Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E. B. – W. – dalej jako "Skarżąca" jest bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 lutego 2026 roku o udostępnienie informacji publicznej.
Skarga została złożona w następujących okolicznościach.
Za pismem z dnia 10 lutego 2026 roku Skarżąca złożyła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie – dalej też jako "Inspektor", "PPIS" wniosek o udostępnienie informacji publicznej, to jest odpowiedzi na pytania zawarte w 4 blokach tematycznych:
A. Podstawy prawne i procedury - 4 pytania,
B. Działania i kontrola PPIS - 4 pytania,
C Statystyki i dane - 8 pytań,
D. Szczepienia i dokumentacja medyczna - 11 pytań.
Wniosek skarżącej o udostępnienie przez PPIS w Krakowie informacji publicznej wpłynął do Inspektora w dniu 12 lutego 2026 r. PPIS w dniu 24 lutego 2026 r. wysłał do Skarżącej pismo z dnia 23 lutego 2026 r., znak NE.S.1331.1.2026, listową przesyłką poleconą o numerze [...], które została doręczono dorosłemu domownikowi, a które stanowiło odpowiedź na jej wniosek.
Następnie za pismem z dnia 31 marca 2026 roku Skarżąca wniosła skargę na bezczynność PPIS w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 10 lutego 2026 roku zarzucając naruszenie art. 13 ust. 15 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm). przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem, wnosząc o (1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie do udzielenia żądanej informacji publicznej w sposób wyczerpujący terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, (2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz 173) w związku z art 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm) o orzeczenie, że nieudzielenie odpowiedzi zgodnie z żądanym zakresem miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, (3) nadto o wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a oraz (4) o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że za pismem z dnia 10 lutego 2026 roku wniosła o udostępnienie informacji publicznej, zadając szczegółowe pytania obejmujące 4 obszary tematyczne:
A: Podstawy prawne i procedury
B: Działania i kontrola PPIS
C: Statystyki i dane
D: Szczepienia i dokumentacja medyczna.
Wskazała dalej, że PPIS na niektóre pytania, a to
"1. Czy PPIS korzysta z konsultacji prawnych w sprawach dotyczących egzekucji obowiązku szczepień? Ile takich konsultacji miało miejsce w ostatnich 5 latach?
- 2. Czy Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak w jakiej formie i w jakich dokumentach?
- 3. Czy przymuszanie do szczepień ochronnych nie narusza art. 47 Konstytucji RP (prawo do ochrony życia prywatnego i rodzinnego)?
- 4. Na jakiej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od szczepień oraz jakie dane są na niej gromadzone?
- 5. W jaki sposób można ubiegać się o odszkodowanie w przypadku zgonu po wystąpieniu NOP?
- 6. W jaki sposób można ubiegać się o odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu po NOP?
- 7. Jakie badania diagnostyczne można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości lub przeciwwskazań do składników szczepionek?
- 8. Jak długo utrzymuje się odporność po podaniu poszczególnych szczepionek - osobno dla każdej z nich?
- 9. Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień ochronnych w Polsce i kto ponosi odpowiedzialność za jej aktualność?
Dodatkowo zażądał informacji odnośnie charakterystyk produktów leczniczych szczepionek, które miałyby być zaaplikowane jej dziecku."
Organ odpowiedział w sposób wymijający i ogólnikowy nie przekazując de facto informacji w sprawie której zostało zgłoszone żądanie w trybie udzielenia informacji publicznej.
Wskazała dalej, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymała uzupełnienia odpowiedzi na zadane pytania zawarte w piśmie z dnia 10 lutego 2026 roku, co interpretuje jako nieudostępnienie przez Organ informacji w żądanym zakresie ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 pkt. ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Inspektor wniósł o oddalenie skargi w całości z racji jej bezzasadności. W uzasadnieniu wskazał, że Pismem z dnia 23 lutego 2026 r., znak: NE.S.1331.1.2026 PPIS w Krakowie udostępnił skarżącej pełną informację publiczną, żądaną w jej wniosku z dnia 10 lutego 2026 r., w zakresie, w jakim były one w posiadaniu PPIS w Krakowie, w tym udostępnił posiadaną informację publiczną lub przedstawił wyjaśnienia i informacje odnośnie punktów: Blok A. pkt 1, 2, 3, 4, Blok D. pkt 2, 3, 5, 6, 7, wskazanych przez skarżącą we wniesionej skardze. PPIS w Krakowie nie tylko udostępnił posiadaną przez organ informację publiczną, lecz udzielił skarżącej także informacji i wyjaśnień odnośnie jej pytań, które nie dotyczyły informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz informacji dotyczących zagadnień poruszonych we wniosku poza pytaniami objętymi wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.
Inspektor podkreślił, że pismo z dnia 14 stycznia 2026 r., to w istocie wystosowana do skarżącej informacja dotycząca obowiązku realizacji ustawowego obowiązku szczepień ochronnych, przeciw chorobom zakaźnym, wymienionym przez lekarza, w raporcie o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym wykazano dziecko skarżącej. Skarżąca w swoim wniosku powołała znak sprawy: NE.S.90802.4.56.2026, dotyczący wystosowanego przez PPIS w Krakowie do skarżącej ww. pisma w sprawie obowiązku szczepień ochronnych.
Następnie Inspektor wskazał, że odpowiadając na pytanie nr 1 dotyczące korzystania z konsultacji prawnych w sprawach egzekucji obowiązku szczepień oraz liczby takich konsultacji w ostatnich 5 latach, wskazał, że pytanie nie dotyczy informacji publicznej. Jednocześnie wyjaśnił, że w strukturze PSSE w Krakowie działa Sekcja Organizacyjno-Prawna, której pracownicy udzielają bieżących konsultacji prawnych. Z uwagi na brak obowiązku prowadzenia metryk nie jest możliwe ustalenie dokładnej liczby konsultacji.
W odpowiedzi na pytanie nr 2, dotyczące tego, czy WHO zaleca przymuszanie do szczepień i w jakiej formie, PPIS wskazał, że pytanie nie dotyczy informacji publicznej, jednak wyjaśnił, że WHO publikuje rekomendacje dotyczące szczepień, obejmujące m.in. wiek podawania, dawkowanie, schematy postępowania i przeciwwskazania. Rekomendacje te stanowią podstawę tworzenia krajowych programów szczepień, które mogą różnić się w poszczególnych państwach.
W odpowiedzi na pytanie nr 3, dotyczące tego, czy przymuszanie do szczepień narusza art. 47 Konstytucji RP, PPIS wskazał, że nie jest organem właściwym do orzekania o zgodności przepisów z Konstytucją, gdyż kompetencję w tym zakresie posiada Trybunał Konstytucyjny. Jednocześnie wskazał, że organy administracji publicznej działają na podstawie prawa, a art. 68 Konstytucji nakłada na władze publiczne obowiązek ochrony zdrowia i zapobiegania chorobom epidemicznym.
W odpowiedzi na pytanie nr 4, dotyczące podstawy prawnej tworzenia listy osób uchylających się od szczepień oraz zakresu gromadzonych danych, PPIS wskazał art. 17 ust. 9b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Lekarz przekazuje PPIS imienny raport obejmujący m.in. imię, nazwisko, datę urodzenia, PESEL, adres, informacje o niewykonanych szczepieniach oraz, jeżeli jest to możliwe do ustalenia, dane osoby sprawującej prawną pieczę nad małoletnim.
W zakresie bloku D dotyczącego dokumentacji medycznej, w odpowiedzi na pytania nr 2 i 3 z wniosku z 10 lutego 2026 r., oznaczone w skardze jako pytania nr 5 i 6, dotyczące możliwości uzyskania odszkodowania w przypadku zgonu lub uszczerbku na zdrowiu po NOP, PPIS wskazał, że pytania te nie dotyczą informacji publicznej, jednocześnie informując, że od 27 stycznia 2021 r. ustawa przewiduje świadczenia kompensacyjne przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta. W odpowiedzi na pytanie nr 5 wniosku z 10 lutego 2026 r., oznaczone w skardze jako pytanie nr 7, dotyczące badań diagnostycznych pozwalających wykluczyć nadwrażliwość lub przeciwwskazania do składników szczepionek, PPIS wskazał, że nie jest zobowiązany do gromadzenia takich informacji, ponieważ pytanie dotyczy wiedzy medycznej.
Jednocześnie wyjaśnił, że trwałym przeciwwskazaniem do szczepienia jest ciężka reakcja nadwrażliwości na poprzednią dawkę danej szczepionki, a w przypadku szczepionek żywych również ciężkie niedobory odporności, natomiast czasowym przeciwwskazaniem jest ciąża. O przeciwwskazaniach u konkretnego dziecka decyduje lekarz.
W odpowiedzi na pytanie nr 6 wniosku z 10 lutego 2026 r., oznaczone w skardze jako pytanie nr 8, dotyczące czasu utrzymywania się odporności po poszczególnych szczepionkach, PPIS poinformował, że nie posiada takich danych i nie jest zobowiązany do ich gromadzenia, ponieważ kwestia ta dotyczy wiedzy medycznej i badań naukowych. Wskazał jako właściwy podmiot NIZP PZH-PIB w Warszawie oraz przypomniał, że obowiązkowe szczepienia należy wykonywać zgodnie z kalendarzem szczepień określonym w przepisach.
W odpowiedzi na pytanie nr 7 wniosku z 10 lutego 2026 r., oznaczone w skardze jako pytanie nr 9, dotyczące tego, kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień i odpowiada za jej aktualność, PPIS wyjaśnił, że zasady szczepień określa ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia, natomiast szczegółowe przeciwwskazania znajdują się również w dokumentacji producentów szczepionek.
W związku z powyższym PPIS w Krakowie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Jak stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, sąd: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3), jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a), w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b), w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2).
W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 - dalej też jako "u.d.i.p.", lub "ustawa dostępowa"), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Odnosząc się do podniesionych zarzutów w pierwszej kolejności należy poczynić kilka uwag o charakterze ogólnym.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca zawarł w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., z których wynika, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Przemawia to za szerokim rozumieniem informacji publicznej jako informacji o każdym przejawie działania organów władzy publicznej. Tylko wyraźne ograniczenie ustawowe może prowadzić do naruszenia prawa do informacji publicznej. Przy czym art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej w sposób przykładowy, nie tworząc zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji. Z uwagi na sformułowania tych przepisów, informację publiczną stanowi wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Pojęcie informacji publicznej jest przy tym bardzo szerokie. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie tych kompetencji. Informację publiczną stanowi więc treść dokumentów urzędowych czy wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. np. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. I OSK 1561/11).
Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty, lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu adresata wniosku oraz to czy znajdują się one w posiadaniu także innego podmiotu. Ważne jedynie jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez tego adresata wniosku i odnosiły się do niego bezpośrednio. Informacja publiczna obejmuje przy tym swoim znaczeniem szerszy zakres pojęciowy niż dokumenty urzędowe (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. I OSK 2215/11).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Z kolei w myśl art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej Inspektora należy zaliczyć do podmiotów, które obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej, zatem w świetle niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, więc warunek podmiotowy obowiązku udostępniania informacji publicznej został spełniony.
Jak zaznaczono zgodnie z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Stąd informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, a które na podstawie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępniania informacji, które mają walor informacji publicznej, przy czym należy tu odróżnić dokumenty urzędowe od dokumentów prywatnych. Przymiot informacji publicznej posiadają wszelkiego rodzaju dokumenty urzędowe organu (będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zaświadczono bądź podano), wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań, a więc dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2020 r., I OSK 967/19).
Oznacza to, że nie każda informacja, której uzyskania wnioskodawca domaga się od organu władzy publicznej, stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sam fakt skierowania określonego pytania do organu administracji publicznej nie przesądza bowiem jeszcze o tym, że przedmiot żądania mieści się w zakresie prawa dostępu do informacji publicznej. Dla oceny charakteru wniosku istotne znaczenie ma jego rzeczywista treść, a nie wyłącznie sposób jego sformułowania czy posłużenie się przez wnioskodawcę określeniem "wniosek o udostępnienie informacji publicznej".
Prawo dostępu do informacji publicznej służy uzyskiwaniu informacji dotyczących działalności organów władzy publicznej oraz wykonywania przez nie powierzonych im zadań. Nie może być natomiast utożsamiane z generalnym uprawnieniem do żądania od organu zajęcia stanowiska w każdej kwestii pozostającej w jakimkolwiek związku z zakresem jego działalności. W konsekwencji przedmiotem wniosku może być informacja znajdująca się w dyspozycji organu i odnosząca się do jego działalności, natomiast poza zakresem tej instytucji pozostają żądania wymagające od organu stworzenia nowej treści, dokonania oceny, sformułowania opinii, przeprowadzenia wykładni prawa albo udzielenia indywidualnej porady.
Informacji publicznej nie będzie zatem stanowiło w szczególności zapytanie o opinię lub stanowisko organu co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa. Tego rodzaju żądanie nie zmierza bowiem do uzyskania informacji o konkretnym, istniejącym już działaniu organu, lecz do uzyskania jego oceny prawnej określonego zagadnienia. Podobnie należy traktować zwracanie się do organu o podanie treści określonych przepisów prawa, jeżeli żądanie to w istocie sprowadza się do oczekiwania dokonania wykładni tych przepisów, ustalenia sposobu ich stosowania lub wyjaśnienia konsekwencji prawnych określonego stanu faktycznego. Tym bardziej poza zakresem dostępu do informacji publicznej pozostają wnioski, których rzeczywistym celem jest uzyskanie porady prawnej lub wskazania przez organ sposobu postępowania w indywidualnej sprawie.
Nie można bowiem utożsamiać obowiązku udostępnienia informacji publicznej z obowiązkiem udzielania przez organ porad, wyjaśnień lub konsultacji prawnych. Organ administracji publicznej, realizując obowiązki wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnia informacje pozostające w jego posiadaniu i dotyczące sfery jego działalności, nie jest natomiast zobowiązany do zastępowania profesjonalnego doradcy prawnego, dokonywania abstrakcyjnej wykładni przepisów ani formułowania stanowiska prawnego na potrzeby wnioskodawcy.
Analogicznie należy ocenić pytania kierowane do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które dotyczą szeroko rozumianej wiedzy medycznej, w szczególności pytań wymagających przedstawienia aktualnej wiedzy medycznej, dokonania oceny skuteczności określonych metod postępowania, rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa określonych procedur medycznych lub udzielenia indywidualnej porady dotyczącej stanu zdrowia. Tego rodzaju żądania nie stają się informacją publiczną wyłącznie dlatego, że zostały skierowane do organu administracji publicznej. Ich charakter należy bowiem oceniać przez pryzmat rzeczywistego przedmiotu żądania oraz ustawowo określonych zadań i kompetencji danego organu.
W szczególności podkreślenia wymaga, w realiach przedmiotowej sprawy, że instytucja dostępu do informacji publicznej nie może być wykorzystywana jako instrument służący przekazywaniu wnioskodawcy wszelkiej wiedzy, która w jakikolwiek sposób pozostaje związana z tematyką szczepień ochronnych. Prawo dostępu do informacji publicznej nie stanowi bowiem trybu prowadzenia z organem publicznym dyskusji dotyczącej zasadności określonych rozwiązań medycznych, prawnych lub polityki zdrowotnej państwa. Nie jest również mechanizmem służącym do uzyskiwania od organu odpowiedzi na wszystkie możliwe pytania i wątpliwości wnioskodawcy związane z określonym zagadnieniem.
W konsekwencji wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie może być wykorzystywany jako narzędzie, za pomocą którego organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej miałby rozstrzygać indywidualne lub subiektywne wątpliwości wnioskodawcy dotyczące zasadności stosowania obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko określonym chorobom zakaźnym. Sam związek pytania z działalnością organu nie przesądza bowiem o jego publicznoprawnym charakterze. Konieczne jest ustalenie, czy żądanie rzeczywiście odnosi się do informacji dotyczącej działalności organu, czy też w rzeczywistości zmierza do uzyskania od organu określonego stanowiska, oceny, argumentacji lub porady.
Zadaniem organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie jest prowadzenie indywidualnej polemiki z wnioskodawcami ani przekonywanie ich o zasadności wykonywania szczepień ochronnych. Organy te realizują zadania określone przepisami prawa i w granicach przyznanych im kompetencji. Nie oznacza to oczywiście, że zagadnienie szczepień ochronnych pozostaje poza zakresem działalności tych organów. Przeciwnie, jest ono związane z realizacją ustawowo określonych zadań z zakresu ochrony zdrowia publicznego. Nie oznacza to jednak, że każdy wniosek dotyczący szczepień automatycznie stanowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
W kompetencjach organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie leży również samodzielna modyfikacja, uchylanie czy kwestionowanie obowiązujących przepisów regulujących obowiązek szczepień ochronnych przeciwko chorobom zakaźnym. Organ administracji publicznej nie może bowiem, w ramach odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, zastępować ustawodawcy ani kreować odmiennego od obowiązującego stanu prawnego. Jest on związany przepisami prawa i zobowiązany do działania na ich podstawie oraz w granicach przyznanych mu kompetencji.
Z tych samych względów nie można wymagać od organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej, aby w trybie dostępu do informacji publicznej dokonywał ocen polityki lub działań podejmowanych przez inne podmioty publiczne, krajowe lub zagraniczne, a także przez organizacje międzynarodowe, w zakresie dotyczącym szczepień ochronnych. O ile organ posiada określone dokumenty, informacje lub materiały dotyczące takich działań, mogą one — zależnie od ich charakteru — podlegać ocenie z punktu widzenia przepisów o dostępie do informacji publicznej. Czym innym jest jednak żądanie udostępnienia istniejącej informacji, a czym innym oczekiwanie, że organ dokona oceny stanowiska innego podmiotu, porówna określone rozwiązania, przedstawi własne stanowisko albo rozstrzygnie, które z prezentowanych poglądów należy uznać za prawidłowe.
Należy zatem wyraźnie odróżnić informację publiczną od oczekiwania jej interpretowania, komentowania lub wartościowania. Organ może być zobowiązany do udostępnienia istniejących dokumentów, danych, zestawień czy informacji dotyczących sposobu wykonywania przez niego zadań. Nie wynika z tego jednak obowiązek tworzenia na potrzeby wnioskodawcy nowych analiz, opinii czy ekspertyz, jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej znajdującej się w posiadaniu organu, lecz wymaga od niego podjęcia dodatkowej aktywności intelektualnej lub przedstawienia własnego stanowiska.
W realiach niniejszej sprawy ma to szczególne znaczenie, ponieważ sposób sformułowania części pytań wskazuje, że ich celem nie było wyłącznie uzyskanie informacji dotyczących działalności organu, lecz uzyskanie odpowiedzi pozwalającej wnioskodawcy rozstrzygnąć jego własne wątpliwości dotyczące zasadności i bezpieczeństwa szczepień ochronnych. Oczekiwanie takie wykracza poza funkcję instytucji dostępu do informacji publicznej. Organ, odpowiadając na wniosek w tym trybie, nie jest bowiem zobowiązany do prowadzenia postępowania o charakterze konsultacyjnym ani do udzielania wnioskodawcy kompleksowej odpowiedzi obejmującej zagadnienia prawne, medyczne, epidemiologiczne i dotyczące polityki zdrowotnej.
W sprawie najistotniejsze pozostaje zatem to, że część pytań zawartych we wniosku wykraczała poza zakres kompetencji organu oraz poza przedmiotowy zakres prawa dostępu do informacji publicznej. Niektóre z nich zostały sformułowane w sposób wskazujący na oczekiwanie, że organ zajmie stanowisko wobec subiektywnych ocen i wątpliwości strony skarżącej dotyczących zasadności oraz bezpieczeństwa szczepień ochronnych. Inne natomiast zmierzały do uzyskania informacji o charakterze prawnym lub medycznym, w tym informacji wymagających dokonania wykładni przepisów, przedstawienia oceny prawnej albo udzielenia wyjaśnień z zakresu wiedzy medycznej.
Tego rodzaju oczekiwania nie mogą być utożsamiane z żądaniem udostępnienia informacji publicznej. Ich realizacja wymagałaby bowiem od organu podjęcia działań wykraczających poza ustawowo określony charakter obowiązku udostępniania informacji. Organ musiałby nie tylko przekazać istniejące informacje dotyczące swojej działalności, lecz także dokonać ich interpretacji, sformułować własne stanowisko, odpowiedzieć na pytania o charakterze ocennym oraz udzielić wnioskodawcy swoistej porady prawnej i medycznej.
Prawo dostępu do informacji publicznej nie może być natomiast traktowane jako generalna podstawa prawna do żądania od organów administracji publicznej udzielania odpowiedzi na wszelkie pytania pozostające w związku z zakresem ich działania. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do nieuzasadnionego rozszerzenia obowiązków organów administracji i przekształcenia instytucji informacji publicznej w uniwersalny instrument uzyskiwania opinii, porad, interpretacji oraz ocen.
W konsekwencji, jeżeli przedmiotem żądania nie jest istniejąca informacja dotycząca działalności organu, lecz oczekiwanie dokonania przez organ oceny określonego zagadnienia, zajęcia stanowiska, dokonania wykładni przepisów, udzielenia porady prawnej lub medycznej bądź rozstrzygnięcia wątpliwości wnioskodawcy, żądanie takie pozostaje poza zakresem instytucji dostępu do informacji publicznej.
W niniejszej sprawie szczególne znaczenie ma zatem nie sama tematyka wniosku, lecz charakter poszczególnych pytań oraz oczekiwanego sposobu odpowiedzi. Fakt, że pytania dotyczą szczepień ochronnych, a więc zagadnienia pozostającego w związku z zadaniami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, nie jest wystarczający do uznania każdego z nich za żądanie udostępnienia informacji publicznej. Decydujące znaczenie ma bowiem to, czy pytanie zmierza do uzyskania informacji dotyczącej działalności organu, którą organ posiada, czy też do uzyskania od niego nowej wypowiedzi o charakterze opiniodawczym, interpretacyjnym, ocennym lub doradczym.
Tym samym oczekiwania strony skarżącej, polegające na uzyskaniu od organu odpowiedzi pozwalających na rozstrzygnięcie jej indywidualnych wątpliwości dotyczących zasadności i bezpieczeństwa szczepień ochronnych, a także na uzyskaniu porad i wyjaśnień z zakresu prawa i medycyny, nie mogły zostać zrealizowane w trybie przewidzianym dla dostępu do informacji publicznej. Tego rodzaju żądania wykraczają bowiem poza funkcję tej instytucji, która ma służyć zapewnieniu społeczeństwu dostępu do informacji dotyczących działalności podmiotów wykonujących zadania publiczne, a nie nakładać na organy obowiązek udzielania indywidualnych porad, opinii czy rozstrzygania wątpliwości wnioskodawców.
W konsekwencji należało uznać, że w zakresie, w jakim pytania zawarte we wniosku nie dotyczyły istniejących informacji publicznych pozostających w posiadaniu organu, lecz zmierzały do uzyskania jego ocen, stanowisk, wykładni przepisów lub porad o charakterze prawnym i medycznym, nie mogły zostać potraktowane jako żądanie udostępnienia informacji publicznej. Realizacja takich oczekiwań pozostawałaby bowiem poza zakresem ustawowo określonego obowiązku organu i poza granicami jego kompetencji.
Zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone zostały w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 416 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "u.p.i.s.").
Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonuje m.in. państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.i.s.). Zaskarżony organ, jako organ władzy publicznej, zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W judykaturze ustalono, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 u.p.i.s. w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, wydawania decyzji i zarządzeń, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że informację publiczną stanowią informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz państwowych wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1675 z późn. zm.; dalej: "u.z.z.ch.z.") oraz w § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2024 r. poz. 138; dalej: "r.n.o.p."). Źródłem danych zawartych w tych rejestrach są w szczególności zgłoszenia rozpoznanych niepożądanych odczynów poszczepiennych, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, do czego są oni zobowiązani na podstawie art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.
Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, a także Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną. Rejestr ten zawiera enumeratywnie określone w ustawie dane osób zakażonych, chorych lub zmarłych z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na zakażenie lub podejrzanych o zakażenie albo chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Informacje wynikające z tych rejestrów, w zakresie odnoszącym się do działalności organów administracji publicznej, również mogą stanowić informację publiczną w rozumieniu art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Brak wywiązania się z obowiązku zgłoszenia przez podmioty zobowiązane do dokonania takiego zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego, zakażenia, zachorowania na chorobę zakaźną lub zgonu z powodu zakażenia albo choroby zakaźnej, a także ich podejrzenia lub wyniku badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych wywołujących zakażenie lub chorobę zakaźną, stosownie do art. 52 u.z.z.ch.z., podlega karze grzywny. Z uwagi na to, że uprawnienie do orzekania grzywny w tym zakresie przysługuje właściwym organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej, organy te posiadają również informacje dotyczące liczby oraz zakresu zastosowanych przez nie sankcji. Informacje te, jako odnoszące się bezpośrednio do sposobu wykonywania przez organy administracji publicznej powierzonych im ustawowo zadań i kompetencji, mają walor informacji publicznej.
W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych wskazać natomiast należy, że – jak wynika z art. 17 u.z.z.ch.z. – organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, lecz sprawują nadzór nad ich wykonywaniem. Nadzór ten realizowany jest m.in. na podstawie przekazywanych przez osoby przeprowadzające szczepienia sprawozdań z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych, sporządzanych na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 782).
Sprawozdanie z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych zawiera informacje dotyczące wykonanych szczepień, w tym nazwy szczepionek podanych w danym kwartale oraz liczby podanych dawek. Tym samym informacje znajdujące się w posiadaniu organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej na podstawie tych sprawozdań, w zakresie dotyczącym wykonywania przez te organy ustawowych zadań z zakresu nadzoru nad obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi, mogą stanowić informację publiczną.
Jednocześnie, zgodnie z art. 17 ust. 9b u.z.z.ch.z., lekarze przekazują państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Raport ten stanowi imienny wykaz osób małoletnich objętych obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi, które nie zostały poddane lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu albo u których nie przeprowadzono obowiązkowych szczepień ochronnych, pomimo niestwierdzenia przeciwwskazań do szczepienia, a także wykaz osób sprawujących pieczę prawną nad tymi małoletnimi.
Raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych zawiera określone w ustawie dane i informacje dotyczące osoby małoletniej, w tym rodzaj oraz liczbę niewykonanych obowiązkowych szczepień ochronnych, jak również enumeratywnie wymienione dane dotyczące osób sprawujących nad nią pieczę prawną. Informacje zawarte w tych raportach, podobnie jak informacje wynikające ze sprawozdań z wykonanych obowiązkowych szczepień ochronnych, pozostają w związku z realizacją przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej ustawowych zadań w zakresie nadzoru nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, a zatem – z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z przepisów o ochronie danych osobowych oraz innych ustawowych ograniczeń dostępu – mogą stanowić informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.
W konsekwencji, spośród informacji dotyczących sprawowanego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nadzoru nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej mogą mieć przede wszystkim informacje znajdujące się w posiadaniu tych organów w związku z przekazywanymi im, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, sprawozdaniami i raportami. Zakres informacji publicznej w tym przedmiocie wyznacza zatem rzeczywisty zakres danych, które organy te posiadają w związku z wykonywaniem powierzonych im ustawowo zadań. Nie obejmuje on natomiast informacji, których organ nie posiada, ani też informacji wymagających od organu dokonania dodatkowych ocen, analiz, interpretacji lub stworzenia nowej treści, jeżeli obowiązek taki nie wynika z przepisów prawa.
Odnosząc się natomiast bezpośrednio do przedmiotowej sprawy to należy wskazać, że jak trafnie podnosi PPIS pytania oznaczone w skardze nr 1 (Czy PPIS korzysta z konsultacji prawnych w sprawach dotyczących egzekucji obowiązku szczepień? Ile takich konsultacji miało miejsce w ostatnich 5 latach?), nr 2 (Czy Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak w jakiej formie i w jakich dokumentach?), nr 3 Czy przymuszanie do szczepień ochronnych nie narusza art. 47 Konstytucji RP (prawo do ochrony życia prywatnego i rodzinnego)?, nr 5 (W jaki sposób można ubiegać się o odszkodowanie w przypadku zgonu po wystąpieniu NOP?), nr 6 (W jaki sposób można ubiegać się o odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu po NOP?) nie stanowią żądań udostępnienia informacji publicznej w zakresie, w jakim zmierzają do uzyskania od organu opinii, ocen prawnych, wykładni przepisów, informacji o stanowisku innych podmiotów albo indywidualnych porad prawnych.
W odniesieniu do pytania nr 1 wskazać należy, że jak wskazał PPIS nie prowadzi on rejestru konsultacji prawnych udzielanych w sprawach związanych z egzekucją obowiązku szczepień ani innej ewidencji, na podstawie której możliwe byłoby ustalenie liczby takich konsultacji w określonym przedziale czasowym. Organ nie posiada zatem danych pozwalających na udzielenie odpowiedzi na pytanie, ile konsultacji prawnych w tym zakresie miało miejsce w okresie ostatnich pięciu lat.
Brak posiadania przez organ informacji stanowiącej przedmiot żądania ma w tym przypadku zasadnicze znaczenie. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje bowiem dostęp do informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Nie nakłada natomiast na organ obowiązku prowadzenia ewidencji lub rejestrów wyłącznie w celu umożliwienia ustalenia informacji, których organ nie jest obowiązany gromadzić w ramach realizacji swoich ustawowych zadań.
W konsekwencji organ nie może ustalić liczby konsultacji prawnych, o które pyta wnioskodawca, ponieważ nie posiada w tym zakresie stosownych danych. Udzielenie odpowiedzi wymagałoby uprzedniego odtworzenia liczby konsultacji na podstawie różnego rodzaju dokumentacji, dokonania jej analizy oraz wyselekcjonowania dokumentów dotyczących określonej kategorii spraw. Nie chodziłoby zatem o udostępnienie istniejącej, utrwalonej informacji, lecz o konieczność jej dopiero ustalenia lub wytworzenia na potrzeby wnioskodawcy.
Pytanie nr 2, dotyczące tego, czy Światowa Organizacja Zdrowia zaleca "przymuszanie do szczepień", a w przypadku odpowiedzi twierdzącej – w jakiej formie i w jakich dokumentach, również nie stanowi w całości żądania udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca nie domaga się bowiem udostępnienia konkretnego dokumentu znajdującego się w posiadaniu organu, lecz oczekuje, że organ dokona analizy stanowiska i dokumentów innego podmiotu, a następnie udzieli odpowiedzi na pytanie dotyczące ich treści i znaczenia. O ile konkretny dokument WHO znajdowałby się w posiadaniu organu, a jego treść dotyczyłaby działalności organu lub wykonywania przez niego zadań publicznych, możliwe byłoby rozważenie udostępnienia takiego dokumentu na zasadach określonych w u.d.i.p. Czym innym jest jednak udostępnienie istniejącego dokumentu, a czym innym zobowiązanie organu do samodzielnego ustalenia, czy określona organizacja "zaleca przymuszanie do szczepień", dokonania interpretacji jej stanowiska oraz wskazania, w jakich dokumentach stanowisko to zostało wyrażone. Tak sformułowane żądanie ma charakter pytania o ocenę i interpretację stanowiska podmiotu trzeciego, a nie żądania udostępnienia informacji znajdującej się w posiadaniu organu.
Pytanie nr 3, dotyczące tego, czy "przymuszanie do szczepień ochronnych nie narusza art. 47 Konstytucji RP", ma natomiast jednoznacznie charakter pytania o ocenę prawną. Wnioskodawca oczekuje w tym przypadku od organu dokonania subsumpcji określonego stanu prawnego i faktycznego pod normę konstytucyjną oraz przedstawienia stanowiska co do zgodności obowiązku szczepień ochronnych z konstytucyjnie chronionym prawem do ochrony życia prywatnego i rodzinnego.
Tego rodzaju żądanie nie dotyczy istniejącej informacji publicznej, lecz oczekiwania przedstawienia przez organ własnej oceny prawnej. Udzielenie odpowiedzi wymagałoby bowiem dokonania wykładni art. 47 Konstytucji RP, oceny charakteru prawnego obowiązku szczepień ochronnych, a następnie dokonania oceny zgodności tego obowiązku z konstytucyjnym prawem do prywatności i życia rodzinnego. Jest to zatem pytanie o stanowisko prawne organu, a nie pytanie o informację dotyczącą jego działalności, którą organ już posiada w określonej, utrwalonej postaci.
Należy przy tym zauważyć, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie są właściwe do dokonywania wiążącej oceny konstytucyjności ustawowych regulacji dotyczących obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodność ustaw z Konstytucją RP podlega ocenie w ramach właściwych konstytucyjnie i ustawowo procedur, a organ administracji publicznej, wykonując swoje ustawowe zadania, jest obowiązany działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W konsekwencji wniosek o dokonanie przez organ oceny, czy określona regulacja ustawowa pozostaje w zgodzie z Konstytucją RP, nie może być traktowany jako żądanie udostępnienia informacji publicznej.
Również pytania nr 5 i 6, dotyczące sposobu dochodzenia odszkodowania w związku z wystąpieniem niepożądanego odczynu poszczepiennego, nie stanowią żądania udostępnienia informacji publicznej w zakresie, w jakim ich przedmiotem jest uzyskanie od organu wskazówek dotyczących sposobu postępowania w konkretnej sytuacji prawnej.
Z kolei co do pytań oznaczonych w skardze numerami 7, 8 i 9, dotyczących odpowiednio: możliwości przeprowadzenia badań diagnostycznych w celu wykluczenia nadwrażliwości lub przeciwwskazań do składników szczepionek, czasu utrzymywania się odporności po podaniu poszczególnych szczepionek oraz podmiotu właściwego do ustalania przeciwwskazań do szczepień ochronnych i odpowiedzialnego za ich aktualność.
To w odniesieniu do pytania nr 7 wskazać należy, że żądanie to nie dotyczy informacji o działalności organu znajdującej się w jego posiadaniu, lecz odnosi się do zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej i diagnostyki medycznej. Udzielenie odpowiedzi na tak sformułowane pytanie wymagałoby bowiem przedstawienia aktualnej wiedzy medycznej dotyczącej metod diagnostycznych, wskazania badań, które mogą być stosowane w określonych przypadkach, a także oceny ich przydatności w odniesieniu do poszczególnych składników szczepionek. Organ przy tym wskazał, że nie posiada informacji odpowiadającej tak określonemu żądaniu i nie prowadzi ewidencji ani zbioru danych dotyczących badań diagnostycznych, jakie można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości lub przeciwwskazań do poszczególnych składników szczepionek. Nie jest również zobowiązany do tworzenia lub gromadzenia tego rodzaju opracowań na potrzeby udzielania odpowiedzi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Należy przy tym podkreślić, że pytanie nie zostało skierowane w sposób zmierzający do uzyskania konkretnego dokumentu, wytycznych lub materiału znajdującego się w posiadaniu organu, lecz ma charakter ogólny i wymagałoby od organu przedstawienia wiedzy medycznej dotyczącej diagnostyki nadwrażliwości i przeciwwskazań do szczepień. Odpowiedź na takie pytanie wymagałaby zatem stworzenia nowej treści, stanowiącej w istocie opracowanie z zakresu wiedzy medycznej, a nie udostępnienia istniejącej informacji publicznej.
Podobnie należy ocenić pytanie nr 8: "Jak długo utrzymuje się odporność po podaniu poszczególnych szczepionek – osobno dla każdej z nich?". Przedmiotem tego pytania jest bowiem wiedza medyczna i naukowa dotycząca odpowiedzi immunologicznej organizmu po podaniu określonych preparatów szczepionkowych. Udzielenie pełnej odpowiedzi wymagałoby zebrania i przedstawienia danych dotyczących poszczególnych szczepionek, uwzględnienia rodzaju szczepionki, choroby, przeciwko której jest stosowana, schematu szczepienia, liczby podanych dawek, wieku osoby szczepionej, a także aktualnych wyników badań naukowych dotyczących trwałości odpowiedzi immunologicznej. Jak wskazał PPIS nie posiada zbiorczej informacji pozwalającej na udzielenie odpowiedzi w sposób oczekiwany przez wnioskodawcę i nie jest zobowiązany do prowadzenia takiego zestawienia. W szczególności nie prowadzi rejestru ani ewidencji określającej, jak długo utrzymuje się odporność po podaniu każdej z dostępnych szczepionek.
Także i w tym przypadku żądanie nie zmierza zatem do uzyskania konkretnej informacji pozostającej w posiadaniu organu, lecz wymagałoby zebrania, opracowania i przedstawienia danych pochodzących z różnych źródeł, a następnie ich usystematyzowania według kryterium wskazanego przez wnioskodawcę. Tak określone żądanie wykracza poza obowiązek udostępniania informacji publicznej, ponieważ wymagałoby od organu wytworzenia nowej treści odpowiadającej potrzebom informacyjnym wnioskodawcy.
Odnosząc się natomiast do pytania nr 9: "Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień ochronnych w Polsce i kto ponosi odpowiedzialność za jej aktualność?", wskazać należy, że także w tym przypadku istotne jest rozróżnienie pomiędzy żądaniem udostępnienia istniejącej informacji publicznej a oczekiwaniem uzyskania od organu wyjaśnienia dotyczącego podstaw prawnych i medycznych ustalania przeciwwskazań do szczepień.
Podkreślić trzeba, że PPIS poinformował, że nie posiada informacji w zakresie sformułowanym przez wnioskodawcę i nie jest zobowiązany do prowadzenia odrębnego zbioru danych dotyczących tego, jaki podmiot "ustala listę przeciwwskazań" oraz kto ponosi odpowiedzialność za jej aktualność. PPIS wskazał ponadto jako podmiot właściwy w zakresie informacji dotyczących zagadnień medycznych i epidemiologicznych Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie, jednocześnie przypominając, że obowiązkowe szczepienia ochronne są wykonywane zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz kalendarzem szczepień określonym w przepisach prawa.
W konsekwencji również pytanie nr 9 nie może być traktowane jako żądanie udostępnienia informacji publicznej w zakresie, w jakim oczekuje się od organu wskazania jednego podmiotu odpowiedzialnego za "ustalanie listy przeciwwskazań" oraz za jej aktualność. Odpowiedź na tak postawione pytanie wymagałaby bowiem dokonania przez organ wykładni obowiązujących regulacji oraz oceny zakresu kompetencji poszczególnych podmiotów, a ponadto odniesienia się do zagadnień z zakresu wiedzy medycznej i dokumentacji dotyczącej konkretnych produktów leczniczych.
Natomiast co do pytania nr 4 Na jakiej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od szczepień oraz jakie dane są na niej gromadzone? Organ odpowiedział wskazując taką podstawę.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Natomiast jak wynika z akt sprawy Skarżąca złożyła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie wniosek o udostępnienie informacji publicznej za pismem z dnia 10 lutego 2026 roku, który wpłynął do Inspektora w dniu 12 lutego 2026 r. PPIS w dniu 24 lutego 2026 r. wysłał do Skarżącej pismo z dnia 23 lutego 2026 r., znak NE.S.1331.1.2026, listową przesyłką poleconą o numerze [...], które została doręczono dorosłemu domownikowi, a które stanowiło odpowiedź na jej wniosek. Tym samym odpowiedź na wniosek dostała udzielone w terminie.
Ze względu na powyższe skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.