Uzasadnienie
Pismem z 10 kwietnia 2026 r. R.Z., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie racy prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Burmistrza Wolborza w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji.
Skarżący wyjaśnił, że 30 maja 2025 r. do organu wpłynął wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Burmistrz Wolborza pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu niezałączenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżący złożył ponaglenie wskazując na brak podstaw do takiego żądania i zarzucając organowi nierozpoznanie sprawy w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim uwzględniło ponaglenie postanowieniem z 17 września 2025 r. wyznaczając Burmistrzowi Wolborza termin na załatwienie sprawy do 15 grudnia 2025 r. Organ I instancji nie rozpatrzył sprawy w zakreślonym terminie, lecz ponownie pozostawił wniosek bez rozpoznania. Burmistrz Wolborza po raz kolejny wezwał do złożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zaś skarżący po raz kolejny wyjaśnił brak podstaw do takiego żądania.
Skarżący po raz kolejny złożył ponaglenie do Kolegium, które pismem stwierdziło brak podstaw do rozpatrzenia kolejnego ponaglenia w tej sprawie i wskazało, że w sprawie konieczne jest skierowanie skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, stwierdzenie, że nie pozostawał w bezczynności, albowiem wniosek skarżącego nie wywołał skutków prawnych z uwagi na nieusunięcie braków formalnych oraz niespełnienie wymogów wynikających z przepisów odrębnych oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że w jego ocenie przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z 10.09.2019 r., do przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji środowiskowej zalicza się zabudowę przemysłową lub magazynową wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy. Planowana zabudowa spełnia próg kwalifikacyjny obligujący do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie bez znaczenia ma tutaj fakt, że złożenie wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez stosowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie może stanowić odstąpienia od badania przez organy administracji publicznej jaka powierzchnia będzie powierzchnią przekształconą powstałą w wyniku realizacji danego przedsięwzięcia, zwłaszcza wobec treści art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
Zgodnie z wnioskiem, budowę suszarni zboża i 10 silosów zbożowych wraz z infrastrukturą techniczną zaplanowano na terenie stanowiącym formę ochrony przyrody (tj. park narodowy, rezerwat, park krajobrazowy, obszar chronionego krajobrazu, obszar Natura 2000, użytek ekologiczny czy zespół przyrodniczo - krajobrazowy) lub otulinę parku narodowego, rezerwatu czy parku krajobrazowego, wówczas może się on kwalifikować go kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a Rozporządzenia. Przy powierzchni niemniejszej niż 0,5 ha i wskazanej powyżej lokalizacji wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach byłoby jednak wymagane na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś.
W związku z tym, w sytuacji gdy inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko to brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowiłby brak formalny wniosku o ustaleniu warunków zabudowy. Brak decyzji środowiskowej w sytuacji, gdy jest ona wymagana, uniemożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W konsekwencji organ nie miał obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy ani wydania decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji gdy wniosek nie był kompletny.
Organ nadmienił, że wnioskodawca, jego rodzina (t.j. M. Z., J. Z., A.Z.) i Spółka P. Sp. z o.o. (której udziałowcami są A.Z. i R.Z.), w 2025 r. złożyli aż 15 wniosków o ustalenie warunków zabudowy na różne przedsięwzięcia, czego 8 z nich dotyczy inwestycji zlokalizowanych na działkach nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie ewid.: [...] L., zlokalizowanych w obrębie jednego podwórza ogrodzonego wysokim płotem. Na podstawie informacji o działce stwierdzono, iż na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...] występują tereny: Br-RIIIb, Bi, Br-IVa, Br-PsIV, Lzr-RIVa, N, RIVa, RIVb, W-RIVa, LzV, Lzr-ŁIII, PsIV, RHIb, W-ŁIII- grunty rolne zabudowane, grunty zadrzewione i zakrzewione, nieużytki, grunty, rolne, pastwiska, grunty pod wodami.
Natomiast istniejąca powierzchnia zabudowana budynkami na ww. działkach wynosi 2 797 m2. Do 2023 r. działki nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone w obr. ewid.: [...] L., stanowiły własność Pani A.Z., która to na skutek aktu notarialnego Repertorium "A" 2470/2023 z dnia 7.08.2023 r. przeniosła prawa własności do działek nr ewid.: [...], [...] na firmę P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. [...], [...] B. (pod tym samym adresem zamieszkuje A.Z. i R.Z.). Wydzielenie działki o nr ewid.: [...] nastąpiło na skutek podziału rolnego zatwierdzonego 17 sierpnia 2019 r., którego celem, jak domniemywa organ, było ograniczenie stron biorących udział w toczących się postępowaniach administracyjnych. Łączna projektowana powierzchnia zabudowy wynosi od 8 336 m2 do 12 715 m2, natomiast łączna powierzchnia terenu przeznaczona pod inwestycję wynosi 94 320 m2. Na działkach [...], [...] wychodzących w skład jednej nieruchomości zrealizowana została inwestycją na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z 27 października 2020 r. – budowa biogazowni rolniczej o mocy do 0,5MW (według decyzji WZ znak: RB.6730.40.2020.KR - powierzchnia zabudowy obiektami łącznie do około 3 000 m2, nawierzchnie utwardzone łącznie do około 1 950 m2).
Suma powierzchni zabudowy zadeklarowanych -projektowanych obiektów oraz tych będących już w trakcje realizacji wynosi: minimalnie 11 396 m2 maksymalnie 15 715 m2. Pozwolenie na budowę biogazowni rolniczej zostało wydane na Spółkę P. Sp. z o.o., która wg KRS w przeważającej działalności prowadzi sprzedaż hurtową paliw i produktów pochodnych. Działalność obrotami paliw jest, zdaniem organu, działalnością produkcyjno-przemysłowo-handlową a nie rolniczą jak zadeklarowano we wnioskach o wydanie warunków zabudowy.
Powiązaniem technologicznym jest taki związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje, że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Wobec powyższych argumentów, organ miał prawo do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W piśmie z 7 lipca 2026 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że uporczywie wymaga od skarżącego dołączenia do wniosku o wydanie warunków zabudowy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wskazując osiągnięcie (przekroczenie) progowej wartości kwalifikowanej przedsięwzięcie (przedsięwzięcia) do kategorii potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko. Faktem jest, że skarżący i osoby fizyczne powiązane ze skarżącym wystąpiły z wnioskami o wydanie warunków zabudowy dla różnych przedsięwzięć. Każde z tych przedsięwzięć związane jest z przekształceniem powierzchni, przy czym tylko przekształcenie powierzchni w wyniku zabudowy przemysłowej lub magazynowej może być kwalifikowane do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na podstawie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 54), powoływanego dalej jako: Rozporządzenie".
Większość wniosków o wydanie warunków zabudowy wymieniona w odpowiedzi organu na skargę dotyczy powierzchni zabudowy (powierzchni przekształcanej) dla obiektów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej: magazyn płodów rolnych, garaż na maszyny rolnicze, silos na kiszonkę, silosy zbożowe, suszarnia zboża. Funkcja ww. obiektów budowlanych wyraźnie została określona we wnioskach o wydanie warunków zabudowy i niesłusznie została przypisana do zabudowy przemysłowej, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 54 Rozporządzenia. Obiekty związane z działalnością rolną nie stanowią działalności przemysłowej, a określona w przepisach Rozporządzenia wartość progowa nie dotyczy terenów przekształcanych w związku z realizacją obiektów zabudowy rolniczej (związanej z gospodarstwem rolnym).
Faktem jest, że na terenie objętym wnioskami o wydanie warunków zabudowy znajdują się zabudowania związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym oraz znajduje się biogazownia rolnicza o mocy elektrycznej zainstalowanej 499 kW, należąca do P. sp. z o.o. z siedzibą w P.. Powierzchnia zabudowy tej biogazowni wraz z terenem utwardzonym wynosi 4950 m2. Obiekt biogazowni rolniczej może być kwalifikowany jako zabudowa przemysłowa, ale w związku z realizacją takiego obiektu budowlanego skarżący nie może być ograniczony w rozwoju prowadzonego gospodarstwa rolnego tylko dlatego że organ błędnie interpretuje przepisy z zakresu kwalifikacji przedsięwzięć do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wnioski o wydanie warunków zabudowy dla obiektów rolniczych bez wyjątku nie kwalifikują się do żadnej kategorii przedsięwzięć kwalifikowanych do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niezależnie od tego czy powierzchnia przekształcana wynosi do 0,5 ha czy powyżej (nie ma zastosowania przepis Rozporządzenia § 3 ust. 1 pkt 54).
Organ kwalifikując zabudowę służącą produkcji rolniczej do zabudowy przemysłowej i magazynowej celowo utrudnia skarżącemu prowadzenie gospodarstwa rolnego na nieruchomości. Z uwagi na możliwy konflikt interesów, skarżący złożył do Kolegium wnioski o wyłączenie organu w tych sprawach. Wnioski te nie zostały uwzględnione, natomiast aktualne pozostają wątpliwości dotyczące prawdziwych intencji organu w przedłużaniu postępowań administracyjnych i faktycznym blokowaniu skarżącego w uzyskaniu warunków zabudowy i rozwoju własnego gospodarstwa rolnego. Bezsporne bowiem jest, że zięć Burmistrza Wolborza uzyskał w marcu 2024 r. decyzję o warunkach zabudowy biogazowni rolniczej o mocy do 0,5 MW, a zatem tożsamej do tej, którą prowadzi w L. w gminie W. P. sp. z o.o., którego wspólnikiem jest skarżący.
Ponadto rodzina Burmistrza Wolborza prowadzi w gminie W. działalność konkurencyjną wobec P. sp. z o.o., polegającą na sprzedaży paliw. W ocenie skarżącego działania organu wiążą się z tymi faktami, tym bardziej że organ w toku sprawy ani razu nie odniósł się do tych okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 z zm.) – dalej w skrócie "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W postępowaniu ze skarg na bezczynność organu administracji przedmiotem kontroli sądu administracyjnego nie jest określony akt lub czynność organu, lecz brak ich podjęcia w określonej formie oraz terminie. Pojęcie bezczynności definiuje natomiast art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) – dalej w skrócie "k.p.a.". Z jego treści wynika, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Przepisem szczególnym, zakreślającym ramy czasowe rozpatrzenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy jest z kolei art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538) – dalej w skrócie: "u.p.z.p." – zgodnie z którym termin do wydania decyzji w powyższym przedmiocie wynosi 90 dni.
Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Z kolei jak stanowi przepis art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: pkt 1 - do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; pkt 2 - do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
Jak wynika z akt sprawy skarżący przed wniesieniem skargi do tutejszego Sądu wykorzystał tryb ponagleniowy. Skarżący złożył ponaglenie, które zostało rozpoznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim w dniu 17 września 2025 r. a następnie złożył ponaglenie w dniu 15 grudnia 2025 r.
Podstawą skargi na bezczynność skarżący uczynił pozostawienie bez rozpoznania wniosku o ustalenie warunków zabudowy z powodu niezłożenia przez skarżącego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, która to decyzja w ocenie organu jest w badanej sprawie wymagana.
Należy zatem podkreślić, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, mylnie sądząc, iż zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia wydaniem decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 1 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 1747/22; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z kolei przepis art. 52 ust. 2a w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że do wniosku o ustalenie warunków zabudowy dołącza się decyzje, których obowiązek dołączenia wynika z odrębnych przepisów, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, 1881 i 1940 oraz z 2025 r. poz. 1535) – dalej: "u.i.o.ś.".
W realiach kontrolowanej sprawy istotą sporu jest stanowisko organu administracji, zgodnie z którym brak przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia jest brakiem formalnym podania o ustalenie warunków zabudowy, który to brak uzasadnia pozostawienie podania bez rozpoznania w przypadku jego nieuzupełnienia w wymaganym terminie.
Wypada zatem wyjaśnić, że w doktrynie i orzecznictwie, na tle art. 64 § 2 k.p.a., wskazuje się na rozróżnienie wymagań formalnych oraz przesłanek materialnych. Braki formalne dają, w razie ich nieusunięcia, podstawy do pozostawienia podania bez rozpoznania, braki materialnoprawne - do odmowy przyznania uprawnienia. NSA w wyroku z 5 czerwca 2025 r., II OSK 111/25 jednoznacznie przesądził, że w świetle art. 52 ust. 2a w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., a także na tle innych przyjętych w ustawie rozwiązań normatywnych (art. 53 ust. 5ba w zw. z art. 64 ust. 1b u.p.z.p.) ustawodawca traktuje wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed ustaleniem warunków zabudowy, jako wymaganie o charakterze materialnym, a nie formalnym wniosku. W wyroku z 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2136/18, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że należy odróżnić braki formalne od braków materialnych, a więc braku spełnienia materialnoprawnych przesłanek, które nakładają odpowiednie normy prawa materialnego, ponieważ w przypadku ich wystąpienia nie ma zastosowania przepis art. 64 § 2 k.p.a. Dlatego też obowiązek dołączenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia łączy się zawsze z przeprowadzeniem odrębnego postępowania administracyjnego wymagającego powołania szeregu odpowiednich przepisów materialnego prawa ochrony środowiska, a w szczególności z ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r. poz. 1405).
Brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może być zakwalifikowany jako brak formalny, gdy strona dysponuje taką decyzją, a jedynie jej nie dołączyła do podania o wszczęcie postępowania. W razie, gdy dopiero w odrębnym postępowaniu strona dopiero może uzyskać wymaganą decyzję, wówczas nie można klasyfikować niezłożenia decyzji jako braku formalnego, usuwanego w trybie art. 64 § 2 k.p.a., a organ obowiązany jest merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, wydając decyzję (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 19, 2024). Prezentowane wyżej stanowisko znajduje również oparcie w przepisie art. 86 pkt 2 u.i.o.ś., zgodnie z którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1, w tym decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, że badanie zgodności decyzji o warunkach zabudowy z wymogami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest podstawowym obowiązkiem organów administracji, wydających decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Obowiązek ten obejmuje ustalenie czy istnieje zgodność pomiędzy parametrami i lokalizacją inwestycji, wskazywaną w postępowaniu zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, a lokalizacją i parametrami przyjętymi w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy.
Jak wynika z akt kontrolowanej sprawy, organ w dniu 13 października 2025 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Treść wezwania wskazuje, że organ przeprowadził czynności wyjaśniające, w wyniku których ustalił, że planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W tym celu organ ustalił łączną powierzchnię projektowanych obiektów oraz obiektów będących w trakcie realizacji lub realizowanych na działkach o nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Dokonał również oceny kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia biorąc pod uwagę funkcję silosów zbożowych, powierzchnię zabudowy oraz powierzchnię podlegającą przekształceniu oraz suszarni zboża. Przeprowadzone czynności doprowadziły organ do konkluzji, iż inwestycja należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 44 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.). W konsekwencji, zdaniem organu, wymagane jest uzyskanie przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Trzeba podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ocena prawidłowości powyższego stanowiska organu. Rolą sądu administracyjnego w postępowaniu w przedmiocie bezczynności organu nie jest bowiem dokonywanie oceny czy wnioskodawca powinien się legitymować decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach czy też decyzja taka nie jest wymagana. Natomiast w ocenie Sądu organ pozostaje w bezczynności, bowiem brak takiej decyzji w realiach kontrolowanej sprawy nie może być oceniony jako niespełnienie warunków formalnych wniosku. Niewątpliwie organ administracji dokonał bowiem merytorycznej analizy sprawy i uznał, że inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Nie można zatem przyjąć, że mamy tu do czynienia z oczywistym brakiem czysto formalnym. Wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymogiem materialnym wniosku, do oceny którego jest potrzebna analiza planowanego przedsięwzięcia przez pryzmat znajdujących zastosowanie norm prawa materialnego. Organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy obowiązany jest uzależnić wydanie zgody na realizację inwestycji od przedłożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko w przypadkach, gdy taka inwestycja spełnia cechy przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko bądź mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Z kolei ustalenie powyższych okoliczności wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o warunkach zabudowy organ winien wyjaśnić kwestię zagadnień umożliwiających weryfikację potrzeby przedłożenia decyzji środowiskowej, przy czym postępowanie takie powinno być przeprowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z k.p.a. Organy obowiązane są zatem zgromadzić wyczerpujący materiał dowodowy, a następnie go przeanalizować z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej i wyjaśnić motywy, dla których uznały, że tego rodzaju decyzja jest wymagana dla badanego przedsięwzięcia. Strona winna natomiast mieć możliwość dokonania kontroli tego stanowiska w administracyjnym trybie odwoławczym, z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 k.p.a., a także kontroli sądowoadministracyjnej. Zaistniały w sprawie stan faktyczny nie pozwala przyjąć, że nieuzyskanie przez skarżącego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia stanowi brak formalny wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Z treści samego wniosku inwestora nie wynika bowiem w sposób oczywisty, aby dla planowanego zamierzenia konieczne było uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Skoro w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 64 § 2 k.p.a., Burmistrz Wolborza winien merytorycznie rozpoznać sprawę. Stwierdzenie powyższego prowadzi do konkluzji, że słusznie strona skarżąca zarzuca organowi pozostawanie w bezczynności.
Mając powyższe na uwadze Sąd w punkcie 1 sentencji wyroku zobowiązał Burmistrza Wolborza do załatwienia wniosku skarżącego R. Z. z dnia 8 kwietnia 2025 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu organowi akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku.
W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd stwierdził, że organ administracji dopuścił się bezczynności, która miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Dla stwierdzenia bezczynności mającej charakter rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo tylko naruszenie prawa poprzez przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe, obiektywne naruszenie prawa (niedochowanie terminu). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. jest stan, w którym bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, bez wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2014 r., I OSK 2563/13; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r., II OSK 652/15).
Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne, a nadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nacechowane ewidentnym niedbalstwem organu. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można mówić o takiej sytuacji, bowiem bezczynność organu była spowodowana wyłącznie błędnym przekonaniem o możliwości zastosowania w sprawie art. 64 § 2 k.p.a.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność organu
MR