Uzasadnienie
W dniu 3 kwietnia 2026 r. skarżący P. K. (dalej jako: "strona", "skarżący") złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej obejmujący następujące pytania:
- 1. W jakiej wysokości koszty poniosła Spółka Szpital w [...] S.A. (dalej jako: "szpital", "organ") realizując w latach 2025-2026 wyroki sądowe? Zwrócono się o podanie:
- - daty wyroku Sądu,
- - sygnatury sprawy
- - wysokości zasądzonej kwoty,
- - czego dotyczyła zasądzona kwota,
- - daty zapłaty,
- - czy kwota została spłacona w całości czy w części,
- - jeżeli spłata nastąpiła w części (racie) jaka kwota pozostała do spłaty.
- 2. Z jakimi podmiotami w latach 2025-2026 zarząd Szpital w [...] S.A. zawarł ugody w zakresie spłaty zobowiązań? Proszę o załączenie skanów zawartych ugód.
- 3. Proszę o przesłanie zestawienia pożyczek otrzymanych od właściciela w latach 2020-2026. Proszę o przesłanie daty otrzymania pożyczki, terminu spłaty, informację o wysokości zwróconych kwot.
Odnośnie do punktu 1 wniosku organ wydał decyzję z dnia 17 kwietnia 2026 r.
W odpowiedzi z dnia 17 kwietnia 2026 r. natomiast poinformował o przedłużeniu terminu udostępnienia informacji w pozostałym zakresie (punktów 2 i 3) do dnia 3 czerwca 2026 r., powołując się na art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z dnia 24 kwietnia 2026 r. skarżący, działający przez pełnomocnika, wywiódł skargę na bezczynność Szpitala w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 3 kwietnia 2026 r., w części obejmującej punkty 2 i 3 wniosku.
Wniesiono o:
- 1) stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie do rozpoznania wniosku z dnia 3 kwietnia 2026 r. w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi,
- 2) zasądzenie kosztów postępowania, a w szczególności opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedłużenie terminu zostało dokonane z naruszeniem prawa i nie wywołuje skutków prawnych, co skutkuje pozostawaniem organu w bezczynności. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przedłużenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku, gdy informacja nie może być udostępniona w terminie 14 dni z powodu szczególnie skomplikowanego charakteru sprawy. W takim przypadku organ zobowiązany jest wskazać przyczyny opóźnienia oraz nowy termin udostępnienia informacji.
W niniejszej sprawie organ ograniczył się do ogólnikowego wskazania konieczności przeanalizowania dokumentacji akt spraw sądowych, przeanalizowania dokumentacji księgowej, analizy dokumentów archiwalnych, nie wskazując żadnych konkretnych okoliczności uzasadniających uznanie sprawy za szczególnie skomplikowaną.
W szczególności organ:
- 1. Nie podał jakie czynności do tej pory podjął, aby rozpoznać wniosek.
- 2. Nie wskazał liczby dokumentów wymagających analizy,
- 3. Nie określił zakresu prac niezbędnych do wykonania,
- 4. Nie wykazał, dlaczego czynności te nie mogą zostać wykonane w ustawowym terminie 14 dni,
- 5. Nie wykazał, aby zachodziły jakiekolwiek nadzwyczajne okoliczności uzasadniające przedłużenie terminu.
W ocenie skarżącego organ, pomimo formalnego powołania się na art. 13 ust. 2 ustawy, nie wykazał w sposób konkretny i przekonujący przyczyn uniemożliwiających udostępnienie informacji w terminie ustawowym, co skutkuje uznaniem, że przedłużenie terminu było bezskuteczne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślono, że Szpital w piśmie z 17 kwietnia 2026 r. poinformował na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, że informacja nie może być udostępniona w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, ponieważ organ musi przeanalizować stosowną dokumentację. Ponadto uzasadnieniem przedłużenia terminu jest bardzo duża ilość wniosków składanych przez wnioskodawcę, które powodują zakłócenia funkcjonowania Szpitala.
Pismem z 8 czerwca 2026r. pełnomocnik szpitala poinformował ze Szpital udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na pkt 2 i 3 wniosku z 3 kwietnia 2026r. Wniósł o umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a., jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie zaś do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35-36 k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Wyjaśnić pozostaje również, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl § 1a tego przepisu, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), u.d.i.p., za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust.
2. Stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).
Ponadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (art. 17 ustawy). Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do tej regulacji prawnej organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych, np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych.
Nie jest natomiast odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że się ich nie posiada. Jednakże o tym fakcie organ winien powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę, gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Organ nie ma natomiast obowiązku wydawania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2002r., II SAB 289/02).
W sytuacji zaś gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 20 czerwca 2002r., II SA/Lu 507/02).
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W art. 6 u.d.i.p. zawarto przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności".
Podkreślić należy, że przedmiotem regulacji zawartej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. są dane obiektywne, fakty, wydarzenia czy wiadomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 lipca 2018 r. I OSK 2149/16).
Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 września 2016 r., II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z 25 marca 2003 r., II SA 4059/02 - dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.
Przede wszystkim należy podkreślić, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji.
Analiza treści art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje na to, że przedmiotem wniosku może być jedynie informacja o zaistniałych faktach, a także o niektórych zamierzeniach organu odnoszących się do projektowania konkretnych aktów normatywnych. Za informację publiczną uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez podmioty te wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Wnioskiem o udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielania odpowiedzi, skierowane do podmiotu zobowiązanego według tej ustawy (vide wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 września 2014r., II SAB/Gd 97/14, Lex nr 1534479).
Art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi natomiast, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Wobec powyższego nie może budzić wątpliwości, że Szpital w [...] S.A., jako organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym (wykonujący zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia i dysponujący środkami publicznymi), jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia informacji mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu.
Co do zasady wniosek skarżącego w zakresie przedmiotowym dotyczy informacji publicznej, ponieważ odnosi się on do sfery wydatkowania środków publicznych. Z uwagi zatem na to, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały w sprawie spełnione (zarówno w odniesieniu do przesłanki przedmiotowej, jak i podmiotowej), organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć przewidziane prawem działania w celu jego załatwienia.
Co do zasady zatem wnioskowane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznych. Nadmienić należy, że dla prawidłowej realizacji wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej istotne znaczenie ma sposób udostępnienia takich informacji. Jeśli bowiem podmiot zobowiązany uzna, że nie zachodzą przesłanki ograniczenia udostępnienia informacji publicznej to zobowiązany jest udzielić wnioskodawcy żądanych danych. Nie musi jednak ujawniać w całości wnioskowanych dokumentów. Posługując się bowiem techniką tzw. "anonimizacji" zobligowany jest utajnić konkretne spersonalizowane dane, czy też informacje ze sfery prywatnej konkretnych osób. Ten kompromisowy sposób ujawnienia informacji pozwala na udostępnianie informacji publicznych przy jednoczesnej ochronie szczegółowych danych osobowych bądź danych z zakresu ochrony prywatności lub tajemnic prawnie chronionych.
Stwierdzić należy, że skarga na dzień jej wniesienia była zasadna. Jednakże bezczynność organu ustała przed rozpatrzeniem skargi przez Sąd, ponieważ w dniu 28 maja 2026 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi, która zalega w aktach sprawy.
Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest zaś stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna w CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został termin przewidziany do jej wykonania (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 1789/16, CBOSA). Sąd umorzył zatem postępowanie w co do bezczynności organu, o czym orzeczono w pkt I wyroku.
W tym miejscu należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie Sąd orzekał wyłącznie w zakresie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej.
Sąd stwierdził w pkt II wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu żadnej umyślności, czy też chęci utrudnienia skarżącemu uzyskania informacji publicznej, w sposób pozaprawny.
O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego, będącego adwokatem, i opłatę skarbową od pełnomocnictwa, Sąd orzekł w pkt III na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964).