Uzasadnienie
W dniu 3 kwietnia 2026 r. P. K. (dalej jako: "strona", "skarżący") skierował drogą elektroniczną do Starostwa Powiatowego w [...] (dalej jako: "organ") wniosek o udostępnienie informacji publicznej obejmującej korespondencję prowadzoną pomiędzy zarządem Powiatu [...] lub/i Starostą [...] lub/i Walnym Zgromadzeniem Wspólników Szpitala w [...] S.A. a Prezesem Zarządu lub/i Radą Nadzorczą Szpitala w [...] S.A., w latach 2025- 2026.
Pismem z dnia 17 kwietnia 2026 r. organ wezwał skarżącego do doprecyzowania wniosku, wskazując, że jego treść jest niejasna oraz zbyt szeroka.
W odpowiedzi, pismem z dnia 19 kwietnia 2026 r., skarżący doprecyzował zakres żądania poprzez wskazanie, że wniosek dotyczy korespondencji odnoszącej się do działalności Szpitala w [...] S.A., w szczególności: spraw organizacyjnych, finansowych, właścicielskich, realizacji zadań oraz inwestycji spółki.
Następnie pismem z dnia 4 maja 2026 r. organ poinformował o przedłużeniu terminu rozpoznania wniosku do dnia 26 maja 2026 r., powołując się na konieczność zgromadzenia obszernej dokumentacji znajdującej się w różnych komórkach organizacyjnych oraz potrzebę dokonania anonimizacji dokumentów.
Pismem z 11 maja 2026 r. skarżący, działający przez adwokata, wniósł skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniósł o:
- - stwierdzenie bezczynności organu,
- - zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 3 kwietnia 2026 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi,
- - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,
- - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W ocenie skarżącego organ pozostaje w bezczynności. Podkreślono, że zakres wniosku był jednoznaczny i możliwy do obiektywnego ustalenia. Wniosek dotyczył konkretnych podmiotów, konkretnego przedziału czasowego oraz określonych kategorii spraw związanych z działalnością spółki realizującej zadania publiczne. Jednocześnie uzasadnienie przedłużenia terminu miało charakter wyłącznie ogólnikowy, zmierzające do nieuzasadnionego przedłużenia procedowania sprawy. Organ nie wskazał:
- - liczby dokumentów objętych wnioskiem,
- - skali wymaganej anonimizacji,
- - liczby komórek organizacyjnych zaangażowanych w realizację wniosku,
- - zakresu dotychczas podjętych czynności,
- - rzeczywistych przeszkód uniemożliwiających załatwienie sprawy w ustawowym terminie.
Samo zaś powołanie się na "obszerność dokumentacji" oraz konieczność anonimizacji nie może automatycznie uzasadniać wielotygodniowego przedłużenia postępowania, zwłaszcza, że żądanie dotyczy korespondencji organów publicznych związanej z wykonywaniem nadzoru właścicielskiego nad spółką realizującą zadania publiczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Natomiast w dniu 22 maja 2026 r. organ przesłał skarżącemu link, pod którym - jak wskazał - zostały zamieszczone wnioskowane dokumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przechodząc do meritum sprawy należy podnieść, że skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy jak i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej w skrócie: "u.d.i.p.") informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych (por. wyroki NSA: z 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18, z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, dostępne w CBOSA). Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
Nie ulega wątpliwości, że adresat wniosku, którym jest Starosta, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi bowiem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Stwierdzić także należy, że żądana informacja stanowi informację publiczną, gdyż stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. udostępnieniu podlegają między innymi informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych. Nie jest to zresztą kwestionowane w niniejszej sprawie.
Stwierdzić należy, że skarga na dzień jej wniesienia była zasadna. Jednakże bezczynność organu ustała przed rozpatrzeniem skargi przez Sąd, ponieważ w dniu 22 maja 2026 r. organ przesłał skarżącemu link, pod którym - jak wskazał - zostały zamieszczone wnioskowane dokumenty. Skarżący zaś nie zakwestionował udostępnienia wnioskowanych informacji.
Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest zaś stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna w CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został termin przewidziany do jej wykonania (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 1789/16, CBOSA). Sąd umorzył zatem postępowanie w co do bezczynności organu, o czym orzeczono w pkt I wyroku.
W tym miejscu należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie Sąd orzekał wyłącznie w zakresie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej.
Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812).
Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt III wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) oraz opłatę za pełnomocnictwo i wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, będącego adwokatem (480 zł), stosownie do § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).