Uzasadnienie
Stowarzyszenie [...] z siedzibą we W. (dalej jako: strona, skarżący, Stowarzyszenie) wniosło skargę na bezczynność P. S.A. z siedzibą w L. (dalej jako: Spółka lub organ) w rozpatrzeniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej.
W dniu 13 lutego 2026 r. Stowarzyszenie złożyło do P. S.A. wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
- 1) wykazu nieruchomości, na których znajdują się urządzenia elektroenergetyczne stanowiące własność/pozostające w eksploatacji P. S.A. wraz z informacją o numerze działki, obrębie, jednostce ewidencyjnej, gminie/powiecie, numerze księgi wieczystej, rodzaju urządzenia oraz identyfikatorze obiektu/odcinka w systemie ewidencji sieci;
- 2) wykazu odcinków sieci zawierającego rodzaj urządzenia, parametry, identyfikatory słupów/stacji oraz materiał mapowy/schemat przebiegu.
Pismem z 24 lutego 2026 r. P. poinformowała skarżącego, że nie posiada wykazu nieruchomości w formie, o którą wystąpił wnioskodawca, a w zakresie pkt 2 (wykaz odcinków sieci), że wniosek jest niejasny.
Pismem z 4 marca 2026 r. skarżący doprecyzował wniosek wskazując, że żąda udostępnienia informacji w formie, w jakiej jest posiadana i przetwarzana przez Spółkę, oraz doprecyzowując zakres pkt 2.
Pismem z 24 marca 2026 r. P. podtrzymała swoje stanowisko. W zakresie pkt 1 Spółka stwierdziła, że nie posiada wykazu nieruchomości w żądanej formie, a posiadane dokumenty (akty notarialne, umowy) stanowią dokumenty prywatne niepodlegające udostępnieniu. W zakresie pkt 2 Spółka podtrzymała stanowisko o niejasności i nieprecyzyjności wniosku. P. S.A. nie wydała decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Wobec powyższego Stowarzyszenie pismem z 4 kwietnia 2026 r. wniosło skargę na bezczynność P. S.A. w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku ze złożonym 13 lutego 2026 r. wnioskiem. Strona w skardze wniosła o:
- 1) zobowiązanie P. S.A. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 13 lutego 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
- 2) stwierdzenie, że bezczynność P. S.A. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., może również orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2).
Przedmiotowa sprawa dotyczy skierowanego do P. wniosku skarżącego z 13 lutego 2026 r. o udzielenie informacji publicznej w zakresie:
- - wykazu nieruchomości, na których znajdują się urządzenia elektroenergetyczne stanowiące własność/pozostające w eksploatacji P. S.A. wraz z informacją o numerze działki, obrębie, jednostce ewidencyjnej, gminie/powiecie, numerze księgi wieczystej, rodzaju urządzenia oraz identyfikatorze obiektu/odcinka w systemie ewidencji sieci;
- - wykazu odcinków sieci zawierającego rodzaj urządzenia, parametry, identyfikatory słupów/stacji oraz materiał mapowy/schemat przebiegu.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm., "u.d.i.p.") zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że P., choć jest spółką prawa handlowego, jest traktowana jako podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, ponieważ wykonuje zadania publiczne związane z dystrybucją energii – art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie budzi również wątpliwości, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane.
Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z tymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art.
6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o zasadach ich funkcjonowania (podejmowania działań zgodnie z powierzonymi zadaniami).
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia informacji, nie umożliwiają jej udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie.
W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.
Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, niezgodnej z wnioskiem, niejasnej czy też niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie a ponadto, gdy nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.
W rozpoznawanej sprawie Spółka w odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej wskazała, że nie posiada wykazu nieruchomości, na których posadowione są urządzenia elektroenergetyczne P. S.A., w tym zawierające informacje wskazane w pkt 1 wniosku skarżącego. W treści żądania wskazano, że przedmiotem wniosku jest przekazanie "wykazu nieruchomości" w formie w jakiej jest posiadana i przetwarzana przez P. i tak sformułowany wniosek był przedmiotem rozpoznania przez Spółkę. Ponadto organ stwierdził, że nie prowadzi ewidencji dokumentacji sieci w określonym układzie umożliwiającym identyfikację nieruchomości, na których posadowiona jest infrastruktura elektroenergetyczna, czy w odniesieniu do składników sieci i poszczególnych jej parametrów.
Spółka nadmieniła, że nie mogła zrealizować wniosku strony z uwagi na brak posiadania przez Spółkę danych i informacji na temat nieruchomości, na których posadowione są urządzenia elektroenergetyczne, w jednolitej formie. Dokumentacja dotycząca eksploatowanych urządzeń elektroenergetycznych ma postać papierową i zlokalizowana jest w kilkudziesięciu miejscach na terenie działania P. S.A. Brak jest jednolitego katalogu dokumentów i informacji, które mogłyby zostać udostępnione w związku z treścią, wniosku. Ponadto brak jest wykazów we wnioskowanych przez skarżącego plikach w jednym z formatów: CSV, XLSX.
W odniesieniu do pytania 2 dotyczącego udostępnienia danych o odcinkach sieci w takim ujęciu, w jakim są one identyfikowane w dokumentacji technicznej, eksploatacyjnej i organizacyjnej spółka oznajmiła, że brak jest jednoznacznego podziału danych urządzeń elektroenergetycznych na odcinki sieci.
Spółka uznała, że w zakresie pytań skarżącego w trybie informacji publicznej dotyczących kwestii właścicielskich odnośnie przebiegu, zgód właścicieli gruntów na postawienie słupów energetycznych na konkretnych działkach, montażu urządzeń na słupach organ w świetle przepisów kodeksu cywilnego, ustawy prawo energetyczne, ustawy o samorządzie gminnym, udzieliła informacji o nieposiadaniu informacji publicznej z tego zakresu i odesłała do inwestora i właściciela linii energetycznych..
Zdaniem Sądu Spółka będąc w posiadaniu dokumentacji papierowej związanej z eksploatacją urządzeń elektroenergetycznych oraz dotyczącej sieci elektroenergetycznych - była w posiadaniu informacji publicznej - o którą wnioskowało Stowarzyszenie, a której nie udostępniono z tej przyczyny, iż organ nie dysponował usystematyzowanym zestawieniem żądanych informacji. Tym samym, jeżeli Spółka dysponowała wnioskowanymi dokumentami nie stanowiącymi wykazu, lecz będących w rozproszeniu, gdzie wymagane było ich odnalezienie i usystematyzowanie, a później udostępnienie wnioskodawcy to takie działania powinny być przez organ podjęte. Spółka posiadając wnioskowane informacje publiczne w innej formie niż żądana nie jest zwolniona z ich udostępnienia tylko dlatego, że nie stanowią one usystematyzowanego zbioru danych, których udostępnienie jest proste, nie nastręcza problemów związanych z ich odnalezieniem i nie wymaga podjęcia działań mających na celu ich zebrania i udostępnienia.
Jeżeli zaś zakres potrzebnej obróbki danych żądanych przez skarżącego i nakład pracy pracowników organu do ich przygotowania jest bardzo duży - obejmuje rozległe działania świadczące o koniczności przetworzenia informacji publicznej - to rozpatrzenie wniosku może wymagać zwrócenia się do skarżącego o wykazanie stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. szczególnie istotnego interesu publicznego. Dopiero po ocenie wniosku przez Spółkę pod kątem ewentualnej konieczności przetworzenia informacji oraz podjęcia związanych z tym czynności faktycznych i procesowych organ powinien udzielić informacji żądanej przez Stowarzyszenie albo zakończyć postępowanie decyzją administracyjną. W przypadku, gdy organ uznaje, że wniosek jest nieprecyzyjny powinien wystąpić do żądającego o jego sprecyzowanie i dopiero po wezwaniu dokonać stosownych czynności dotyczących rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał Spółkę do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia z 13 lutego 2026 r., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku (pkt I sentencji wyroku).
Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego (pkt II sentencji wyroku). O kwalifikowanym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. cbosa).
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 złotych.