Uzasadnienie
Skarżący w swym pierwszym wniosku do Starosty Myślenickiego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 18 marca 2026 r. zażądał przedstawienia informacji w zakresie:
- 1. kategorii obiektów budowlanych, które zostały wytypowane do kontroli w zakresie legalności zmiany sposobu użytkowania na cele świadczenia usług noclegowych w 2026 r.;
- 2. harmonogramu lub planu kontroli/działań analitycznych na 2026 r. dot. weryfikacji legalności zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych na cele najmu krótkoterminowego (pokoje gościnne);
- 3. informacji nt. wypracowanych samodzielnie przez Starostwo lub wspólnie z PINB w Myślenicach wytycznych lub programu działań ukierunkowanych na kontrolę tzw. najmu krótkoterminowego w obiektach, które w ewidencji nie widnieją jako obiekty świadczące usługi hotelarskie.
W odpowiedzi na ten wniosek Organ pismem z dnia 31 marca 2026 r. wyjaśnił, że zakres przedmiotowego wniosku wykracza poza właściwość rzeczową Organu, wskazując jednocześnie wnioskodawcy, że powyższe informacje może uzyskać od właściwej gminy.
Wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2026 r. skarżący powtórzył żądanie udostępnienia informacji, o które zwracał się we wniosku z dnia 18 marca 2026 r., a nadto wniósł o udostępnienie kopii pisma Starosty Myślenickiego skierowanego do PINB w Myślenicach ("przekazującego sprawę/inicjującego działania’’).
W odpowiedzi z dnia 20 kwietnia 2026 r. Organ podtrzymał swoje stanowisko z dnia 31.03.2026 r. w zakresie żądania odnośnie pkt 1-3 wniosku oraz zrealizował wniosek w zakresie pkt 4, udostępniając skarżącemu pismo z dnia 20.10.2025 r. kierowane do PINB w Myślenicach.
Następnie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 20 kwietnia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając naruszenie:
- - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako:,u.d.i.p.") poprzez nierozpoznanie wniosku i nieudostępnienie żądanej informacji publicznej w zakresie punktów 1, 2 i 3 w ustawowym terminie 14 dni od dnia jego otrzymania.
- - art. 16 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez udzielenie odpowiedzi odmownej w formie zwykłego pisma, podczas gdy odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o przysługującym środku odwoławczym.
- - art. 4 ust. 3 u.d.i.p. oraz art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez zaniechanie udostępnienia informacji publicznej znajdującej się w posiadaniu organu w zakresie punktów 1, 2 i 3 wniosku
Wniesiono o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej przez Sąd oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W skardze podkreślono, iż zastosowana forma zwykłego pisma uniemożliwia skarżącemu poznanie pełnego uzasadnienia prawnego odmowy oraz zablokowało to drogę do wniesienia środka odwoławczego. Taki stan rzeczy stanowi bezpośrednie naruszenie prawa do informacji publicznej gwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenia podając, iż nie posiadał żadnych kompetencji w zakresie prowadzenia czynności kontrolnych, odnośnie których zwracał się o informacje skarżący, a zatem nie mógł tego typu informacji posiadać. Przy tym stosownie do przepisu art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W tej sytuacji wyjaśnienie tego faktu i wskazanie organu, który takie informacje może posiadać, mogło nastąpić w formie zwykłego pisma, a nie wymagało wydania decyzji administracyjnej, do wydania której nie było podstaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.
W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny. Ponadto wnioskiem strony co do wyznaczenia rozprawy czy jej sprzeciwem w zakresie rozpatrzenia sprawy w trybie uproszczonym, sąd nie jest związany.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepisy u.d.i.p. stanowią, iż bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Stosownie do art. 13 ust 1 i 2 u.d.i.p. samo udostępnienie informacji następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja nie może być udostępniona w tym terminie to podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku.
Wskazany w skardze organ jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, gdyż w świetle jego brzmienia takimi organami są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, co też nie było w sprawie kwestionowane.
Również z treści wniosku wynika, iż żądane informacje stanowią informacje wytwarzane w ramach sfery działalności publicznej organu, stąd co do zasady stanowią informację publiczną, co także nie było kwestionowane. Spełnione są zatem w ocenie Sądu przesłanki w zakresie wytworzenia żądanej informacji przez organ władzy publicznej i jako mającej przymiot tj. odnoszącej się do organu władzy publicznej.
Sporne natomiast było, czy skarżony organ uczynił zadość wymogom u.d.i.p. poprzez poinformowanie zwykłym pismem, że żądana informacja, skoro nie mogła być wytworzona przez ten organ w ramach przyznanych mu kompetencji np. prowadzenia czynności kontrolnych, odnośnie których zwracał się o informacje skarżący, to organ nie mógł tego typu informacji posiadać.
Pogląd organu należy uznać za nieuprawniony, ponieważ u.d.i.p. nie wymaga w sytuacji zadania konkretnego pytania, jak w kontrolowanej sprawie, aby informacji mógł udzielić jedynie organ właściwy do wytworzenia informacji, lecz czy posiada taką informację. Jeśli organ jest w jej posiadaniu, bez względu na to czy ją wytworzył, to ma obowiązek ją udostępnić, natomiast odmówić informacji może tylko jeśli nie chce z uprawnionych powodów jej udostępnić lub przy wskazaniu, że informacji nie posiada. Natomiast samo sformułowanie o braku właściwości nie oznacza, że organ nie dysponuje tym, o co wnosi skarżący, ponieważ jak wyżej wskazano, są to różne płaszczyzny w zakresie obowiązku udzielenia informacji publicznej.
Dlatego wobec nie uczynienia zadość temu obowiązkowi, w pkt I sentencji wyroku Sąd uznając, iż skarżony organ dopuścił się bezczynności zobowiązał go na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do wydania aktu lub dokonania czynności, w terminie 14 dni, w zakresie pkt 1-3 wniosku, gdyż co do pkt 4 organ udzielił informacji.
W zakresie oceny czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) o co wnioskował skarżący, zdaniem Sądu, skarżony organ nie działał z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ błędne działanie mogło wynikać ze złej interpretacji wniosku w zakresie kompetencji organu do wytworzenia informacji publicznej, nadto organ udzielił bez zbędnej zwłoki pisemnej odpowiedzi na wniosek, a zatem nie można uznać, aby zlekceważył wnioskodawcę. Dodatkowo na pkt 4 wniosku udzielono informacji żądanej przez skarżącego. Z powyższego wynika, iż w zakresie pkt 1-3 wniosku, organ dokonał analizy treści wniosku, zajął jednoznaczne stanowisko merytoryczne co do jego charakteru prawnego oraz przekazał skarżącemu uzasadnioną informację o przyczynach nieuwzględnienia żądania w trybie u.d.i.p.
Nie można więc zarzucić, iż organ nie podjął pewnych działań, lecz dokonał błędnej oceny prawnej. W tych okolicznościach nie można organowi przypisać oczywistego zaniechania, milczenia czy bierności, które mogłyby stanowić podstawę do formułowania zarzutu rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., zachodzi wyłącznie w sytuacjach kwalifikowanych, gdy świadczy o całkowitym zignorowaniu przez organ podstawowych obowiązków wynikających z przepisów prawa. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Nie uczynienie zadość wymogom ustawowym wyżej opisanym, spowodowane zaś było błędną oceną prawną. Dlatego nie można organowi w kontrolowanej sprawie zarzucić złej woli czy świadomego lub celowego zaniechania. Wobec tego orzeczono jak w pkt II sentencji wyroku.
Powyższe okoliczności doprowadziły także do nieuwzględnienia wniosku w zakresie wymierzenia organowi grzywny, o czym orzeczono w pkt III sentencji wyroku, oddalając skargę w pozostałym zakresie.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, na którą składa się koszt wpisu, o czym orzeczono w pkt IV sentencji wyroku.