Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 marca 2026 r. (data wpływu: 1 kwietnia 2026 r.) A. P., reprezentowany przez adw. A. S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie samowolnych robót budowlanych. Skarżący wniósł o wskazanie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, przyznanie sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 - w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a., rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym, nadto zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że wyrokiem z dnia 5 września 2025 r, sygn. akt II SA/Łd 342/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 6 marca 2025 r. nr 47/2025, znak: WOP.7721.6.2025.DB, jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 18 listopada 2024 r. nr 789/2024, znak: PINB/7355/687-2020/R-4871-2024/S/ADK w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnych robót budowlanych.
W konsekwencji sprawa wróciła do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Mimo upływu znacznego czasu od wydania wyroku sądu administracyjnego z dnia 5 września 2025 r. (ponad 6 miesięcy) oraz mimo ciążącego na organie obowiązku podjęcia dalszych czynności procesowych i merytorycznego rozpoznania sprawy, PINB w Łodzi do chwili obecnej nie załatwił sprawy ani nie wydał nowego rozstrzygnięcia. Co więcej, strona nie otrzymała skutecznej informacji o nowym terminie załatwienia sprawy wraz z podaniem przyczyn zwłoki, co dodatkowo potwierdza stan bezczynności, ewentualnie przewlekłości postępowania. Zdaniem strony w realiach sprawy brak jest podstaw do dalszego pozostawania organu w bezczynności. Sprawa była już przedmiotem kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej, a uchylenie obu decyzji obligowało organ I instancji do niezwłocznego podjęcia dalszego postępowania i wydania nowego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem oceny prawnej wynikającej z wyroku sądu.
W przedmiotowej sprawie, w opinii skarżącego, oczywistym pozostaje, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa co do terminów załatwienia sprawy określonych w k.p.a., pozostając od ponad pół roku w całkowitej bezczynności. Końcowo wskazał, że wniósł do organu ponaglenie.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Łodzi wniósł o oddalenie skargi w całości, ewentualnie - na wypadek uwzględnienia skargi - a) stwierdzenie, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; b) niewymierzanie organowi grzywny ani nieuwzględnianie wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, ewentualnie wymierzenie grzywny albo przyznanie sumy pieniężnej w najniższej możliwej wysokości. Jednocześnie organ poinformował, że w sprawie nie znaleziono podstaw do zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a. Organ następnie wyjaśnił, że prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia (murku), usytuowanego na nieruchomości w Ł.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Łódzkiego Wschodniego wskazał, że przekazał zgodnie z właściwością podanie skarżącego z dnia 2 grudnia 2019 r. zawierające wniosek o wszczęcie postępowania samowolnego wybudowania ogrodzenia wzdłuż działki nr [...], wybudowanego przez inwestora miasto Łódź.
Dnia 27 stycznia 2020r. do organu wpłynęło ponaglenie z dnia 21 stycznia 2020 r. W konsekwencji powyższego Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem nr 44/1/2020 z dnia 17 lutego 2020r. stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi prowadzi przedmiotową sprawę opieszale oraz odmówił wyznaczenia dodatkowego termu załatwienia przedmiotowej sprawy. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi: 1) wezwał Gminę Miasto Łódź, Zarząd Dróg i Transportu, Zarząd Zieleni Miejskiej oraz Zarząd Inwestycji Miejskich, pismem z dnia 30 stycznia 2020r. do złożenia wyjaśnień dotyczących wykonania rozpoznawanego ogrodzenia. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 10 lutego 2020r. Zarząd Zieleni Miejskiej poinformował, że nie był inwestorem robót budowlanych związanych z wykonaniem przedmiotowego ogrodzenia, a tym samym nie dysponuje żadną dokumentacją dotyczącą inwestycji, a ponadto że w/w inwestycja mogła być realizowana w latach 1994-1995;
- 2) wystąpił do Urzędu Miasta Łodzi Departamentu Architektury i Rozwoju Wydziału Urbanistyki i Architektury z pismem z dnia 30 stycznia 2020r. o udzielenie pisemnej informacji, czy w swoich zasobach archiwalnych posiada dokumenty związane z realizacją robót budowlanych, polegających na wykonaniu przedmiotowego ogrodzenia (murku), a także o przesłanie odpisów posiadanych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe przy piśmie z dnia 14 lutego 2020r. przesłano odpisy: a) zawiadomienia z dnia 16 września 1997r. o zakończeniu budowy (robót budowlanych), b) zawiadomienia z dnia 19 sierpnia 1996r. o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych dla których uzyskano pozwolenie na budowę, c) oświadczenia z dnia 14 sierpnia 1996r. o podjęciu się obowiązków kierownika budowy, d) oświadczenia z dnia 19 sierpnia 1996r. o podjęciu się obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego, e) decyzji nr 334/95/0.05 z września 1995r. dla Przedsiębiorstwa Zieleń Miejska Północ, zatwierdzającej projekt budowlany ogrodzenia [...], f) decyzji nr 69/96/0.05 z dnia 9 lutego 1996r. dla Przedsiębiorstwa Zieleń Miejska - Północ Spółka z o.o., zatwierdzającej projekt budowlany ogrodzenia Parku im. [...] w Ł. od ulicy [...] i udzielającej pozwolenia na budowę ogrodzenia Parku im. [...] od ul. [...], g) inwentaryzacji geodezyjnej;
- 3) dnia 31 stycznia 2020r. przeprowadził oględziny na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (nr działki [...], obr. [...]), fragment Parku im. [...], w wyniku których ustalił, iż na działce posadowiony jest mur ceglany o wysokości od 1,10 m do 1,15 m od strony południowej, w granicy chodnika przy ul. [...]. Na podstawie stanu technicznego cegły można przyjąć, że ogrodzenie wykonano co najmniej 10-15 lat temu;
- 4) wystąpił do Łódzkiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, pismem z dnia 5 marca 2020r. o udzielenie informacji, czy w jego zasobach archiwalnych znajdują się dokumenty związane z realizacją przedmiotowych robót budowlanych, Park Miejski im. [...] w Ł. jest bowiem wpisanym do rejestru zabytków za nr [...]. Pismem z dnia z dnia 14 maja 2020r. Konserwator Zabytków wskazał, iż w archiwum WUOZ w Łodzi nie zachowała się dokumentacja projektowa budowy ogrodzenia, jednakże kwestia wykonania ogrodzenia była konsultowana z Konserwatorem, w archiwum znajduje się korespondencja z lat 1995 - 1996. Dnia 8 marca 1995r. UMŁ Wydział Ochrony Środowiska wystąpił do ŁWKZ z wnioskiem o sformułowanie wytycznych konserwatorskich w zakresie budowy ogrodzenia oraz wycinki drzewa, załączono do niego schematyczne plany parku ukazujące przebieg planowanego ogrodzenia. Ich analiza wykazała, że zamierzenie obejmowało też budowę frontowego ogrodzenia wzdłuż ul. [...], w linii działki nr [...]. W piśmie z dnia 20 czerwca 1995r. ŁWKZ sformułował wytyczne konserwatorskie dotyczące budowy ogrodzenia. Dnia 14 lipca 1995r. UMŁ Wydział Ochrony Środowiska złożył wniosek o uzgodnienie Projektu Technicznego częściowego ogrodzenia Parku im. [...] w Ł. z załączonym projektem, sporządzonym przez "I " Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. W archiwum WUOZ nie ma w/w dokumentacji projektowej, na wniosku widnieje jednak adnotacja ŁWKZ o uzgodnieniu projektu bez uwag. Zachowały się natomiast kopie protokołów końcowych odbioru robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia parku z dnia 12 listopada 1996r. (I etap) oraz z dnia 5 września 1997r. (II etap - od strony ul. [...]). W załączeniu do pisma przekazano uwierzytelnioną kopię w/w korespondencji;
- 5) pismem z dnia 5 marca 2020r. zwrócił się do Urzędu Miasta Łodzi Wydziału Urbanistyki i Architektury z prośbą o uzupełnienie przekazanych dokumentów o projekt budowlany stanowiący załącznik do decyzji nr 69/96/0.05 z dnia 9 lutego 1996r. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 17 marca 2020r. poinformowano, że nie odnaleziono w/w dokumentacji. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ, decyzją nr 450/2020 z dnia 16 czerwca 2020r. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia (murku) usytuowanego na nieruchomości w Ł., przy ul. [...] (nr działki [...], obr. [...]) - część Parku im. [...]. Następnie na skutek odwołania z dnia 24 czerwca 2020r. złożonego przez A.P. w dniu 29 czerwca 2020r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją nr 198/2020 z dnia 3 sierpnia 2020r. uchylił w całości powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2020r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt II SAB/Łd 45/20) stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi przewlekle prowadzi postępowanie, co miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa, umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie. W ponownie prowadzonym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi pismami z dnia 17 sierpnia 2020r.: 1) zwrócił się z prośbą do Urzędu Miasta Łodzi Departamentu Architektury i Rozwoju Wydziału Urbanistyki i Architektury z prośbą o udzielenie informacji, czy po dniu 17 marca 2020r. odnaleziono projekt stanowiący załącznik do decyzji nr 69/96/0.05 z dnia 9 lutego 1996r. oraz przesłanie jego odpisu, a w przypadku jego nieodnalezienia przesłanie innych dokumentów, z których wynika, czy projekt ten obejmował również działkę nr [...];
- 2) wystąpił do Łódzkiego Ośrodka Geodezji o udzielenie informacji, jak w latach 1990-2020 zmieniał się nr ewidencyjny działki [...] w obrębie [...];
- 3) zwrócił się do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi XX Wydziału Gospodarczego - Krajowego Rejestru Sądowego z prośbą o udzielenie informacji komu, działając na podstawie art. 288 § 3 ustawy Kodeks spółek handlowych, oddano na przechowanie księgi i dokumenty rozwiązanej spółki "I " Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., 4) wezwał J.T., S.J. oraz Z.M. do złożenia - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania - wyjaśnień na piśmie poprzez dołączenie do akt oryginałów lub urzędowo poświadczonych odpisów dokumentów, z których wynika, czy projekt budowlany ogrodzenia Parku im. [...] od ul. [...], zatwierdzony decyzją nr 69/96/0.05 z dnia 9 lutego 1996r. dla Przedsiębiorstwa Zieleń Miejska – Północ Spółka z o.o., obejmował również działkę nr [...] albo ewentualnie, w braku w/w dokumentów, przekazanie informacji, czy projekt lub budowa obejmowały tę działkę. Następnie na skutek wystąpienia A.P. z wnioskiem z dnia 19 czerwca 2020r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr 69/96/0.05 z dnia 9 lutego 1996r. Prezydent Miasta Łodzi, postanowieniem nr DAR-UA-1.1292.2020 z dnia 11 sierpnia 2020r. wznowił postępowanie zakończone decyzją, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Przedsiębiorstwu Zieleń Miejska – Północ Sp. z o.o. pozwolenia na budowę ogrodzenia Parku im. [...] od ul. [...] na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] i ul. [...]. W dniu 4 września 2020r. z organem skontaktował się telefonicznie S.J., inspektor nadzoru inwestorskiego budowy przedmiotowego ogrodzenia, który wskazał, że nie posiada dokumentów, z których wynikałoby, że projekt budowlany obejmował również działkę nr [...] oraz nie posiada wiedzy na ten temat, choć prawdopodobnie musiało tak być. Poinformował ponadto, że jednym z uczestników procesu budowlanego był Wydział Ochrony Środowiska. Pismem z dnia 7 września 2020r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi zwrócił się do Urzędu Miasta Łodzi Departamentu Ekologii i Klimatu Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa z prośbą o przesłanie odpisów wszelkich dokumentów, z których wynika, czy projekt budowlany ogrodzenia Parku im. [...] od ul. [...], zatwierdzony decyzją nr 69/96/0.05 z dnia 9 lutego 1996r., obejmował również działkę nr [...], a ewentualnie w ich braku o przekazanie informacji, czy projekt lub budowa obejmowały tę działkę. Następnie przy piśmie z dnia 1 września 2020r. Urząd Miasta Łodzi Departament Architektury i Rozwoju Wydział Urbanistyki i Architektury przekazał organowi kserokopie projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/0.05. Pismem z dnia 2 września 2020r. Łódzki Ośrodek Geodezji poinformował natomiast, że w dniu 17 marca 1995 r. zarejestrowano w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym opracowanie geodezyjne pod nr 3/1305 (mapa sytuacyjna do celów prawnych). Zgodnie z załączonym do opracowania wykazem zmian gruntowych działkę nr 228 podzielono na działki 228/1, 228/2, 228/3, [...]. Do dnia dzisiejszego zapis działki nr [...] nie uległ zmianie. W dniu 1 października 2020r. z organem skontaktował się telefonicznie Zarząd Zieleni Miejskiej w Łodzi, który podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w piśmie z dnia 10 lutego 2020r. Dnia 27 listopada 2020r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi wpłynęła decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-1.3119.2020 z dnia 20 listopada 2020r. odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/005 z dnia 9 lutego 1996r. Z uwagi na powyższe organ zwrócił się do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Łodzi z prośbą o udzielenie informacji, czy wniesiono odwołanie od rozstrzygnięcia. W odpowiedzi, pismem z dnia 8 stycznia 2021r. poinformowano, iż dnia 15 grudnia 2020r. A.P. wniósł odwołanie od decyzji nr DPRG-UA-1.3119.2020 z dnia 20 listopada 2020r. W związku z ponagleniem A.P., reprezentowanego przez adw. A.S., z dnia 17 września 2024r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem nr 215/1/2024 z dnia 8 października 2024r., stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi prowadzi postępowania w sprawie dotyczącej robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia (murku) usytuowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (dz. nr [...], obr. [...]) - część Parku im. [...], w sposób przewlekły, był bezczynny w sprawie, a ponadto wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 8 listopada 2024r., zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a także stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 9 października 2024r. Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Łodzi poinformował, iż decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-1.3119.2020 z dnia 20 listopada 2020r. nie weszła do obrotu prawnego z powodu braku podpisu osoby upoważnionej, decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/005 z dnia 9 lutego 1996r. znajduje się natomiast w obrocie prawnym, a ponadto załączył potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-1.1443.2023 z dnia 7 sierpnia 2023r., sprostowanej postanowieniem Prezydenta Miasta Łodzi nr DPRG-UA-1.1892.2023 z dnia 17 października 2023r., utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Łódzkiego nr 260/2023 z dnia 18 października 2023r. wydanej w postępowaniu wznowieniowym na wniosek A.P. o uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/005 z dnia 9 lutego 1996r. Dnia 23 września 2024r. do organu wpłynęła skarga z dnia 18 września 2024r. A.P., reprezentowanego przez adw. A.S., na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie prowadzonej po wydaniu przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji nr 198/2020 r. z dnia 3 sierpnia 2020 r. uchylającej w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 16 czerwca 2020 r. nr 450/2020 i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, którą to wraz z odpowiedzią na nią z dnia 21 października 2024r. przesłano do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W konsekwencji powyższego, wyrokiem z dnia 14 stycznia 2025r. (sygn. akt II SAB/Łd 137/24), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności oraz że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 5000 zł. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi decyzją nr 789/2024 z dnia 18 listopada 2024r. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie samowolnych robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia (murku), usytuowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (nr działki [...], obr. [...]). W wyniku odwołania wniesionego przez A.P. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi decyzją nr 47/2025 z dnia 6 marca 2025r., utrzymał w całości powyższe rozstrzygnięcie. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 września 2025r. (sygn. akt II SA/Łd 342/25) uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 789/2024. Dnia 22 grudnia 2025 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi wpłynęło pismo Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2025r., przy którym przesłano akta przedmiotowego postępowania oraz kserokopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 05 września 2025r. (sygn. akt II SA/Łd 342/25), którym uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 789/2024.
Pismem z dnia 22 stycznia 2026r. organ I instancji wystąpił do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Łodzi z prośbą o udzielenie informacji: o aktualnym etapie postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/0.05 z dnia 9 lutego 1996r., zainicjowanego przez A.P. oraz czy ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/0.05 nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, czy też została z niego wyeliminowana. Pismem z dnia 30 marca 2026 r. organ ponowił powyższą prośbę.
Dnia 27 marca 2026r. do organu wpłynęło ponaglenie A.P., reprezentowanego przez adw. A.S. z dnia 25 marca 2026r., które zostało przekazane Łódzkiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Postanowieniem nr 43/1/2026 z dnia 9 kwietnia 2026r. organ wyższego stopnia stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi prowadzi postępowanie w sprawie dotyczącej robót budowlanych na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]) - część Parku im. [...], w sposób przewlekły, był bezczynny w sprawie oraz wyznaczył organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy w terminie do dnia 15 maja 2026r., zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, stwierdził że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu postanowienia wskazano m.in., iż podstawowy termin załatwienia sprawy upływał 21 stycznia 2026 r. Organ I instancji dopiero w dniu 22 stycznia 2026 r. wystąpił pismem do Urzędu Miasta Łodzi.
Organ jednak nie zgodził się z powyższym twierdzeniem w zakresie określonego terminu załatwienia sprawy. Wskazał, że termin ten w istocie przypadał na dzień 22 stycznia 2026r., z uwagi jednak na to, iż Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Łodzi nadal nie udzielił odpowiedzi na zadane pytania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi po raz kolejny, dnia 20 kwietnia 2026r., wystosował do niego pismo. W piśmie zawarto również prośbę o potraktowanie sprawy jako pilnej i udzielenie informacji aktualnych na dzień sporządzania odpowiedzi w możliwe najszybszym terminie. Do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę nie otrzymano jednakże żadnej informacji zwrotnej. Organ podkreślił, że na podstawie dokonanych jak dotąd ustaleń w zakresie stanu faktycznego i prawnego sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi nie jest władny wydać decyzji kończącej przedmiotowe postępowanie, bowiem wciąż nie dysponuje wszystkimi niezbędnymi informacji oraz dokumentami do wydania przywołanego rozstrzygnięcia.
Nadal niewyjaśniona pozostaje kwestia, czy a jeżeli tak, to w jaki sposób zostało zakończone postępowanie wznowieniowe, zainicjowane przez A.P., a co za tym idzie czy ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/05 z dnia 9 lutego 1996r. wciąż funkcjonuje w obrocie prawnym, czy też została z niego wyeliminowana. W zakresie, w jakim skarżący przywołuje treść art. 35 § 3 K.p.a., należy mieć na uwadze również kolejne paragrafy przywołanego artykułu, w szczególności zaś art. 35 § 5 K.p.a., stanowiący, że do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Organ stwierdził, że ma świadomość, iż okres pomiędzy otrzymaniem pisma Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2025r., przy którym przesłano akta przedmiotowego postępowania oraz kserokopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 września 2025r. (sygn. akt II SA/Łd 342/25), a ponagleniem wniesionym przez A.P. wykracza poza ustawowe terminy wskazane w art. 35 § 3 K.p.a., chociaż nie jest on tak znaczny jak wskazywał to skarżący. Należy mieć jednak na uwadze, iż kwestia pozostawania w obrocie prawnym decyzji Prezydenta Miasta Łodzi nr 69/96/0.05, mająca kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, na co również wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, nie została ostatecznie wyjaśniona. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi podniósł, że nie ma wpływu na działania podejmowane przez inny organ administracji publicznej, do którego zwraca się z określonym zapytaniem, nie dysponuje żadnymi instrumentami prawnymi, które pozwalałyby na przymuszenie przywołanego podmiotu do udzielenia żądanej informacji oraz przesłania stosownych dokumentów, nawet w sytuacji kiedy ich brak realnie uniemożliwia mu dalsze prowadzenie postępowania bądź wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Organ prowadzący postępowanie nie może więc ponosić odpowiedzialności za brak reakcji, a w istocie bezczynność innego organu, do którego zwrócił się z prośbą o udzielenie konkretnych informacji. W przypadku ustalenia, że nadal toczy się postępowanie wznowieniowe, z uwagi na fakt, iż pomiędzy kwestią ostateczności i prawomocności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę ogrodzenia Parku im. [...] od ul. [...], a rozstrzygnięciem toczącej się przed organem sprawy administracyjnej istnieje związek przyczynowy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi władny byłby dokonać zawieszenia toczącego się przed nim postępowania do czasu rozstrzygnięcia przywołanego zagadnienia. Jednakże ze względu na nieposiadanie aktualnych, popartych stosowną dokumentacją, informacji w powyższym zakresie nie miał i nadal nie ma możliwości jego zawieszenia, a tym bardziej załatwienia sprawy. Za nieuzasadniony organ uznał także podnoszony w skardze zarzut niepodejmowania dalszych czynności w sprawie mimo znacznego upływu czasu od wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, tj. 6 miesięcy, bowiem jego kopia wraz z pełnymi aktami przedmiotowego postępowania została doręczona Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Łodzi dopiero pod koniec grudnia 2025r., a więc faktycznie od tego czasu do dnia wpływu skargi strony minęły nieco ponad 3 miesiące, w trakcie których podjęto jednakże stosowne działania celem wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy.
Powstała zwłoka nie była efektem nacechowanego złą wolą uporczywego zachowania, pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Powstałe opóźnienie wynika z przyczyn niezależnych od organu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 września 2025r. w sprawie o sygnaturze II SA/Łd 342/25, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., co z kolei obliguje organ do wykonania wytycznych sądu. Konsekwencją tego są podjęte przez organ czynności mające na celu ustalenie sposobu zakończenia postępowania wznowieniowego. Bez tych ustaleń organ nie może wydać rozstrzygnięcia odpowiadającego prawu. Zdaniem organu twierdzenie skarżącego o bezczynności organu nadzoru budowlanego jest bezpodstawne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi podejmuje bowiem czynności nakierowane na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a zarazem zmierzające do jej końcowego załatwienia.
Z ostrożności procesowej wyjaśnił, że z tych samych względów aktualnie nieuprawnione byłoby twierdzenie o przewlekłości prowadzonego postępowania. Długi czas trwania postępowania nie może być utożsamiany z jego przewlekłością, w szczególności gdy znajduje uzasadnienie w obiektywnych okolicznościach sprawy. Przewlekłość zaistnieje, gdy będzie można organowi skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. A contrario nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego.
Organ wniósł ewentualnie o stwierdzenie, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, jak również o niewymierzanie organowi grzywny ani nieuwzględnienie wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, ewentualnie wymierzenie grzywny albo przyznanie sumy pieniężnej w najniższej możliwej wysokości, mając na uwadze wszystkie okoliczności niniejszej sprawy. Nie sposób bowiem zgodzić się z zarzutem skarżącego o tym, iż podnoszona przez niego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie organu podejmowane przez niego działania nie noszą znamion celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, są w pełni uzasadnione, natomiast zwłoka w załatwieniu przedmiotowej sprawy nie jest znacząca i szczególnie drastyczna, a ponadto nie wynika ze złej woli organu. W związku z powyższym za nieuzasadniony, zdaniem organu, należy również uznać wniosek o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określone w art. 154 § 6 p.p.s.a., w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanym przypadku żądanie przyznania wskazanej sumy pieniężnej nie zostało w żaden sposób uargumentowane, nie wykazano więc uszczerbku wywołanego bezczynnością lub przewlekłością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) (dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem wniesionej skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie samowolnych robót budowlanych.
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W razie natomiast nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę - zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
Na wstępie należy podkreślić, że organy administracji publicznej zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności, stosownie do art. 12 § 1 k.p.a., powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.).
Warunkiem formalnym skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wcześniejsze wyczerpanie środków zaskarżenia. Jak stanowi art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18, LEX nr 2520783, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Skarżący, przed wniesieniem skargi, pismem z 25 marca 2026 r. złożył w dniu 27 marca 2026 r. ponaglenie do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi. Tym samym należy przyjąć, że spełniony został warunek wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a.
Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność) (pkt 1), lub gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Z treści przywołanych przepisów należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. Bezczynność i przewlekłość są zatem pojęciami rozłącznymi, o oznacza, że w tej samej sprawie nie może występować zarówno bezczynność, jak i przewlekłość (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79).
Celem kwestionowania bezczynności organu, podobnie jak i przewlekłości postępowania, jest przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. Cel ten jest jednak osiągany za pomocą odmiennej argumentacji. Strona, zarzucając organowi bezczynność ogranicza się do twierdzenia, że organ nie dochował terminu załatwienia sprawy (terminu określonego w art. 35 lub przepisach szczególnych ani terminu wskazanego zgodnie z art. 36 § 1). Strona, zarzucając przewlekłość zarzuca natomiast organowi, że jakkolwiek organ wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy (organ nie jest bezczynny), to postępowanie nie jest prowadzone w sposób sprawny i efektywny, w wyniku czego trwa ono dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (por. postanowienie NSA z 4 grudnia 2019 r., II OSK 2317/19, LEX nr 2785840, CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, należy stwierdzić, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi (dalej także: PINB w Łodzi) nie dopuścił się przewlekłości, bowiem niewątpliwie na dzień wniesienia skargi upłynął termin na załatwienie sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. tj. od dnia 22 grudnia 2025 r., kiedy to organ II instancji zwrócił PINB w Łodzi akta sprawy, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 września 2025r. (II SA/Łd 342/25), którym uchylono decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 6 marca 2025 r., jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 18 listopada 2024 r.
W kontrolowanej sprawie organ I instancji nie poinformował o wyznaczeniu nowego terminu na wydanie decyzji. Stąd z bezskutecznym upływem terminu, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. nastąpił już stan bezczynności. Dlatego też, zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie należy ocenić, czy organ nie dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania.
Przypomnieć należy, że bezczynność organu administracji występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności.
Oceniając bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie podkreślić należy, że przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w sprawie kontroli legalności ogrodzenia (muru) usytuowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (nr dz. [...]).
W przedmiotowej sprawie tutejszy Sąd oceniał już sprawność w prowadzeniu przez organ postępowania. W wyroku z dnia 6 lipca 2020 r. (II SAB/Łd 45/20) WSA w Łodzi: 1) stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa;
- 2. umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie;
- 3. oddalił skargę w pozostałym zakresie;
- 4. zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącego A.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z kolei w wyroku z dnia 14 stycznia 2025 r. (II SAB/Łd 137/24) WSA w Łodzi: 1) stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 2) umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie;
- 3) wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Łodzi grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych;
- 4) oddalił skargę w pozostałym zakresie;
- 5) zasądził od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącego A.P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wobec powyższego, z uwagi na objęcie oceną prawną wyrażoną prawomocnym wyrokiem Sądu okresu prowadzenia postępowania do czasu wydania wyroku z dnia 14 stycznia 2025 r., szczegółowej analizy w aspekcie zarzutów wniesionej w niniejszej sprawie skargi wymagał tok postępowania już po wydaniu powołanego wyroku Sądu (por. wyrok WSA w Olsztynie z 20 maja 2026 r., I SAB/Ol 1/26, LEX nr 4099578, CBOSA).
Przechodząc do dalszych rozważań należy przypomnieć, że PINB w Łodzi decyzją nr 789/2024 z dnia 18 listopada 2024r. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie samowolnych robót budowlanych polegających na wykonaniu ogrodzenia (murku), usytuowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. [...] (nr działki [...], obr. [...]). W wyniku odwołania wniesionego przez A.P. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi (dalej także: ŁWINB w Łodzi) decyzją z dnia 6 marca 2025 r., utrzymał w całości powyższe rozstrzygnięcie. Natomiast wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 września 2025r. (II SA/Łd 342/25) uchylono zaskarżoną decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 6 marca 2025 r., jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 18 listopada 2024 r.
Mając zatem na uwadze powyższe należy także wyjaśnić, że PINB w Łodzi po wydaniu wyroku z dnia 14 stycznia 2025 r. otrzymał akta administracyjne sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem - w dniu 11 kwietnia 2025 r., jednak w dniu 5 maja 2025 r. organ przekazał akta sprawy ŁWINB w Łodzi w związku ze skargą skarżącego na decyzję ŁWINB w Łodzi z dnia 6 marca 2025 r. nr 47/2025. Organ II instancji zwrócił PINB w Łodzi akta sprawy – w dniu 22 grudnia 2025 r. W tych okolicznościach sprawy PINB w Łodzi w dniu 22 stycznia 2026 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Łodzi o udzielenie informacji na temat postępowania wznowieniowego w sprawie zakończonej decyzją z dnia 9 lutego 1996 r. nr 69/96/0.05. Wobec braku odpowiedzi PINB w Łodzi ponowił zapytanie pismami z dnia 30 marca 2026 r., 20 kwietnia 2026 r., 11 maja 2026 r. Dopiero po uzyskaniu odpowiedzi od Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 22 maja 2026 r. oraz pisma z dnia 15 czerwca 2026 r. – PINB w Łodzi postanowieniem z dnia 22 czerwca 2026 r. zawiesił prowadzone postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Oceniając powyższe należy stwierdzić, że nie stanowi usprawiedliwienia długotrwałego prowadzenia postępowania brak skuteczności w uzyskaniu informacji od Prezydenta Miasta Łodzi przez PINB w Łodzi.
Rzeczą organu jest bowiem takie prowadzenie postępowania, aby możliwe było rozpatrzenie sprawy w terminach ustawowych, lub wyznaczonych przez organ nadrzędny bądź sąd. Zdaniem Sądu, zatem niewątpliwie PINB w Łodzi dopuścił się bezczynności w niniejszym postępowaniu.
W świetle powyższych okoliczności sprawy brak jest możliwości orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania aktu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że zawieszenie postępowania administracyjnego ma ten skutek, że sąd nie może zobowiązać organu do wydania decyzji. Stronie niezadowolonej z treści postanowienia o zawieszeniu postępowania przysługuje środek odwoławczy na to postanowienie (por. postanowienie WSA w Warszawie z 7 kwietnia 2005 r., I SAB/Wa 13/05, LEX nr 859685, CBOSA). Co więcej, w trybie skargi na bezczynność organu nie można zwalczać postanowienia o zawieszeniu postępowania (por. wyrok NSA w Warszawie z 30 października 2001 r., IV SAB 53/01, LEX nr 685081, CBOSA).
Wobec tego, że w niniejszej sprawie organ już po wniesieniu skargi wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania, to odpadła podstawa do zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie.
Według orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 5 marca 2014 r., I OSK 2877/13, LEX nr 2121050, CBOSA), przepis art. 149 p.p.s.a., w aktualnym brzmieniu, zawiera normę, zgodnie z którą, uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Również wówczas, gdy zachodzą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, sąd obowiązany jest orzec, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego.
Przy czym w ocenie Sądu bezczynność organu miała charakter rażący, a to przede wszystkim z uwagi na półroczną zwłokę w zawieszeniu postępowania. Już WSA w Łodzi w wyroku z dnia 14 stycznia 2025 r. zarzucił organowi, że nie uwolnił się skutecznie od zarzutu bezczynności, bowiem nie wydał postanowienia o zawieszeniu postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Podobnie jak na poprzednim etapie postępowania organ nadal nie wypełniał obowiązków wynikających z art. 36 § 1 i 2 k.p.a., co uwolniłoby organ od zarzutu bezczynności zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. W świetle tych okoliczności sprawy nie sposób dostrzec racjonalnego uzasadnienia dla wspomnianej zwłoki organu.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. W celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 17 maja 2019 r., I OSK 2171/17, LEX nr 2689402, CBOSA). Taka sytuacja miała miejsce w kontrolowanej sprawie.
W ocenie Sądu brak jest jednak podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien bowiem zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., I OSK 3094/19, LEX nr 2982155, CBOSA). W niniejszej sprawie negatywne konsekwencje bezczynności organu nie zostały jednak wykazane. Dlatego w tym zakresie skarga zasługiwała na oddalenie.
Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).
Ze względu na to, że organ już po wniesieniu skargi wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania, Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).
Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej (pkt 3 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku).
IB