Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga Polskiego Towarzystwa K. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w N. T..
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 30 marca 2026 r. Polskie Towarzystwo K. skierowało do Komendanta Powiatowego Policji N. T. drogą elektroniczną (na adres e-mail: [...]) wniosek o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: "u.d.i.p."). Przedmiotem wniosku było przekazanie treści nałożonych mandatów karnych przez funkcjonariuszy wydziału ruchu drogowego komendy w dniu 18-24 grudnia 2025 r. Do dnia złożenia skargi, tj. do dnia 15 kwietnia 2026 r. Organ nie udostępnił żądanych informacji, nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie ich udostępnienia ani nie poinformował Skarżącego w jakikolwiek prawnie skuteczny sposób o przeszkodach w terminowym załatwieniu wniosku. Od daty złożenia wniosku upłynął okres znacznie przekraczający 14-dniowy termin przewidziany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Policja jest podmiotem wykonującym zadania publiczne (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych na wniosek. Wnioskowane informacje dotyczą działalności funkcjonariuszy Policji w zakresie ruchu drogowego. Są to informacje istniejące, utrwalone, wymagające jedynie skopiowania lub przekazania.
W odpowiedzi na skargę organ wnosi o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na udostępnienie stronie skarżącej wnioskowanych informacji.
W następstwie skargi organ administracji przeprowadził ponowną analizę sprawy i udostępnił żądane dane poprzez ich przekazanie drogą elektroniczną, wskazując jednocześnie, że wcześniejsze nieudzielenie informacji było pozbawione podstawy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej - p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
- 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca domagała się informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 – u.d.i.p.), informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.
Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne, przyjąć trzeba, że o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można mówić wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w przewidzianym w ustawie terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, a organ nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że organ, do którego zwrócono się z wnioskiem o informację jest organem władzy publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zaś wnioskowana informacja stanowi informację publiczną. Po wniesieniu skargi organ udzielił stronie skarżącej odpowiedzi zgodnie z wnioskiem. Wobec powyższego zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku o udostepnienie informacji publicznej z dnia 30 marca 2026 r., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.
Należy zauważyć, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. Stosownie zaś do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd umarza postepowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika także, że w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku organ nie udzielił informacji publicznej, zatem pozostawał w bezczynności, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w pkt II sentencji wyroku. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w okolicznościach niniejszej sprawy bezczynność nie miała cech rażącego naruszenia prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a w pkt III sentencji wyroku.
Sąd odstąpił od zasądzenia na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, podzielając tym samym stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w sprawie o sygn. II SAB/Kr 184/26. Przemawiają za tym szczególne okoliczności niniejszej sprawy. Skarga została bowiem wniesiona bezpośrednio po upływie ustawowego terminu do udostępnienia informacji publicznej, bez pozostawienia organowi jakiegokolwiek dodatkowego czasu na wykonanie obowiązku. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, że Skarżące Towarzystwo kieruje do licznych podmiotów co najmniej kilkadziesiąt analogicznych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a następnie – w wielu przypadkach już w pierwszym dniu po upływie terminu przewidzianego na udostępnienie informacji – wnosi skargi na bezczynność. Okoliczność ta wskazuje na powtarzalny charakter podejmowanych działań procesowych i uzasadnia ocenę, że w realiach niniejszej sprawy zachodzą szczególne przesłanki do odstąpienia od obciążania organu kosztami zastępstwa procesowego.
O kosztach postępowania wobec powyższego orzeczono w pkt IV wyroku zasądzając od Komendanta Powiatowego Policji w N. T. na rzecz Polskiego Towarzystwa K. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w zw. z art. 206 p.p.s.a.