Uzasadnienie
Wnioskiem z 11 kwietnia 2026 r. P. w W. (dalej: "skarżący", "Stowarzyszenie"), powołując się na przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2002 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") zwróciło się do Komendanta Powiatowego Policji w G. (dalej: "organ", "KPP") o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie na wskazany adres e-mail treści dokumentacji podjętych interwencji zawartych w notatnikach funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego w dniach [...] grudnia 2025 r.
Pismem z 2 kwietnia 2026 r. organ poinformował, że we wskazanym okresie funkcjonariusze Wydziału Ruchu Drogowego tutejszej Komendy nałożyli łącznie 27 mandatów karnych. Wskazana liczba obejmuje zarówno wykroczenia ujawnione w trakcie działań kontrolnych, jak i interwencji podejmowanych w związku z bieżącą obsługa zdarzeń drogowych. W ramach powyższej liczby odnotowano 25 mandatów nałożonych na kierujących samochodami osobowymi oraz 2 mandaty zastosowane wobec rowerzystów. Treść mandatów obejmuje różne rodzaje naruszeń przepisów ruchu drogowego: przekroczenia dopuszczalnej prędkości, nieprawidłowe oświetlenie pojazdu, niekorzystanie z pasów bezpieczeństwa przez kierującego i inne wykroczenia. W odniesieniu do wniosku o udostępnienie kopii notatników służbowych KPP poprosił skarżącego o dołączenie kopii KRS lub kopii wydruku z ewidencji stowarzyszeń zwykłych, celem przesłania na adres siedziby merytorycznej decyzji w tej sprawie.
Pismem z 27 kwietnia 2026 r. Stowarzyszenie złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu, polegającą na nieudostępnieniu treści notatników służbowych w sposób umożliwiający zapoznanie się z ich treścią i wniosło o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych dokumentów w terminie 14 dni od dnia doręczenie odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, że przedmiotem wniosku nie było udostępnienie statystyk interwencyjnych za dany okres, lecz treść samych dokumentów – notatników służbowych. Organ nie może zastąpić wykonania obowiązku informacyjnego przekazaniem zbiorczych danych statystycznych, ponieważ takie działanie stanowi udostępnienie informacji nieadekwatnej do treści wniosku, co jest równoznaczne z bezczynnością. Dodano, że analogiczne wnioski inne komendy Policji udostępniły bez żadnych dodatkowych barier i bez wzywania do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Powołując stosowne orzecznictwo skarżący wskazał, że notatniki służbowe funkcjonariuszy Policji stanowią informację publiczną, wobec czego nieadekwatna odpowiedź organu stanowi o jego bezczynności.
Dnia 11 maja 2026 r. KPP przesłał skarżącemu drogą elektroniczną sześć plików zip, wyjaśniając, że zgodnie z prośbą udostępnia treści notatników funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej.
W odpowiedzi na skargę z 12 maja 2026 r. organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie lub też – z ostrożności procesowej – o umorzenie postępowania w całości, z uwagi na dokonanie wnioskowanej przez Stowarzyszenie czynności udostępnienia treści notatek służbowych.
Pismem z 16 czerwca 2026 r. skarżące Stowarzyszenie złożyło replikę na odpowiedź na skargę, wyjaśniając, że brak jest podstaw do odrzucenia jego skargi, zaś notatniki służbowe stanowią informację publiczną o charakterze prostym. Wobec tego bezczynność KPP jest bezsporna, a udostępnienie żądanych notatników po wniesieniu skargi nie niweczy samej bezczynności. Dodało, że bezpodstawne i niedopuszczalne są insynuacje organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, co do "rzeczywistych pobudek" skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z ww. przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub podjęciem stosownej czynności (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, LEX/el.). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu, albo do podjęcia określonej czynności.
Stosownie zaś do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 z późn. zm., dalej: "u.d.i.p.") informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18 czy wyrok NSA z 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA).
W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że adresat wniosku – KPP, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś żądane we wniosku dokumenty – notatniki służbowe, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z 11 kwietnia 2026 r. skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej. Organ 23 kwietnia 2026 r., a więc w ustawowym terminie, podał dane statystyczne dotyczące zdarzeń w okresie wskazanym we wniosku, jednak nie udostępnił Stowarzyszeniu żądanych przez niego notatników służbowych funkcjonariuszy Policji. Uczynił to dopiero po wniesieniu przez skarżącego skargi do tutejszego Sądu, 11 maja 2026 r.
Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność, decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna w CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16, CBOSA). Skoro więc bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej z wniosku skarżącego ustała jeszcze przed rozpatrzeniem skargi przez Sąd, to obowiązkiem tutejszego Sądu było umorzenie postępowania, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.
Natomiast stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy, tutejszy Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku).
Nie każde naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Sam fakt przekroczenia ustawowych terminów załatwiania spraw, co do zasady, nie jest taką szczególną okolicznością.
W konsekwencji stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, chociaż niewątpliwie stanowi naruszenie prawa, nie przesądza jeszcze o rażącym charakterze tego naruszenia (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2331/16, CBOSA). Sformułowanie "rażące" oznacza działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste (wyrok NSA z 2 września 2025 r., sygn. akt III OSK 710/25, LEX nr 3907980).
W ocenie tutejszego Sądu okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie nie wskazują na naruszenie prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji, gdyż nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji nie można oceniać jako przejawu złej woli organu. Organ pismem z 23 kwietnia 2026 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek, podając dane, które wynikały z żądanych notatników służbowych. Nie udostępnił jednak samych dokumentów, co uczynił już po wniesieniu skargi na bezczynność. Tym samym nie sposób ocenić, aby opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nosiło cechy lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na podmiot mocą przepisów u.d.i.p..
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi.