisja oraz rada gminy dokonały merytorycznej oceny jej działań jako dyrektora szkoły;
- 3) wskazania, jakie konkretne ustalenia faktyczne zostały przyjęte przez komisję oraz jakie dokumenty stanowiły podstawę tych ustaleń;
- 4) wskazania, czy komisja dokonywała oceny prawnej jej działań samodzielnie, czy też opierała się na stanowiskach organów właściwych rzeczowo (np. kuratorium, PIP, prokuratury), a jeżeli tak to o wskazanie tych stanowisk.
W piśmie z 26 stycznia 2026 r. przewodniczący komisji wyjaśnił, że informacje których dotyczył wniosek miały swój wyraz w uchwałach, które podjęła rada gminy. Nie można wytwarzać informacji na potrzeby rozpatrzenia wniosku, które w żaden sposób nie zostały utrwalone.
W piśmie z 2 lutego 2026 r. skarżąca ponownie wezwała przewodniczącego komisji do udzielenia żądanej informacji.
W dniu 11 lutego 2026 r. przewodniczący komisji podtrzymał stanowisko przedstawione w piśmie z 26 stycznia 2026 r.
Skarżąca 20 marca 2026 r. wywiodła skargę na bezczynność przewodniczącego komisji w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, wnosząc o: stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie go do rozpoznania wniosku przez udzielenie informacji publicznej albo wydanie decyzji administracyjnej, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyjaśniła, że skarga dotyczy utrwalonego sposobu działania organu polegającego na systematycznym uchylaniu się od realizacji obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zarzuciła, że organ nie udzielił pełnej, jednoznacznej informacji odpowiadającej zakresowi wniosku ani nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, dlatego też przewodniczący komisji pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z 2 maja 2026 r., w odpowiedzi na wezwanie sądu, skarżąca stwierdziła, że wniesiona przez nią skarga dotyczyła bezczynności Przewodniczącego Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy Kiwity.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny czy sprawa podlegała załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd z urzędu ustala stan faktyczny i bada jakie przepisy prawa powinny mieć zastosowanie w sprawie, a następnie poczynione ustalenia konfrontuje z postępowaniem organu.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm., dalej: "u.d.i.p.") od Przewodniczącego Komisji Skarg Wniosków i Petycji Rady Gminy Kiwity.
Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W myśl art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z utrwalonym w judykaturze stanowiskiem organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. wyrok NSA z 27.01.2016 r. I OSK 127/15 i powołane tam orzecznictwo, wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się też, że podmiot zobowiązany jest zwolniony z obowiązku udostępniania żądanych informacji publicznych, jeżeli wykaże, że wnioskodawca jest już w ich posiadaniu albo prawomocnie odmówił uprzednio ich udostępnienia (por. wyroki NSA z 15.03.2024 r. III OSK 225/22; 28.08.2015 r. I OSK 2172/14).
Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy należy przede wszystkim wyjaśnić kwestię podmiotu zobowiązanego do udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącej.
Jak już zaznaczono, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Podmiotem władzy publicznej jest gmina, której zostały przypisane określone zadania administracyjne (głównie w art. 6 – art. 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; Dz. U. z 2026 r. poz. 662, dalej: "u.s.g."). Organami gminy, zgodnie z art. 11a ust. 1 u.s.g., są natomiast wyłącznie rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta). Organom tym w u.s.g. przydzielono określone funkcje niezbędne do prawidłowej realizacji powierzonego gminie zakresu zadań administracyjnych. Funkcje te organy wykonują w imieniu gminy.
Stosownie do art. 15 ust. 1 u.s.g., rada gminy, jest organem stanowiącym i kontrolnym gminy. Rada kontroluje działalność wójta (burmistrza, prezydenta miasta), gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną (art. 18a ust. 1 u.s.g.). Rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i gminnych jednostek organizacyjnych; wnioski oraz petycje składane przez obywateli; w tym celu powołuje komisję skarg, wniosków i petycji. W skład komisji skarg, wniosków i petycji wchodzą radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje, o których mowa w art. 19 ust.
- 1. Zasady i tryb działania komisji skarg, wniosków i petycji określa statut gminy (art. 18b u.s.g.).
Z § 30 ust. 1 - Uchwały Rady Gminy Kiwity z dnia 22 listopada 2002 r. Nr II/4/02 w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Kiwity wynika, że rada powołuje komisje stałe i doraźne, w tym komisję skarg, wniosków i petycji, która jest komisją stałą (§ 35 statutu). Przewodniczący KSWiP - zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 załącznika do statutu zwołuje posiedzenia komisji i organizuje pracę komisji oraz przewodniczy jej obradom. Zgodnie z § 1 ust. 1 załącznika do statutu do zadań komisji skarg, wniosków i petycji, należy rozpatrywanie skarg na działanie wójta i gminnych jednostek organizacyjnych, wniosków oraz petycji. Przewodniczący komisji badając sprawę może zwrócić się do wójta lub kierownika gminnej jednostki organizacyjnej o udzielenie niezbędnych wyjaśnień oraz przedstawienie dokumentów.
Z powyższego wynika, że uprawnienia Przewodniczącego KSWP Rady Gminy Kiwity polegają na organizowaniu pracy komisji, powiadamianiu radnych o terminie, miejscu i przedmiocie posiedzeń komisji, zwoływanie komisji, kierowaniu jej pracami, prowadzeniu obrad komisji. Kompetencje przewodniczącego komisji są zatem związane z działaniami komisji, która jest organem pomocniczym rady. Przewodniczący KSWiP w ramach swoich funkcji nie załatwia spraw, nie prowadzi akt, nie podejmuje decyzji w żadnych sprawach indywidualnych.
Zatem mając na względzie powyższe okoliczności należy stwierdzić, że zadania Przewodniczącego Komisji ds. Skarg, Wniosków i Petycji nie są ukierunkowane na realizację potrzeb społeczeństwa, a jedynie na realizację indywidualnych potrzeb danego podmiotu, tj. Komisji ds. Skarg, Wniosków i Petycji. Co równie istotne również zadania samej Komisji ds. Skarg, Wniosków i Petycji nie są nakierowane na realizację potrzeb społeczeństwa, a jedynie na realizację indywidualnych potrzeb danego podmiotu tj. Rady Gminy Kiwity.
Skarga w przedmiocie bezczynności, aby odniosła skutek na tle przepisów u.d.i.p., musi być skierowana do organu władzy publicznej, którym na gruncie u.s.g. i u.i.d.p. mogliby być jedynie Rada Gminy Kiwity oraz wójt tejże gminy.. Przewodniczący KSWiP nie jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. W ocenie Sądu, Przewodniczący KSWiP nie spełnia zatem przesłanek do uznania go za podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej.
Zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, przepisy zawarte w art. 11a u.s.g. mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, w związku z powyższym, niedopuszczalne jest tworzenie jakichkolwiek innych organów gminy, ponad te, które określa ustawa.
Przewodniczący komisji skarg, wniosków i petycji nie jest organem gminy, zaś podmiot zobowiązany, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to "organ władzy publicznej", dlatego też przewodniczący komisji nie jest podmiotem ani zobowiązanym, ani uprawnionym do udostępniania informacji publicznej w imieniu organów gminy. Skarga w przedmiocie bezczynności, aby odniosła skutek na tle przepisów u.d.i.p. musi być skierowana do organu władzy publicznej.
W przedmiotowej sprawie nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że skarga dotyczyła przewodniczącego komisji, co skarżąca potwierdziła, w odpowiedzi na wezwanie sądu, w piśmie z 2 maja 2026 r. stwierdzając, że skarży bezczynność Przewodniczącego Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Gminy Kiwity w udostępnieniu informacji publicznej.
W tej sytuacji wobec stwierdzenia, że wniosek skarżącej z 13 stycznia 2026 r. nie spełnia wymogu wynikającego z przepisów u.d.i.p., nie został bowiem skierowany do organu władzy publicznej, bądź podmiotu wykonującego zadania publiczne, o których mowa w art. 4 u.d.i.p., skargę na bezczynność w załatwieniu tego wniosku należało uznać za niedopuszczalną.
Dlatego też sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę odrzucił,
O zwrocie skarżącej uiszczonego wpisu sądowego od skargi odrzuconej orzeczono na zasadzie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.