Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 maja 2026 r. W. J. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Wójta Gminy J. (dalej: organ, wójt) w skutecznym rozpoznaniu w ustawowym terminie jego wniosku z dnia 27 marca 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej "danych pierwotnych z systemu obsługującego wagę znajdującą się na terenie oczyszczalni ścieków w J. ".
Skarżący zarzucił wójtowi naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej: u.d.i.p.) poprzez nieudostępnienie informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niewydanie skutecznej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz naruszenie art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.) poprzez sporządzenie pisma nazwanego decyzją administracyjną, które nie mogło stanowić decyzji, gdyż nie zawierało oznaczenia organu wydającego akt.
Ponadto, skarżący zarzucił organowi naruszenie zasady legalizmu i zaufania obywatela do organów władzy publicznej w związku z doręczeniem mu pisma oznaczonego jako decyzja, od którego wywiódł odwołanie oraz rażące naruszenie prawa, polegające na tym, że organ nie tylko nie udostępnił informacji publicznej i nie wydał skutecznej decyzji odmownej, ale uczynił to w sposób powtarzalny w sprawach dotyczących tej samej kategorii informacji - danych z wagi znajdującej się na terenie oczyszczalni ścieków w J..
W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący sformułował następujące wnioski:
- 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia 27 marca 2026 r.;
- 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 27 marca 2026 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, poprzez udostępnienie żądanych informacji publicznych zgodnie z wnioskiem albo wydanie prawidłowego, skutecznego i odpowiadającego wymogom prawa rozstrzygnięcia;
- 3) stwierdzenie, że bezczynność wójta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 4) wymierzenie organowi grzywny według uznania Sądu na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.);
- 5) przyznania sumy pieniężnej według uznania Sądu na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. (w razie nieuwzględnienia wniosku o grzywnę);
- 6) zasądzenie kosztów postępowania sądowego;
- 7) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;
- 8) rozpoznanie skargi również w razie załatwienia sprawy przez organ po wniesieniu niniejszej skargi, co najmniej w zakresie stwierdzenia bezczynności, oceny jej rażącego charakteru, kosztów postępowania oraz wniosku o zastosowanie środków z art. 149 § 2 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że wniosek z dnia 27 marca 2026 r. dotyczył danych z systemu informatycznego obsługującego wagę znajdującą się na terenie oczyszczalni ścieków w J. przy ul. [...], obejmujących wszystkie zdarzenia ważenia pojazdów odbierających odpady komunalne z terenu Gminy J., w szczególności eksportu danych albo rejestru zdarzeń z systemu wagi za okres ostatnich trzech miesięcy od daty wpływu wniosku, w tym wjazd i wyjazd pojazdu, datę i godzinę ważenia, wynik ważenia oraz identyfikator ważenia albo wpisu systemowego, o ile te dane są rejestrowane. Podkreślił, że we wniosku zaznaczył, że żąda udostępnienia wyłącznie danych istniejących w systemie, bez ich analizy i tworzenia nowych zestawień. Nie żądał także udostępnienia danych dotyczących numerów rejestracyjnych pojazdów i danych kierowców, ani też raportów przedsiębiorcy, analiz, faktur, zestawień rozliczeniowych ani opracowań podmiotów zewnętrznych. Wniosek dotyczył wyłącznie danych pierwotnych.
Skarżący podniósł następnie, że pismo z dnia 10 kwietnia 2026 r., znak: PR.1431.38.2026 wójt oznaczył jako decyzję i odmówił udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Pismem z dnia 23 kwietnia 2026 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji, w którym podkreślił, że wniosek dotyczył danych pierwotnych z systemu rejestrującego ważenia, masę i ilość odpadów. Postanowieniem z dnia 13 maja 2026 r., znak SKO-IP-4105-26/26 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu (dalej: SKO) stwierdziło niedopuszczalność odwołania, z uwagi na to, że pismo z dnia 10 kwietnia 2026 r. nie stanowiło decyzji administracyjnej, ponieważ nie zawierało minimalnych elementów decyzji administracyjnej, tj. oznaczenia organu wydającego akt administracyjny, co wykluczało zakwalifikowanie go jako władczego rozstrzygnięcia z zakresu administracji publicznej. W postanowieniu, na co zwrócił uwagę skarżący, SKO wskazało, że do czasu aż nie zostanie wydana prawidłowo skonstruowana decyzja administracyjna, sprawa pozostaje niezałatwiona.
Skarżący podkreślił, że żądana informacja nie została mu udostępniona do dnia wniesienia skargi do Sądu. Podniósł także, że bezczynność wójta trwa od daty upływu ustawowego terminu do załatwienia sprawy, a nie od daty wydania postanowienia, stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Brak upływu czasu na wydanie nowego rozstrzygnięcia po doręczeniu postanowienia przez SKO nie ma znaczenia, gdyż obowiązek załatwienia wniosku z dnia 27 marca 2026 r. zaktualizował się już z chwilą jego wpływu do organu, a pismo z dnia 10 kwietnia 2026 r. nie zakończyło sprawy. Nie weszło skutecznie do obrotu prawnego jako decyzja odmowna i nie mogło przerwać stanu bezczynności, a postanowienie SKO jedynie potwierdziło istniejący stan.
Następnie, skarżący dodał, że wydanie tego typu pisma przez organ, niestanowiącego w istocie decyzji administracyjnej miało już miejsce w stosunku do poprzedniego wniosku skarżącego, w którym to postępowaniu SKO także wydało postanowienie, więc w ocenie skarżącego takie działanie organu nie może być traktowane jako omyłka, zwykła literówka, czy też jednorazowe przeoczenie. Wskutek takiego działania organu skarżący został pozbawiony prawa do terminowego uzyskania informacji publicznej i merytorycznej kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia i musiał podejmować kolejne czynności procesowe, co zdaniem skarżącego prowadzi do przewlekłości i iluzoryczności udostępniania informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni, gdyż nie otrzymał ani informacji, ani też decyzji odmownej.
Ponadto, skarżący wskazał, że żądane informacje dotyczą gospodarki odpadami komunalnymi, a więc zadania publicznego gminy finansowanego ze środków mieszkańców i faktycznego ważenia pojazdów odbierających odpady komunalne, z których wynika, skala ruchu pojazdów komunalnych, obciążenie infrastruktury oraz sposób wykonywania zadania własnego gminy.
Co więcej, skarżący uzasadnił, dlaczego według niego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, którego upatruje nie tylko w przekroczeniu terminu na załatwienie sprawy, ale całokształcie podejmowanych działań, braku wydania skutecznej decyzji odmownej, sporządzeniu pisma nazwanego decyzją, które mogło być tylko jej projektem, pozbawienia merytorycznej kontroli instancyjnej, analogicznym działaniu w innej sprawie skarżącego, braku dalszego załatwienia wniosku.
Na zakończenie skargi, skarżący złożył także wnioski o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, w tym wniosku z dnia 27 marca 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, pisma wójta z dnia 10 kwietnia 2026 r., znak PR. 1431.38.2026 oznaczonego jako decyzja, odwołania z dnia 23 kwietnia 2026 r., postanowienia SKO z dnia 13 maja 2026 r., znak SKO-IP-4105-26/26 i postanowienia SKO z dnia 13 maja 2026 r., znak SKO-TP-4105-20/26.
Pismem z dnia 8 czerwca 2026 r. wójt w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi w całości. Podkreślił, że w przedstawionym przez skarżącego stanie sprawy, wójt wydał jeszcze w dniu 14 maja 2026 r. ponownie jedną decyzję, dostrzegając w decyzji z dnia 10 kwietnia 2026 r. uchybienia formalne. Następnie, w dniu 18 maja 2026 r. zostało organowi doręczone postanowienie SKO z dnia 13 maja 2026 r., znak: SKO-IP-4105-26/26, a już w dniu 19 maja 2026 r. wpłynęła za pośrednictwem organu skarga na bezczynność. Wobec tego, organ uznał, że nie dopuścił się bezczynności, gdyż w ustawowych terminach podejmował czynności.
W dniu 17 sierpnia 2026 r. skarżący złożył pismo procesowe dotyczące sprostowania i uzupełnienia skargi na bezczynność. Wskazał, że decyzja z dnia 14 maja 2026 r., znak PR.1431.38.2026 została mu skutecznie doręczona przed wniesieniem skargi do WSA i podkreślił, że koryguje twierdzenie dotyczące braku wydania i doręczenia prawidłowo oznaczonej decyzji przez organ w chwili wniesienia skargi, jednakże jej nie cofa i podtrzymuje stanowisko, że przed skutecznym załatwieniem wniosku organ pozostawał przez określony czas w bezczynności. Skarżący zmodyfikował także wnioski skargi i dodał, że nie podtrzymuje żądania zobowiązania organu do wydania aktu, ale podtrzymuje skargę w zakresie żądania stwierdzenia, że przed skutecznym załatwieniem wniosku z dnia 27 marca 2026 r. organ pozostawał w bezczynności. Przy uwzględnieniu chronologii czynności i treści pisma z dnia 10 kwietnia 2026 r., które nie stanowiło decyzji administracyjnej podtrzymał wniosek o ocenę, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z decyzji wójta z dnia 14 maja 2026 r. i pozostawił kwestię oceny dopuszczalności skargi na bezczynność sądowi administracyjnemu.
W piśmie prostującym, skarżący wskazał, że w jego ocenie sama sekwencja dat 13–14 maja w sprawie nie przesądza przyczyn ani motywów działania organu, lecz ma znaczenie dla obiektywnej rekonstrukcji przebiegu sprawy. Dodał, że nie twierdzi, że w chwili wniesienia skargi organ nadal pozostawał w bezczynności, ale do daty wydania decyzji z dnia 14 maja 2026 r. istniał okres, w którym wniosek pozostawał bez skutecznego rozstrzygnięcia, a samo istnienie pisma z 10 kwietnia 2026 r. nie usuwa okresu niezałatwienia sprawy. Nie podzielił także stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, że bezczynność nie wystąpiła tylko dlatego, że w ustawowych terminach organ podejmował czynności, gdyż przedmiotem oceny w sprawie dostępu do informacji publicznej nie jest samo podejmowanie jakichkolwiek czynności, lecz skuteczne załatwienie wniosku w trybie i terminie przewidzianym ustawą.
Natomiast, zdaniem skarżącego, jeżeli informacja nie może zostać udostępniona w terminie ustawowym, to art. 13 ust. 2 u.d.i.p. przewiduje obowiązek powiadomienia wnioskodawcy w tym terminie o powodach opóźnienia i terminie udostępnienia informacji, co w sprawie nie nastąpiło. Podejmowanie czynności przez organ w terminach ustawowych nie jest też zbieżne z ustaleniami SKO, że pismo z 10 kwietnia 2026 r. nie było decyzją i nie zakończyło postępowania. Podkreślił także, że okoliczność wydania i doręczenia mu decyzji z dnia 14 maja 2026 r. została przez skarżącego przeoczona.
Pismem z dnia 14 lipca 2026 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków – Prądnik Biały w Krakowie zgłosił swój udział w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, a zatem załatwienia sprawy.
Legalną definicję bezczynności prawodawca zawarł w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; dalej: k.p.a.), zgodnie z którym bezczynność występuje, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast zmierzać do likwidacji stanu bezczynności byłby zasadniczo powiązany z celem wykraczającym poza zakres tego postępowania. Zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19).
Sąd podziela powyższe poglądy o braku możliwości merytorycznego rozpoznania skargi i przychyla się do przyjęcia stanowiska o niedopuszczalności tej skargi z uwagi na zakończenie postępowania, bowiem 14 maja 2026 r. wydana została przez organ decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, w sposób przewidziany przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902). Decyzja ta została doręczona skarżącemu w tym samym dniu w formie elektronicznej, co zostało stwierdzone potwierdzeniem otrzymania (w aktach adm.) i przyznane w piśmie skarżącego z dnia 17 sierpnia 2026 r.
Skoro zatem skarga na bezczynność wpłynęła 19 maja 2026 r. (w formie elektronicznej) po rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej w żądanym zakresie i skarżący decyzję otrzymał, to jej wydanie stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi (wraz z wszystkimi jej wnioskami) przez sąd administracyjny. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Organ w dacie wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji postanowienia.